بیوگرافی احمد بن اسماعیل سامانی

بیوگرافی احمد بن اسماعیل سامانی
سکه احمد بن اسماعیل
 نام اصلی احمد بن اسماعیل |  بیوگرافی کامل احمد بن اسماعیل |  دلیل مرگ احمد بن اسماعیل |  آیا احمد بن اسماعیل ازدواج کرده بود؟ |  تحقیق درباره احمد بن اسماعیل |  لقب و القاب احمد بن اسماعیل |  مجسمه احمد بن اسماعیل

 

احمد بن اسماعیل سامانی
امیر سامانی
دوران ۲۹۵-۳۰۱هجری قمری
۹۰۷-۹۱۴ میلادی
نام کامل ابو نصر احمد بن اسماعیل سامانی
لقب(ها) امیر شهید
مرگ اول جمادی‌الاول ۳۰۱ / ژانویه ۹۱۴
محل مرگ حوالی بخارا
پیش از نصر دوم سامانی
پس از اسماعیل سامانی
دودمان سامانی
پدر اسماعیل سامانی
فرزندان ابوالحسن نصر بن احمد

 

ابو نصر احمد بن اسماعیل سامانی (درگذشت اول جمادی‌الاول ۳۰۱ / ژانویه ۹۱۴ بخارا ) ، مشهور به امیر شهید، طی دوران حکمرانی پدرش اسماعیل سامانی، در ناحیه گرگان والی بود و پس از درگذشت پدرش (۲۹۵-۳۰۱ ق. / ۹۰۷ – ۹۱۴ م.) یه فرمانراویی حکومت سامانی رسید.

اولین باری که از احمد سامانی ذکری می‌شود، در حوالی سال ۹۰۰ م. است که بعنوان والی گرگان مطرح می‌شود. به هرحال چون نمی‌تواند بر ضد جستانیان وارد جنگ شود، بزودی از والی‌گری کنار گذاشته می‌شود.

در زمان پدرش، دولت سامانی نه تنها در سغد – محل اولیه حکومت ایشان – حکومت می‌کرد، بلکه در استان ثروتمند خراسان هم که پس از شکست عمرولیث صفاری (سال ۹۰۱ م / ۲۸۸ ق نزدیک بلخ) به‌دست ایشان افتاده بود حکمروایی می‌نمود. این تسلط تقریباً در تمام قرن دهم میلادی (چهارم ه. ق) ادامه پیدا نمود. اولویتهای درجه اول احمد، تحکیم قدرتش در فرارود و مستحکم نمودن موقعیت ری بعنوان یک شهر مهم در شمال ایران بود. مکتفی و سپس مقتدر، خلیفه‌های عباسی نقش او را بعنوان امیر تایید کردند. او پس از تثبیت موقعیت بخارا، بسوی ری رفت اما مجبور شد دوباره به شرق سوی سمرقند برگردد تا عمویش اسحاق‌ابن منصور را که برای تاج و تخت فکر و خیال داشت و در صدد شورش بود را دستگیر کند. در ۲۹۶ ق. / ۹۰۸ – ۹۰۹ م. به ری برگشت.

سامانیان پس از تسخیر خراسان توانستند در سیستان فشار بیشتری به بازماندگان صفاری عمرولیث بیاورند. در ۲۹۸ ق / ۹۱۰ م، مقتدر به شکل رسمی احمد را والی سیستان اعلام کرد و برای پایان دادن به حکومت صفاریان تشویقش نمود. احمد سامانی با بهره‌گیری از ناسازگاری بین دو شاه‌زاده صفاری یعنی محمد بن علی بن لیث و معدل بن علی برادرش، لشکری به سرداری حسین بن علی مرورودی به سیستان فرستاد و پس از چندی هم خود با سپاهی از هرات به بُست آمد. امیر سامانی با مقاومت ناچیزی روبرو شد و محمد بن علی لیث را دستگیر نمود، سپس به زَرَنگ پایتخت سیستان تاخت و معدل بن علی لیث را هم اسیر کرد و به بخارا فرستاد و در آنجا برایش کمک ماهیانه‌ای مقرر کرد. در ۲۹۹ ق / ۹۱۱ م، پسرعموی خود یعنی منصور بن اسحاق را بعنوان والی به سیستان فرستاد.

به زودی بالا بردن مالیتها بعلاوه نارضایتی درونی لشکر اشغالگر سامانی به خیزشی ضد سامانی در زرنگ منجر شد. در سال ۳۰۰ ه. ق/۹۱۳ م. منصور مجبور شد به خراسان بگریزد. پس از آن، سامانیان برای دومین بار این ناحیه اشغال کردند. دراصل یکی از رهبران خوارج، به نام محمد بن هرمز معروف به مولی صندلی، ناراضیان سیستان را بر ضد منصور شورانده بود و بعنوان پشتیبانی از یک پسر ده ساله از خاندان صفاری، در صدد زنده ساختن دوباره حکومت خوارج در سیستان بود. احمد سامانی دگرباره ناگزیر شد سپاهی دیگر به زرنگ گسیل کند که این بار سردار سپاهش حسین مرورودی بود. او ۹ ماه سیستان را محاصره کرد که طی آن با دشواریهای زیادی روبرو شد. سرانجام، فقط با مرگ مولی صندلی موفق به گرفتن زرنگ شد.

با آن که حسین مرورودی سیستان را فتح نمود، احمد سامانی حکومت آن جا را که مرورودی حق خود می‌دانست به سیمجور دواتی داد. با وجود اینکه منصور بن اسحاق در حکومت زرنگ با کفایت نبود، اما با وجود این امیر سامانی بازهم او را به حکومت نیشابور فرستاد، چنان که پدرش اسحاق نیز مدتی پیش از آن عفو شده و به سمرقند بازگشته بود.

بجای منصور، سیمجور دواتی، که فرماندهی از غلامان سامانی بود به حکومت سیستان منصوب شد که بلافاصله پس از مرگ احمد سامانی، با نابسامان شدن اوضاع دربار، بدست مردم سیستان سرنگون شد و سیستانیان دوباره فردی از خاندان صفاری را به حکومت رساندند.

اهمیت راهبردی شهر ری برای سامانیان در این نکته بود که در مقابل فرمانروایان علوی گرگان و طبرستان بعنوان جاپایی عمل کند.اسماعیل ابن احمد سامانی، بعنوان یک فرمانروای اهل سنت معتقد، در سال ۲۸۷ ه. ق / ۹۰۰ م. بر ضد این فرمانروایان لشکرکشی نموده بود و محمد بن زید فرمانروای محلی آن ناحیه را به قتل رسانده بود. بنا به گفته ابن مسکویه، تا سال ۳۰۲ ه. ق/۹۱۴- ۹۱۵ م. ، یعنی تا آخر حکومت احمد سامانی، شورش مردم این نواحی (گرگان و طبرستان) ادامه داشت. شورش مردم ناحیه جنوب دریای خزر، تحت رهبری حسن ابن علی اطروش، معروف به ناصر الکبیر انجام می‌شد. احمد سامانی برای سرکوب ناصر کبیر، محمد بن علی صعلوک، والی ری را به طبرستان فرستاد که شکست خورد.

در نتیجه امیر احمد خود در صدد سرکوبی این شورش برآمد. گفته شده بغیر از سی هزار سوار که در بخارا داشت ده هزار سوار دیگر از نواحی ترکستان تجهیز کرد تا به طبرستان عزیمت کند. هنگام حرکت تهدید کرده بود تا خاک طبرستان را با بخارا برد، اما فرصتی برای اجرای این تهدید پیدا نکرد و هنوز دو منزل از بخارا دور نشده بود که در لشکرگاه، غلامانش او را در خواب سر بریدند (جمادی‌الثانی ۳۰۱ ق / ژانویه ۹۱۴ م). مدت حکومت او شش سال و چهارماه بود.

تعدادی از پاسداران غلام ترک که محافظ احمد سامانی بودند در کشتن او نقش داشتند. بنا به گفته گردریزی، یک نفر بنام ابوالحسن نصر که منشی بود، عامل اصلی توطئه محسوب می‌شد، در صورتی که مستوفی می‌گوید غلامان به این علت بر احمد خشم گرفتند که علما را بر ایشان مقدم می‌داشت و او را بنا به حسد کشتند. همو می‌گوید که احمد سامانی استفاده از عربی را بعنوان زبان دیوانی بجای فارسی دوباره باب کرد، که احتمالاً یک تغییر گذرا بوده. سوای علاقه او به یادگیری و گردهم‌آوری دانشمندان و شهرتش بعنوان عادل بودن و تبحر در شکار، تصویر شفافی از شخصیت او موجود نیست. نقش تاریخی او واضحاً تثبیت نمودن دستآوردها و فتوحات پدرش بود به نحوی که حکومت سامانی از مشکلات دوران پسرش جان بدر برد.

احمد مردی عالم‌پرور و علم‌دوست بود و این از وجود دانشمندان و نویسندگان برجسته‌ای که با او ارتباط داشتند پیداست چنان که محمد بن زکریای رازی دو رساله به درخواست امیر و به نام او نوشته که نشان می‌دهد با امیر سامانی دوستی داشته و حتی حدس زده‌اند که یک وقت برای معالجه امیر از ری به خراسان رفته است.

 

بیوگرافی مهرداد سوم اشکانی   مهرداد سوم (اشک دوازدهم) (به لاتین:Mithridates III) دوازدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۵۸ یا ۵۷- ۵۶ پ. م). او فرزند فرهاد سوم بود و پ...
بیوگرافی فخرالدوله دیلمی زندگی نامه فخرالدوله دیلمی بیوگرافی کامل فخرالدوله دیلمی همسر و فرزندان فخرالدوله دیلمی تحقیق در مورد فخرالدوله دیلمی مرگ فخرالدوله دیلمی عکس فخر...
بیوگرافی شاه تهماسب یکم    شاه تهماسب یکم صفوی جای حکومت ایران دودمان صفویه تاجگذاری ۹۳۰ قمری ۱۵۲۴ میلادی تبریز زادروز ۲۲ فوریه ۱۵۱۴ ۳ اس...
بیوگرافی کمبوجیه پسر کوروش  تحقیق در مورد کمبوجیه پسر کوروش مقاله درباره کمبوجیه پسر کوروش دین و مذهب کمبوجیه پسر کوروش تحقیق درباره کمبوجیه پسر کوروش زندگی نامه کمبوجیه پسر...
بیوگرافی داریوش دوم هخامنشی   داریوش دوم دوران ۴۲۳ تا ۴۰۴ پیش از میلاد (۱۹ سال) تاجگذاری ۴۲۳ پیش از میلاد زادگاه ایران مرگ ۴۰۴ پیش از میلاد ...
بیوگرافی ملکشاه   ملک‌ شاه جای حکومت ایران دودمان سلجوقیان لقب سلطان ملکشاه بزرگ درگذشت ۴۶۵ (قمری) بغداد نام پدر آلب ارسلان ...
بیوگرافی یزدگرد سوم زندگی نامه یزدگرد سوم یزدگرد سوم در چه قرنی می زیست؟ مقاله درباره یزدگرد سوم لقب و القاب یزدگرد سوم مقاله در مورد یزدگرد سوم دلیل مرگ یزدگرد سوم ...
بیوگرافی سلطان سنجر   احمد سنجر جای حکومت ایران دودمان سلجوقیان درگذشت ۱۴ ربیع‌الاول ۵۵۲ نام پدر سلطان ملکشاه سلجوقی شاهنشاه پیشین ...
بیوگرافی علاءالدین تکش آرامگاه علاءالدین تکش در ترکمنستان   تکش سلطنت ۱۱۷۲ – ۱۲۰۰ پیشین ایل ارسلان جانشین علاءالدین محمد خوارزمشاه همس...
بیوگرافی طاهر بن عبدالله   طاهر بن عبدالله امیر طاهری دوران ۲۳۰-۲۴۸ (قمری) ۸۴۵-۸۶۲ (میلادی) پیش از محمد بن طاهر پس از عبدالله بن طاهر ...
بیوگرافی طاهر بن محمد صفاری   طاهر بن محمد بن عمرو بن لیث (۲۸۷ تا ۲۹۶ هجری/۹۰۰ تا ۹۰۸ میلادی) امیر صفاری بود. طاهر نوهٔ عمرو لیث بود. پس از به بند افتادن عمرو طاهر در ...
نام و مدت حکومت و لقب های پادشاهان سامانی نام و لقب نه تن از امیران این خاندان یکی پس از دیگری و مدت حکومتشان، از این قرار است: سامان خدا اسد بن سامان یحیی بن اسد نصر بن ...
بیوگرافی شاه محمد خدابنده سکه ضرب شده در زمان سلطنت شاه محمد خدابنده   زندگی نامه شاه محمد خدابنده دلیل مرگ شاه محمد خدابنده آیا شاه محمد خدابنده ازدواج کرده بود؟...
بیوگرافی شروین دوم   شِروین پسر رستم (درگذشته‌ٔ حدود ۳۱۸ (قمری)/۹۳۰ (میلادی)) از پادشاهان آل باوند (شاخه کیوسیه) طبرستان بوده است. پس از کشته شدن رستم پسر سرخ...
بیوگرافی انوشیروان عادل   عکس انوشیروان عادل انوشیروان عادل کی بود؟ همسر و فرزندان انوشیروان عادل انوشیروان عادل انوشیروان عادل در چه قرنی می زیست؟ مرگ انوش...