بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

بیوگرافی معصومه دده بالا ( هایده )

 

 

نام اصلی معصومه دده بالا
نام مستعار هایده
تولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ تهران، ایران
ملیت ایرانی
مرگ ۳۰ دی ۱۳۶۸ (۴۷ سال) سان‌فرانسیسکو، کالیفرنیا، ایالات متحده
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، گلها کلاسیک ایرانی

 

معصومه دده بالا با نام هنری هایده، (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ – ۳۰ دی ۱۳۶۸) خواننده ایرانی با صدای کنترآلتو بود که بیست و یک سال در زمینه موسیقی دستگاهی و موسیقی پاپ ایرانی فعالیت داشت.

 

فعالیت حرفه‌ای

هایده در تهران متولد شد. نام اصلی او معصومه دده بالا است. خواهر کوچک‌تر او، مهستی نیز از خوانندگان معروف ایرانی است که حدود سه سال پیش از هایده خوانندگی را آغاز کرد. هایده، آنگونه که خود به کرات در چندین مصاحبه متذکر شده است، تحت تاثیر صدای پر قدرت و شیوه آوازخوانی دلکش، خواننده صاحب سبک و بلند آوازه ان دوران، روی به عالم موسیقی آورد. وی در ۱۳۴۷، فعالیت حرفه‌ای خود را با خواندن ترانه «آزاده» اثر استادش علی تجویدی که بر روی آخرین سروده رهی معیری ساخته شده بود آغاز کرد . اجرای ترانه «آزاده» با ارکستر بزرگ گل‌ها در رادیو تهران آغاز کار هایده بود. وی پس از اجرای چندین اثر دیگر از تجویدی و دیگر آهنگسازان بنام، از جمله همایون خرم در برنامه گل‌ها، از نخستین سال‌های دهه ۱۳۵۰ به خواندن ترانه‌های پاپ علاقه‌مند شد که بیشتر از ساخته‌های فریدون خشنود، جهانبخش پازوکی، محمد حیدری و انوشیروان روحانی بودند.

هایده در شهریور ۱۳۵۷ چندین ماه پیش از پیروزی انقلاب ایران را به مقصد بریتانیا ترک کرد.

هایده از ۱۳۶۱ در لس آنجلس به فعالیت ادامه داد. یکی از نخستین برنامه‌های رسمی او در این شهر، کنسرتی در دانشگاه کالیفرنیا در لوس آنجلس (یو.سی.ال.ای) همراه با گروهی از سازهای ایرانی به سرپرستی منوچهر صادقی بود.

آلبوم‌ها

در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ آثار هایده در ایران به صورت صفحه گرامافون و نوار کاست منتشر شد. بیشتر این آثار و همچنین کارهایی که هایده در دهه ۱۹۸۰ در آمریکا خواند، در دهه ۱۹۹۰ و همچنین ۲۰۰۰ از نو روی سی‌دی منتشر شدند. قرار دادن ترانه‌های او در سی‌دی‌ها اغلب از نظم ویژه‌ای پیروی نمی‌کند.

دو آلبوم پایانی هایده «ای زندگی سلام» و «سوگند» رسماً به شکل آلبوم روی نوار و سی‌دی منتشر شده‌اند.

نام سی‌دی‌های منتشر شدهٔ دیگر از هایده که بیشتر نام یکی از ترانه‌های سی‌دی را بر خود دارند عبارتند از:

  • روزای روشن
  • خراباتی
  • پادشه خوبان
  • خداحافظ
  • شب عشق
  • فریاد
  • گل‌واژه
  • آزاده
  • بزن تار
  • رفتم
  • شانه‌هایت را برای گریه
  • آشنایی
  • بلبلی که خاموش شد
  • ناشنیده‌ها
  • اومدنت محاله
  • دشتستانی
  • بزم نوروز ۱۳۶۴

سه سی‌دی نیز از ترانه‌های هایده همراه با معین، ویگن و مهستی به نام‌های «گل‌های غربت»، «همخونه» و «اوج صدا» منتشر شده‌است.

کنسرت‌ها

هایده به جز برنامه‌های معمول خود در کشورهای گوناگون، در دانشگاه یوسی‌ال‌ای در کالیفرنیا، و در تالارهایی با شهرت جهانی مانند رویال آلبرت هال (به رهبری فرنوش بهزاد) در لندن و موزیک هاله (هامبورگ) کنسرت‌هایی اجرا کرد.

بیشتر ترانه‌های هایده در سال‌های پیش از انقلاب در تلویزیون ملی ایران و پس از انقلاب در تلویزیون جام‌جم در لس آنجلس و بخشی دیگر نیز در تلویزیون ایرانیان  به صورت نماهنگ (موزیک-ویدئو) در آمد.

مرگ

هایده در روز ۲۰ ژانویه ۱۹۹۰ برابر با ۳۰ دی ماه۱۳۶۸ فردای اجرای کنسرت در باشگاه کازابلانکا در حومه سان فرانسیسکو، بر اثر سکته قلبی درگذشت.

هایده در گورستان وست وود در لوس آنجلس با حضور هزاران نفر از ایرانیان مقیم آمریکا به خاک سپرده شد. هما سرشار (روزنامه‌نگار)، ویگن (خواننده) و حسن شهباز (مترجم و سردبیر فصلنامه رهاورد) از جمله سخنرانان در مراسم بودند.

 

مستند

پژمان اکبرزاده فیلم مستندی درباره فعالیت‌های هنری و آثار هایده ساخته که در ژانویه ۲۰۰۹ برای نخستین بار در آمستردام اکران شد.

این مستند یکصد دقیقه‌ای با عنوان «سخن از هایده» دربرگیرنده بررسی فعالیت‌های هایده، گزیده‌ای از اجراهای او در سبک‌های گوناگون و گفتگو با دوستان و همکاران نزدیک اوست. مستند در جشنواره فیلم نور در لوس آنجلس نامزد دریافت جایزه بهترین مستند شد

مستند «سخن از هایده» بیستم ژانویه ۲۰۱۰ در بیستمین سالگرد درگذشت هایده، توسط شبکه ایرانیان هلند منتشر شد و نسخه کوتاه شدهٔ آن نیز از شبکه فارسی تلویزیون صدای آمریکا پخش شد.

 

بیوگرافی افسانه جهانگیری   افسانه جهانگیری خواننده قشقایی اهل ایران می‌باشد. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری افسانه جهانگیری از طوایف ایل قشقایی می‌باشد.وی در موسیقی ...
بیوگرافی پروین زهرایی منفرد ( پروین )   پروین نام اصلی پروین زهرایی منفرد نام مستعار پروین تولد ۱۳۱۷خورشیدی ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی کلاسیک ...
بیوگرافی امینم   نام اصلی مارشال بروس مدرز سوم نام مستعار امینم اسلیم شیدی تولد ۱۷ اکتبر ۱۹۷۲ ‏(۴۲ سال) ۲۵ مهر ۱۳۵۱ سنت جوزف، میسوری ...
بیوگرافی فرزاد فرزین + عکس   فرزاد فرزین تولد ۲۴ ژوئن ۱۹۸۱  هرنگ ملیت  ایران سبک‌ها پاپ سال‌های فعالیت خواننده، آهنگساز   ...
بیوگرافی شهرام کاشانی + عکس   شهرام کاشانی نام اصلی شهرام کاشانی نام مستعار شهرام کی تولد ۱۶ تیر ۱۳۵۳ ۷ ژوئیهٔ ۱۹۷۴  رم ایتالیا سبک‌ها م...
بیوگرافی سامی بیگی + عکس   سامی بیگی نام اصلی سامان اسحاق بیگی نام مستعار سامی بیگی تولد ۱۳۶۱ آذر ۳ (31 سال) ملیت  ایران سبک‌ها پ...
بیوگرافی آیلار لی     شراره (آیلار) دیانتی لی زادروز: ۱۲ فوریهٔ ۱۹۸۴ زادگاه: تهران، ایران قد: ۱/57 م وزن: ۵۲ ک‌گ رن...
بیوگرافی مامک خادم   مامک خادم تولد تهران ملیت  ایرانی سبک‌ها موسیقی تلفیقی   مامک خادم نوازنده و موسیقیدان ایرانی است. ...
بیوگرافی حسن گل‌ نراقی + عکس   حسن گل‌ نراقی (۱۳۰۰ - ۱۳۷۲) خوانندهٔ ایرانی است. که بیشتر به‌خاطر ترانه «مرا ببوس» معروف است. او در کوچه آبشار خیابان ری در تهران به‌...
بیوگرافی شهرام ناظری   شهرام ناظری نام اصلی شهرام ناظری تولد ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ ۱۸ فوریهٔ ۱۹۵۰  کرمانشاه، ایران ملیت  ایران سبک‌ها موسیق...
بیوگرافی افشین مقدم + عکس   افشین مقدم نام اصلی حسین آهنیان مقدم نام مستعار افشین مقدم تولد ۸ مهر ۱۳۲۴ خورشیدی ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۵ ملیت ایر...
بیوگرافی اردلان افشار + عکس   اردلان افشار با نام هنری «نظر» خواننده ی رپ ایرانی است. وی در کشور اتریش ساکن است.از آلبوم های این خواننده می توان به «کامفلاژ» اشاره نم...
بیوگرافی ابراهیم منصفی + عکس   ابراهیم منصفی زادروز ۱۶ آذر ۱۳۲۴ بندرعباس درگذشت ۱ تیر ۱۳۷۶ بندرعباس آرامگاه باغو بندرعباس محل زندگی بندرعبا...
بیوگرافی سعید شهروز + عکس   سعید شهروز نام اصلی سعید شهروز تولد ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۰ خیابان دامپزشکی، تهران، اصالت:نهاوند ملیت ایرانی سبک‌ها ...
بیوگرافی پروین نمازی   پروین نمازی خواننده کُرد زبان اهل ایران است. زندگی‌نامه و فعالیت‌هنری پروین نمازی خواننده کرد با هنرمندان مطرحی از جمله علی‌اکبر مرادی آ...