بیوگرافی آذرمیدخت

 

آذرمیدخت
شاهنشاه ساسانی
دوران سی و دومین (؟ – ۶۳۱ میلادی)
پیش از هرمز ششم(هرمز پنجم)
پس از پیروز دوم
پدر خسرو پرویز
دین زرتشتی

 

آذرمیدخت، (به پارسی آذرمی دخت، ارزمی دخت، ارزمین دخت، آذرومی دخت)؛ ملکهٔ ساسانی بود که به گزارش طبری در سال ۶۳۰ پ. م چند ماه بر اریکه پادشاهی نشست. وی خواهر ملکه بوران (پادشاهی ۶۳۰ یا ۶۳۱ پ. م) و دختر خسرو پرویز بود. نام آذرمی دخت به معنی «دختر شخص محترم» می‌باشد که اشاره به پدرش خسرو دوم دارد. در دوران پر آشوب پایانی ساسانی، آگاهی اندکی از این ملکه داریم، با این همه سکه‌های بر جای مانده از آذرمی دخت گواه پادشاهی وی می‌باشد.

ملک ایرج مشیری سکه‌ای از این ملکه را به دست آورده و انتشار داده است. این سکه در سال یکم پادشاهی آذرمی دخت و در ضرابخانه‌ای که wyhc خوانده شده ضرب شده است. گویا “WYHC” نشان ضرابخانهٔ شهر “وه-از-آمید کواد=)ارجان” بوده باشد. بر روی این سکه نیم تنه مردی دیده می‌شود. مشیری درباره وجود این نگاره بر سکه آذرمی دخت می‌گوید که این پیکره به احتمال نگارهٔ فرخ هرمزد است که در آرزوی به چنگ آوردن قدرت بود و سرانجام با نام هرمزد ششم به پادشاهی رسید. وی همزمان با آذرمی دخت، اندک زمانی بیش از یک سال بر اریکه شاهی بود. هیچ سکه‌ای از هرمزد ششم در سال یکم پادشاهی اش ضرب نشده و تنها سکه‌های موجود، در سال دوم و سوم پادشاهی وی تاریخ گذاری شده‌اند. دو سکهٔ دیگر از آذرمی دخت در پاریس در “Bibliotheque Nationale” نگهداری می‌شوند. م. فروغی هم سکه‌ای از وی در دست داشته است. بر روی این سکه‌ها، نشان ضرابخانه WYHC دیده می‌شود.

در گزارش‌های اسلامی درازای پادشاهی آذرمی دخت به گونه‌های متفاوت، شش ماه آمده است. طبری گزارش می‌دهد که فرخ هرمزد سپهبد خراسان، آذرمی دخت را به همسری خویش خواند. ملکه از نپذیرفتن درخواست فرخ هرمزد اندیشناک بود، او را به کاخ خویش فراخواند و فرمان داد تا او را بکشند. رستم فرزند فرخ هرمزد، به کین پدر تیسفون را گشود، ملکه را از تخت پادشاهی به زیر کشید و فرمان داد تا او را کور کنند و به قتل برسانند.

گزارش‌های اسلامی آذرمی دخت را بانویی خردمند و بسیار زیبا خوانده‌اند. در کتاب صور ملوک بنی ساسان، وی اینگونه نشان داده شده است: «نشسته بر سریر، پیراهن گلدوزی شده سرخ و شلوار آسمان گون به تن، در دست راست تبرزین و در دست چپ شمشیری گرفته که بر آن تکیه زده است. پی افکنی آتشکده‌ای در آبخاز و دژی در اسدآباد به وی نسبت داده شده است. به آذرمی دخت لقب «عادل» داده بودند. شاهنامه که وی را آذرم دخت خوانده و خطبه بر تخت‌نشینی و رخدادهای دوره پادشاهی وی را گزارش کرده، می‌گوید که وی در ماه پنجم پادشاهی اش تاج و تخت را از دست داده است. چگونگی مرگ وی در گزارش شاهنامه روشن نیست. گزارش‌های مسیحی هم که در پی این خواهند آمد، پادشاهی وی را گزارش داده‌اند و نام این ملکه را به گونه‌های مختلف یاد کرده‌اند.

 

بیوگرافی سلطان محمود غزنوی   ابوالقاسم محمود بن سبکتکین (۳۶۰ ه‍.ق.-۴۲۱ ه‍.ق.)، ملقب به سیف‌الدوله، یمین‌الدوله، امین‌الملة، غازی و مشهور به سلطان محمود غزنوی پادشاه ...
بیوگرافی آرتاوازد آخرین شاه اشکانی   آرتاوازد یا آرتاباز پسر اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی بود. پس از مرگ پدر، آرتاوازد یکسال از ۲۲۶ تا ۲۲۷ میلادی با بلاش پنجم که هنگام پادشاهی ا...
بیوگرافی بهرام چهارم   بهرام چهارم شاهنشاه ساسانی دوران ۳۸۸ میلادی - ۳۹۹ میلادی مرگ ۳۹۹ میلادی پیش از یزدگرد یکم پس از شاپور سوم ...
بیوگرافی بلاش شاهنشاه ساسانی   بلاش (شاهنشاه ساسانی) شاهنشاه ساسانی دوران ۴۸۴ میلادی - ۴۸۸ میلادی مرگ ۴۸۸ میلادی پیش از قباد یکم پس از پیر...
بیوگرافی مهرمردان باوندی   مهرمردان باوندی فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۲۸-۷۵۲ (میلادی) پیش از سهراب دوم باوندی پس از سهراب یکم باوندی ...
بیوگرافی جلال‌الدوله دیلمی منطقه تحت حکومت جلال‌الدوله دیلمی   ابو طاهر جلال‌الدوله دیلمی (۹۹۳ یا ۹۹۴ تا ۱۰۴۴ میلادی) پسر بهاالدوله بین سال‌های ۱۰۲۷ تا ۱۰۴۴ میلادی و...
بیوگرافی ونون نخست اشکانی   وُنُن نخست یا اُنن نخست (اشک هفدهم) هفدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۷یا۸م - ۱۲م). وی پس از ارد سوم به شاهی رسید. مجلس مهستان بالاتری...
بیوگرافی علیمراد خان زند علیمرادخان زند چهارمین و هفتمین پادشاه دودمان زند ایران بود. وی در سال ۱۱۵۸ خورشیدی یک بار قدرت را برای مدت کوتاهی در دست گرفت اما از صادق خان زند شکس...
بیوگرافی ارغون‌ خان   ارغون‌ خان چهارمین ایلخان مغول دوران ۶۸۳ - ۶۹۰ ه. ق. ۱۲۸۴ - ۱۲۹۱ م. زادروز ۱۲۵۸ م. مرگ ۶۹۰ ه. ق. ۱۲۹۱ م. ...
بیوگرافی عمادالدین احمد   بیوگرافی و زندگینامه عمادالدین احمد مظفر از پادشاهان سلسله آل مظفر   عمادالدین احمد مظفر «۷۹۵ ۷۸۶ ق/ ۱۳۹۳ ۱۳۸۴م» و در زمان شاه شجا...
تبارنامه و شجره نامه شاهان زیاری تبارنامه و شجره نامه شاهان زیاری شجره نامه آل زیار شجره نامه زیاریان پسران و جانشینان مردآویچ نسب و خاندان آل زیار    ...
بیوگرافی مؤیدالدوله دیلمی   مؤیدالدوله ابومنصور پسر سوم رکن‌الدوله حسن و از پادشاهان آل بویه در دیالمه ری و همدان و اصفهان بود. وی در این دوران از مشورت‌های وزیر با کفا...
بیوگرافی خشایارشای دوم هخامنشی   خَشایارشا ی دوم ششمین پادشاه هخامنشی بود. به گفته تاریخ نویسان وی تنها پسر اردشیر یکم از ملکه داماسپیا بوده که پس از مرگ پدر به پادشاهی م...
بیوگرافی قره عثمان بیوگرافی و زندگینامه کامل قره‌عثمان یا قراعثمان یا قرایولوق عثمان بیک  فرمانده و رئیس اتحادیه عشایر ترکمان آق‌قویونلو  و موسس سلسله آق‌قویونلو ها &...
بیوگرافی ابومسلم خراسانی زندگی نامه ابومسلم خراسانی بیوگرافی کامل ابومسلم خراسانی مرگ ابومسلم خراسانی نام اصلی ابومسلم خراسانی همسر و فرزندان ابومسلم خراسانی ابومسلم...