بیوگرافی ابن خلکان

بیوگرافی ابن خلکان

 

ابن خلکان
زادروز ۱۱ ربیع‌الثانی ۶۰۸ قمری اربیل
درگذشت ۲۶ رجب ۶۸۱ قمری
مدرسه نجیبیه دمشق
آرامگاه کوه قاسمون دمشق
دوره قرن هفتم قمری
آثار وفیات الاعیان و انباء ابناءِ الزمان

 

ابن خَلَّکان، ابوالعباس شمس الدین احمد بن شهاب الدین محمد (یا بهاءالدین) بن ابراهیم بن ابی بکر بن خلکان (۱۱ ربیع‌الثانی ۶۰۸-۲۶ رجب ۶۸۱ قمری)، از تبار خاندان برمکیان و از دانشمندان سده هفتم است. او زاده شهر اربیل بوده است.

 

زندگینامه

ابن خلکان در سال ۶۰۸ هـ. ق در شهر اربیل و در مدرسه ملک المعظم زاده شد. تبار او به یحیی بن خالد برمکی می‌رسد. البته برخی این مسئله را انکار کرده‌اند[نیازمند منبع] اما خود او همیشه از نسبش دفاع کرده است. پدر وی نیز تا آخر عمر در مدرسه ملک المعظم به تدریس پرداخت. ابن خلکان در سال ۶۲۶ ه ق از زادگاهش به حلب رفت مدتی در دمشق اقامت کرد و بعد به عنوان نایب قاضی القضات مصر روانه آن دیار شد. پس از چندی به دستور الظاهر بیبرس (چهارمین سلطان مصر در سال‌های ۶۵۷ تا ۶۷۶ هـ. ق) در سال ۶۵۹ هـ. ق به سمت قاضی‌القضات دمشق گمارده شد و در آنجا امور قضایی همه سرزمین شام و نیز تدریس در هفت مدرسه معروف آن را نیز به عهده داشت.

استادان

ابن خلکان در درس شرف الدین ابوالفضل احمدبن منعه فقیه و پس از آن محمدبن ابراهیم بن خلکان حضور داشت و بعد از این دو در محضر شیخ ابو جعفر محمد بن هبه الله بن المکرم، علوم حدیث و صحیح بخاری را آموخت. او علم خلاف را نزد شیخ اثیرالدین مفضل بن عمر ابهری در سال ۶۲۶ یاد گرفت.

نام‌آوری

به دلیل مهاجرتهای مختلف با بزرگان زیادی ارتباط داشت و این ارتباطات تاثیراتی روی شخصیت وی گذارده است. او مورد ستایش برخی از شاعران هم‌روزگار خود چون رشید الدین فارقی و سعدالدین فارقی و نورالدین مصعب قرار گرفت. ابن خلکان علاوه بر قضاوت، به علوم فقه و اصول نیز پرداخت. در تاریخ و نحو و ادب عرب نیز چیره‌دست است.

شاعر

از او اشعار لطیفی بر جای مانده است و بیانگر این است که در سرودن غزل و دو بیتی چیره‌دست است.

در مورد وی گفته‌اند:

ابن خلکان شعرشناسی است که ۱۷ دیوان شعر را حفظ کرده و آگاه ترین افراد به دیوان متنبی است.

مذهب

ابن خلکان اهل سنت و جماعت است و در این زمینه تعصب خاص دارد و این مسئله در کتاب معروف او و نیز داوری‌هایش کاملاً نمودار است.

آثار

از ابن خلکان اثری نفیس و گرانقدر به یادگار مانده است با عنوان وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان. وی تدوین این کتاب را در قاهره و در سال ۶۵۴ هـ. ق آغاز نموده و در سال ۶۷۲ هـ. ق در همان شهر به اتمام رساند. این کتاب شرح حال ۸۴۶ نفر از امیران و وزیران و دانشمندان و عارفان ایرانی و اسلامی است که براساس حروف معجم تنظیم شده است. این کتاب از سودمندترین و بزرگترین کتاب‌های شناخت چهره‌های ماندگار است. ابن خلکان در این کتاب سرگذشت سه گروه از بزرگان یعنی صحابه، تابعین (به استثنای چند نفر) و خلفا را ذکر نکرده است و علت این امر را زیاد بودن اطلاعات در مورد ایشان بیان کرده است. این کتاب در سال ۹۳۰ هـ. ق توسط ظهیرالدین اردبیلی به فارسی ترجمه و در سال ۱۲۸۴ هـ. ق توسط معتمدالدوله فرهاد میرزا همراه با ویرایش و افزوده‌هایی به عربی چاپ شد. این کتاب همچنین به زبان‌های دیگری چون بریتانیایی، فرانسه و ترکی ترجمه شده است.

 

بیوگرافی ابو الوفا محمد بوزجانی   نام: محمد بوزجانی عنوان: ابوالوفا محمد بن محمد بوزجانی زادروز: ۱۰ ژوئن ۹۴۰ میلادی-۲۸ شعبان ۳۲۸ قمری/بوژگان، حومه شهر تر...
بیوگرافی آرسن میناسیان   آرسن میناسیان زادروز ۱۲۹۵ رشت درگذشت ۱۴ فروردین ۱۳۵۶ (۶۱ سالگی) آرامگاه مدرسه ارامنه رشت (مدرسه انوشیروان) محل ز...
بیوگرافی ارشمیدس   ارشمیدس (به یونانی: Άρχιμήδης) (زادهٔ ۲۸۷ ق. م - ۲۱۲ ق. م∗) ریاضیدان، فیزیکدان، مهندس، مخترع و منجم یونان باستان و از اهالی جزیره ساموس ...
بیوگرافی گوستاو کیرشهف   گوستاو روبرت کِرِچهاف (به آلمانی: Gustav Robert Kirchhoff) ‏ (۱۸۲۴ - ۱۸۸۷) فیزیکدان معروف آلمانی است. گوستاو روبرت کِرِچهاف در ۱۸ مار...
بیوگرافی آلفرد نوبل   آلفرد برنارد نوبل (۲۱ اکتبر ۱۸۳۳، استکهلم، سوئد – ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶، سان‌رمو، ایتالیا) شیمی‌دان، مهندس، مبتکر و اسلحه‌ساز سوئدی است که به ع...
بیوگرافی مهرناز گلچین فر   مهرناز گلچین فر ملیت ایرانی نقش‌های برجسته مخترع و پژوهشگر   مهرناز گلچین فر (به انگلیسی: Mehrnaz Golchinfar)...
بیوگرافی زرین‌ دست ابو روح محمد بن منصور بن ابی عبداللّه بن منصور جَمانی ( جرجانی) چشم‌پزشکی ایرانی بود که در زمان ابوالفتح ملکشاه‌ بن محمد سلجوقی (پادشاهی‌اش از ۱۰۷۲ - ...
بیوگرافی اردشیر حسین پور   اردشیر حسین پور اولین دانشمند ترور برنامه هسته ای ایران زادروز ۱۹۶۲ تهران درگذشت ۱۵ ژانویه ۲۰۰۷ شیراز-گاز رادیواکتیو ...
بیوگرافی دکتر کارو لوکاس     کارو لوکاس متولد ۱۳۲۸ اصفهان مرگ ۱۷ تیر ۱۳۸۹ تهران ملیت ایرانی تبار ارمنی دلیل شهرت پدر ربات...
بیوگرافی جیمز ژول   جیمز پرسکات ژول (به انگلیسی: James Prescott Joule)، متولد ۲۴ دسامبر ۱۸۱۸ تا ۱۱ اکتبر ۱۸۸۹، از فیزیکدانان انگلیسی بود. او نخستین کسی بود ...
بیوگرافی اسحاق نیوتن   سِر ایزاک نیوتن (به انگلیسی: Sir Isaac Newton) (زاده ۲۵ دسامبر ۱۶۴۲ – درگذشته ۲۰ مارس ۱۷۲۷) فیزیک‌دان، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، فیلسوف و ش...
بیوگرافی دکتر علی جوان     علی جوان زادروز ۵ دی ۱۳۰۵ ۲۶ دسامبر ۱۹۲۶ ‏(۸۸ سال) تهران، ایران پیشه فیزیک (لیزر گازی) جایزه‌ها مدال بن...
بیوگرافی آلبرت اینشتین   آلبرت آینشتاین به تلفظ صحیح آلمانی، ولی معروف به انیشتن، انیشتین و اینشتین در ایران (به آلمانی: Albert Einstein) (زاده ۱۴ مارس ۱۸۷۹ - در...
بیوگرافی دکتر رضا منصوری     رضا منصوری، فیزیک‌دان ایرانی و استاد دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه صنعتی شریف است. زمینهٔ پژوهشی او نسبیت و کیهان‌شناسی است. او در دو...
بیوگرافی خواجه نظام‌ الملک طوسی   خواجه نظام‌ الملک طوسی وزیر دودمان سلجوقی مشغول به کار ۲۰ نوامبر ۱۰۶۴ – ۱۴ اکتبر ۱۰۹۲ فرمانروا آلپ ارسلان، ملک‌شاه ...