معرفی ساز سرنا

 

معرفی ساز سرنا

معرفی ساز سرنا
در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.
سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز
۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

 

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.
انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

 

معرفی ساز سرنا

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.
ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.
سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.

باقالی در بارداری، باعث فاویسم می شه یا نه؟ باقلا یا باقالی، دانه ای پرکالری، مملو از پروتئین، پتاسیم، آهن، مس، منگنز، منیزیم، کلسیم، ویتامین C، ویتامین A و فولات است.به خصوص فولات بالای مو...
آسم در کودکان، تقصیر آلودگی؟ آلودگی هوا در کلان شهرها باعث بروز بیماری های گسترده ای در جامعه شده است که آسیب های جدی را به عملکرد سیستم ایمنی بدن می زند که یکی از این تاثیر های م...
آموزش ساخت کاردستی توپ تزئینی برای دهه فجر آموزش ساخت کاردستی توپ تزئینی برای دهه فجر ؛ در این مطلب قصد داریم آموزش یک مدل توپ تزئیینی برای دهه فجر درست کنیم. در ادامه با ما همراه باشید. ابتدا...
درد پستانها در شیردهی، به خاطر چیه؟ سوال:باسلام خدمت شما مشاوره گرامی من دختری 19ماهه دارم که حدود1هفته از پریودیم تاخیر داشتم البته درطول مدت شیردهی چنددفعه این اتفاق برای من افتاد...
دلایل بلوغ زودرس کودک، اهمیت تغذیه یک متخصص تغذیه با اشاره به این‌که امروزه یکی از مسائل نگران کننده برای والدین، مساله بلوغ زودرس است، گفت: عوامل بسیار زیادی دربلوغ زودرس کودکان ت...
دندان شیری پوسیده کودک، لازمه درمان بشه؟ اگر دندان های شیری این کودکان درمان نشود این مساله می تواند مشکلات متعددی را برای سلامت دهانی، دندانی وکلی کودک به همراه داشته باشد. والدین بایست...
درد قفسه سینه از چه خبر می دهد؟ سینه سینهای بزرگ سینهای دختر سینهای بزرگ عکس سینهای بزرگ ایرانی سینهای بزرگ زن سینهای بزرگ ایرانی عکس سينهاي بزرگ سینهای بزرگ خارجی سینهای بزرگ جهان ...
انحراف پا به داخل در کودکان، علت به هر حال در صورتی که کودک به خاطر چرخش پا به داخل با درد، ورم یا لنگیدن مواجه شود، این شرایط می بایست توسط پزشک متخصص مورد بررسی قرار گیرد ...در...
تنبیه بدنی کودکان، افزایش افسردگی  تربیت کودک و شیوه بزرگ کردن آن دغدغه‌ای مشترک در اغلب خانواده‌هاست. یک کارشناس ارشد روانشناسی بالینی معتقد است تنبیه احتمال رشد و افزایش پرخاشگری و ا...
درباره داروی آلیکوم سی آلیکوم سی (به انگلیسی: (Alicom-c) رده درمانی : ضد فشارخون اشکال دارویی: قرص ۲۶۰میلی گرمی مکانیسم اثر : گیاهی موارد مصرف : کاهنده فشارخون، ...
تبخال تناسلی در بارداری، چرا پیشگیری مهمه؟ خانم‌های بارداری که دچار تبخال تناسلی هستند، ممکن است این ویروس را به نوزاد خود منتقل کنند. به همین دلیل، در صورت ابتلا به تبخال تناسلی در باردار...
درمان ناباروری، نتایج عجیب اما خواندنی به گفته محققان بلژیکی، مردانی که حاصل درمان ناباروری هستند- روشی که در آن اسپرم را وارد تخمک می‌کنند- ممکن است نسبت به مردان حاصل باروری طبیعی، ا...
مصرف قرص آهن، حواسم نبود! سوال:سلام من امروز میخواستم قرص آهن بخورم، حواسم نبود دو تا خوردم. هر کدوم 60 میلیگرم آهن المنتال. هنوز علایمی از مسمومیت ندارم. وزنم 58 کیلو هست...
حوله کودک، ویژگی‌های مهم! می‌توانید کلی حوله برای کودک‌تان تهیه کنید،‌ اما واقعا کدامش مناسب فرزندتان است؟ یک حوله گرم و نرم بعد از یک حمام عالی حسابی به کودکتان می‌چسبد. ...
تکنیک های ورزشی برای کاهش اشتها در کودک با چه روش هایی می توانیم بی اشتهایی فرزندمان را درمان کنیم چه راه حل های درمانی به ما در این زمینه کمک خواهند کرد مادر و پدر با چه تکنیک هایی می توا...