آشنایی با کاخ هشت بهشت اصفهان

آشنایی با کاخ هشت بهشت اصفهان

 

نام کاخ هشت بهشت
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۲۷
تاریخ ثبت ملی ۲۲ آذر ۱۳۱۳

 

کاخ هشت‌بهشت یکی از کاخهای تاریخی موجود در شهر اصفهان و ساخته‌شده در دوران صفویان است. از کلیه کاخ‌های باصفا و کلاه‌فرنگی‌هائی که در این دوره در کنار چهارباغ احداث شده بود فقط کاخ هشت‌بهشت باقی‌مانده‌است.

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.

پیشینه

کاخ هشت‌بهشت – که روزگاری زیباترین کاخ عالم هم نامیده می‌شد – در سال ۱۰۸۰ هجری و به روزگار شاه سلیمان صفوی در نزدیکی باغ بلبل ساخته شد.

باغ وسیعی که عمارت در آن واقع شده جزئی از باغ بزرگ نقش جهان بوده‌است که شاه اسماعیل اول احداث کرد و در زمان جانشینان او بخصوص شاه عباس اول به قطعات متعددی تقسیم شد. باغ هشت بهشت در زمان شاه صفی وجود داشته است و در دوره دو شاه بعدی یعنی شاه عباس دوم و شاه سلیمان بر درختان این باغ زیبا افزودند. لازم به ذکر است کوشک باغ متعلق به زمان شاه سلیمان صفوی می باشد که در آن دوره باغ تکمیل و اصلاح گردید و در سال ۱۰۸۰ هـ . ق که با سومین سال سلطنت شاه سلیمان صفوی مقارن بود، به اتمام رسید و به گفته برخی تاریخدانان این باغ نشیمن هشت سوگلی حرم پادشاه بوده است، که ۴ نفر در طبقه همکف و ۴ نفر دیگر در طبقه اول سکنی گزیده بودند.

این بنای دو طبقه با طاقهای زیبا و تزئینات فراوان یکی از نمونه‌های درخشان معماری عصر صفویه به شمار می‌رود. این قصـر از همان ابتدای احداث «کاخ هشت بهشت» «هشت به هشت» و «هشت در بهشت» نامیده می‌شده‌است.

معماری

بخش مرکزی کاخ به صورت چهار صفه ساخته شده و ایوان آن رو به شمال است. سقفی که بر فراز این بنای ۴ صفه استوار است پوشیده از مقرنس‌های گچی خوش رنگ و خوش طرح است.

اتاقهای طبقه اول در چهار گوشه عمارت تزئیناتی از گچبری و نقاشی دارند. در طبقه دوم عمارت نیز مجموعه‌ای از رواق‌ها و اتاقها و طاقها و پنجره‌ها بر زیبائی آن می‌افزایند. این طبقه به راهروها و اتاقهای متعددی تقسیم شده که هر یک تزئینات خاصی دارند. در برخی حوض آب و در بعضی بخاری‌های دیواری تعبیه شده‌اند. دیوارها را نیز آینه‌های فراوان می‌پوشانیده‌اند. تمام سقف‌های کاخ را نیز موزائیک‌های بسیار عالی پوشانیده و دالانها و غلام‌گردش‌های بسیار زیبا و هماهنگ، آنها را احاطه کرده‌اند.

آنچه در این عمارت حائز اهمیت است ارتباطی است که میان فضاها و قسمت‌های مختلف آن پدید آمده‌است. این ارتباط باعث شده تا این عمارت در عین تنوع و گوناگونی و تعدد فضا از وحدت و یکپارچگی و تزئینات قابل توجه برخوردار شود.

تزئینات

تزئینات عمارت در دوران صفویه به حدی باشکوه و هنرمندانه بوده که سیاحان بسیاری زبان به تحسین آن گشوده‌اند. متأسفانه امروز از نرده‌های چوب زرنگار و قابها و جام‌های بلور و آلت‌های شیشه‌ای رنگارنگ ظریف اثری بر جای نمانده‌است چرا که در دوره‌های بعد از صفویه و بخصوص در عصر قاجاریان تغییرات بسیاری در آن داده شده‌است. این تغییرات به حدی است که برخی از سیاحان آن را از دوران قاجار به حساب آورده‌اند.

در اواخر دوران قاجار عمارت هشت بهشت به مالکیت خصوصی اشخاص در آمد و از زیورهای نفیس و گرانبهای دوره صفویه عاری گردید بطوری که امروز از آن همه شکوه و فریبندگی داخل کاخ و آب نماها و جوی‌های آب روان اثری بر جای نمانده‌است. با همه دخل و تصرفات زیبایی صفوی این بنا برجای مانده‌است چنان که آندره گدار باستان‌شناس و ایران‌شناس می‌گوید:

«… کاخ هشت بهشت با تالاری که از هر سو باز است و با چهار عمارت کلاه‌فرنگی در چهار گوشهٔ خود هنوز هم ترکیب اصلی و مختصری از لطف و ملاحت روزگاران گذشته را حفظ کرده‌است.»

ذکر این نکته مناسبت دارد که تزئینات این کاخ هشت‌گوشه که نشانه روحیه معماری و تزئینات اواخر دوره صفوی است به همراه ساختمان آن که میان باغ واقع شده‌است بعدها به فراوانی مورد تقلید قرار گرفته‌است.

در نظر سیاحان

کلیه سیاحان و جهانگردانی که از اصفهان بازدید کرده و موفق شده‌اند به درون کاخ هشت بهشت راه یابند آن را بهترین بناهای دنیا نامیده‌اند. یکی از آن‌ها کاخ هشت بهشت را با عبارت «… فرح‌انگیزتر از مجلل‌ترین کاخهای ممالک اروپایی» توصیف کرده‌است.

 

اختلال رشد نوزادان، علائمش چیست؟ نشانه ها و علل اختلال رشد در کودکانتاخیر رشد و نمو ( Failure to thrive ) اصطلاحی پزشکی است که هنگامی که نوزادان در حد مورد انتظار وزن نمی‌گیرند و رشد ...
تفنگ اسباب بازی، بخرک واسه بچم؟ سوالسلام پسرم چهار سال داره علاقه زیادی به تفنگ و وسایل جنگی داره میتونم براش بخرم؟ آیا باعث پرخاشگری نمی شود؟سوال دومم اینکه پسرم در مقابل تجربه...
قندخون بالا در بارداری، باید چه کار کرد؟ سوالقندم 204 بالاس حامله هم هستم هفته28 هستم دکتر گفته خیلی بالاست میترسم چیکار کنم لطفا راهنمایی کنید باید بترسم زیاد یا کم البته رژیم هم میگیرم...
بهترین نوشیدنی ها در بارداری، کدامند؟ خانم‌‌های باردار باید همیشه به میزان کافی مایعات انرژی زا  وفیبر به بدن خود برسانند. بهترین و اولین گزینه ای که به هر خانم بارداری توصیه می‌‌شود،...
با انجام ورزش یوگا کمر درد را کاهش دهید مطالعات جدید نشان داده است که انجام ورزش یوگا کمر درد را کاهش می دهد و کارایی افرادی را که از کمر درد رنج می‌برند افزایش دهد. کمر درد یکی از مشکلات...
سلوکیان چه کسانی بودند؟ سلوکیان یا اسالکه نام دولتی یونانی بود که در میان سال‌های ۳۱۲ تا ۶۴ پیش از میلاد (۳۱۰ سال) بر آسیای غربی فرمان می‌راند. پس از مرگ اسکندر مقدونی سرزمین...
پارگی زودرس کیسه آب، چگونه رفتار کنیم؟ پارگی زودرس کیسه آب در بارداری (PRETERM RUPTURE OF MEMBEANS)پدیده مرسومی است.با اقدامات لازم به هنگام مواجه با پارگی زودرس کیسه آب آشنا شویدوقتی ...
مرگ ناگهانی نوزاد، راهکارهایی مفید SIDS یا مرگ ناگهانی نوزاد یکی از دلایل مرگ و میر نوزادان یک تا دو ماهه به شمار می رود. از آنجا که پزشکان هنوز نمی دانند چه عاملی باعث مرگ نوزادان...
مزایای زایمان فیزیولوژیک، روش های کاهش درد از زمان شروع بارداری، بدن با ترشح هورمون‌ها، خود را برای یک زایمان طبیعی آماده می‌کند. این هورمون‌ها روی عضلاتی مانند عضلات لگن، کمر و شکم تاثیر ...
۲ نوع کروستینی، یا تُست کوچک ایتالیایی ماهنامه سرآشپز: کروستینی در زبان ایتالیایی به معنی تست کوچک است که شامل یک ورقه نان تست یا گریل شده است. برای تهیه کروستینی اغلب نان چاپاتا به کار م...
طرز تهیه کاپ کیک شکلاتی فوری   کاپ کیک یا کیک فنجانی یکی از خوشمزه ترین کیک هاست، این بار کاپ کیک شکلاتی فوری درست کنید بعضی وقت‌ها پخت بعضی از کیک ها از خرید آن کمتر و...
مراقبت از نوزاد، چطوری پوشکش کنم؟ کوچک‌ترین و معمولی‌ترین کارهای زندگی برایم تبدیل شده به یک معما یا مسئله‌ای که باید یک‌جورهایی حلش کنم. جز چند تا چیزی که به غریزه یاد گرفته - مث...
آیاتی برای ادا شدن قرض و حق والدین آیاتی برای ادا شدن قرض و حق والدین آیاتی برای ادا شدن قرض و حق والدین در بحر الغرائب نوشته مردی خدمت پیغمبر آمد گفت: جانم به فدایت! بسیا...
کاهش درد عادت ماهانه، مسکن مناسب بیش از نیمی از خانم هایی که پریود می شوند در طول ماه یک یا دو روز درد پریودی را تحمل می کنند. برای کاهش درد پروید ده نکته وجود دارد که ممکن است ک...
کارت پستال ویژه ماه رمضان خدایا ... رمضان ماه مهمانی توست ... سفره ات هر روزِ سال پهن بوده ، ولی این روزها ، پذیرایی ها ویژه است ... از خوان گسترده ات چشم و دلی سیر میخواهم...