بیوگرافی حبش حاسب

 

حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی [ ۲۵۰ – ۲۶۰ ه. ق ] در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأمون و معتصم بود.(۱) ریاضی‌دان و اخترشناس.

نام کامل او احمدبن عبدالله مروزی حبش حاسب و در بعضی از منابع حبش‌بن حاسب نوشته شده‌است.

زندگی

از زندگی حاسب، حتا از سال تولد یا تاریخ دقیق درگذشت او اطلاعی در دست نیست. فقط می‌دانیم او در اوایل قرن سوم هجری خورشیدی در بغداد به عنوان ستاره‌شناس فعالیت می‌کرده‌است. و البته زیج‌های فراوانی از او به دست آمده‌است. و در اواخر قرن نهم میلادی درگذشت است

ستاره‌شناسی

  1. کار مجدد در مورد سند هند
  2. زیج ممتحن، این اثر شناخته شده‌ترین کار او است، که بر پایهٔ کار بطلمیوس قرار دارد و مبتنی بر رصدهای خود حبش است.
  3. شاه زیج، کوتاه‌ترین او
  4. زیج دمشق
  5. زیج مامونی یا زیج عربی-زیج اخیر و زیج دمشق، به جای آن که بر مبنای گاه‌شماری یزدگردی یا سلوکی باشند، مبتنی بر تقویم هجری هستند
  6. دربارهٔ رخامات و اندازه‌گیری‌ها
  7. دربارهٔ کرات آسمانی
  8. دربارهٔ اسطرلاب
  9. دربارهٔ سطوح مورب و عمودی
  10. دربارهٔ فواصل اختران.

کارهای دیگر حبش در زمینهٔ اخترشناسی مشتمل بودند بر نظریه‌های مربوط به خورشید، ماه، و سیاره‌ها، عرض جغرافیایی ماه و سیاره‌ها؛ نظریهٔ اختلاف منظر، و نظریهٔ قابلیت رویت.

مثلثات

حبش برای حل مسائل اخترشناسی کروی، تبدیل مختصات، اندازه‌گیری‌های زمان، و بسیاری مسایل دیگر به مثلثات روی آورد و با تعریف جیب (سینوس) و تنظیم جدول مماس و ابداع نسبتی به نام ظلٌ که امروزه تانژانت گفته می‌شود و سرانجام تهیه جداول معادلات اخترشناسی معیار به دست می‌دهد. حاسب اولین کسی است که جدوالی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد او در حدود سال ۸۵۰ میلادی در زیج خود جدولی برای تابع‌های سینوس و تانژانت تهیه کرد. اختلاف بین دو درجه متوالی برای سینوس‌ها و تانژانت‌ها یک درجه بود و در هر دو مورد نتایج تا سه رقم شصت‌گانی درست بود.

 

بیوگرافی دکتر محمود حسابی دانشگاه محمود حسابی شاگردان محمود حسابی مقاله درباره محمود حسابی کتاب های محمود حسابی محمود حسابی چند سالشه؟ عکس محمود حسابی محمود حسابی ویکی...
بیوگرافی ابن منذر نیشابوری   نام: ابوبکر محمد بن ابراهیم نیشابوری عنوان: شیخ أبوبکر محمد بن ابراهیم النیسابوری/ابن المنذر زادروز: ۲۹ شعبان ۲۴۱ در نیشابو...
بیوگرافی زکریای قزوینی   زکریای قزوینی فرزند محمد (۶۰۰ - ۶۸۲)، جغرافی‌دان، دانشمند، تاریخ‌نویس و فیلسوف ایرانی‌تبار قرن هفتم هجری قمری است. نام کامل وی زکریا بن محمد ب...
بیوگرافی اسماعیل جباری زندگی نامه اسماعیل جباری دانشگاه اسماعیل جباری اسماعیل جباری اسماعیل جباری چند سالشه؟ عکس اسماعیل جباری تحقیق در مورد اسماعیل جباری اسماعیل جباری...
بیوگرافی دکتر حمید رضا خزاعی   دکتر حمید رضا خزاعی زادروز شهریور ماه ۱۳۴۵  بیرجند محل زندگی بیرجند وتهران و فرانسه- کانادا -آمریکا ملیت ایرانی پ...
بیوگرافی گالیلئو گالیله   گالیلئو گالیله (به ایتالیایی: Galileo Galilei)‏ (۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ - ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲) دانشمند و مخترع سرشناس ایتالیایی در سده‌های ۱۶ و ۱۷ می...
بیوگرافی ابوبکر بن مظهر   ابوبکر بن مظهر (یا ابوبکر مطهر) بن محمد جمالی یزدی دانشمند ایرانی پایان سده‌ٴ دوازدهم میلادی است. وی مولف کتابی است به نام فرح‌نامه‌ٴ جمالی ...
بیوگرافی برادران رایت   برادران رایت، ارویل رایت (به انگلیسی: Orville) متولد ۱۹ اوت ۱۸۷۱ (میلادی) در گذشته در ۳۰ ژانویه ۱۹۴۸ (میلادی) و ویلبر رایت (به انگلیسی: ...
بیوگرافی ابن خلکان   ابن خلکان زادروز ۱۱ ربیع‌الثانی ۶۰۸ قمری اربیل درگذشت ۲۶ رجب ۶۸۱ قمری مدرسه نجیبیه دمشق آرامگاه کوه قاسمون دمشق ...
بیوگرافی دکتر فیروز نادری دکتر فیروز نادری  اهل کجاست؟ دکتر فیروز نادری کیست؟ بیوگرافی  کامل دکتر فیروز نادری بیوگرافی دکتر فیروز نادری دکتر فیروز نادری ویکی پدیا درباره  دکت...
بیوگرافی رابرت هوک رابرت هوک(به انگلیسی: Robert Hooke) (زاده ۱۸ ژولای ۱۶۳۵ –مرگ ۳ مارچ ۱۷۰۳ ) عضو انجمن سلطنتی، یکی از فلاسفه علوم طبیعی، معمار و دانشمند علوم معقول و ...
بیوگرافی جیمز وات   جیمز وات (به انگلیسی: James Watt) (زاده ۱۹ ژانویه ۱۷۳۶ - مرگ ۲۵ اوت ۱۸۱۹) فیزیکدان و مخترع مشهور اسکاتلندی و پدر انقلاب صنعتی است. جیمز ...
بیوگرافی آلفرد نوبل   آلفرد برنارد نوبل (۲۱ اکتبر ۱۸۳۳، استکهلم، سوئد – ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶، سان‌رمو، ایتالیا) شیمی‌دان، مهندس، مبتکر و اسلحه‌ساز سوئدی است که به ع...
بیوگرافی ابومنصور موفق هروی ابومنصور موفق هروی، فرزند علی، پزشک و داروشناس ایرانی در سدهٔ ۴ و ۵ هجری قمری بوده‌است. او نویسندهٔ کهن‌ترین کتاب فارسی موجود در داروشناسی است. ...
بیوگرافی عبدالرضا جمیلیان   عبدالرضا جمیلیان (زاده ۱۳۴۴ در شهر اراک) یک متخصص ارتودنسی ایرانی است که در سال ۱۳۸۹ موفق به اختراع روشی جدید در درمان بیماران مال اکلوژن کل...