بیوگرافی لرتا + عکس

بیوگرافی لرتا + عکس

 

لرتا
نام اصلی لرتا هایراپتیان تبریزی
Լորետա Հայրապետեան
زمینه فعالیت تئاتر سینما و تلویزیون
تولد ۱۲۹۰ خورشیدی
۱۹۱۱ (میلادی) محله زرگنده تهران ایران
مرگ ۷ فروردین ۱۳۷۷
۲۸ مارس ۱۹۹۸ وین Vienna اتریش اتریش
ملیت ایرانی ارمنی تبار
پیشه بازیگر
سال‌های فعالیت در تئاتر -۱۳۱۴ در سینما ۱۳۵۳-۱۳۴۹
همسر(ها) عبدالحسین نوشین (۱۳۵۰-۱۳۱۳)
فرزندان کاوه
مدرک تحصیلی رشته تئاتر دانشگاه مسکو

 

لرتا با نام کامل لرتا هایراپتیان تبریزی (به ارمنی: Լորետա Հայրապետեան) (۱۲۹۰ – ۷ فروردین ۱۳۷۷) بازیگر تئاتر و سینما. در ۱۳۳۲ از ایران رفت و سپس در ۱۳۴۲ بازگشت

 

زندگی
لرتا هایراپتیان در سال ۱۲۹۰ در تهران متولد شد به مدرسه ی فرانسوی ژاندارک رفت و از کلاس سوم دبستان خود را به مدرسه روس ها منتقل کرد وارد گوره تئاتری مدرسه شد و در ده سالگی بر صحنه رفت. در چهارده سالگی در نمایشی موزیکال به کارگردانی ساتنیک آقابابیان (ساتو پری) در تئاتر گراند هتل (در نقش یک غنچه گل) ظاهر شد و در پانزده سالگی برای بازی در نمایش های هایک کاراکاش به آموختن زبان فارسی پرداخت. پس از گرفتن دیپلم از مدرسه ی روس ها لرتا فعالیت تئاتری اش را به طور حرفه ای دنبال می کند و به زودی گل سرسبد گروها و مجامع تئاتری دوران خود می شود و در کلوپ موزیکال کمدی اخوان کمدی ایران جامعه ی باربد گروه نکیسا کانون ایران جوان کانون صنعتی مجمع تئاترال تهران همراه با چهره های برجسته ی تئاتر همکاری می کند. در سال ۱۳۱۲ در نمایش های واهرام پاپازیان (کارگردان و بازیگر بزرگ تئاتر ارمنستان و روسیه که به دعوت سازمان شیر و خورشید برای احیاء تئاتر به ایران آمده بود) بازی می کند و در همین سال در سه نمایش (تابلو) از داستان های شاهنامه در جشن هزاره فردوسی (که به همت نوشین و مجتبی مینوی و حسین خیرخواه در کلوب فردوسی برگزار شد به ایفای نقش می پردازد.
در هجده سالگی در تعدادی از نمایش‌های ویلیام شکسپیر به کارگردانی واهرام پاپازیان بازی کرد و در ۱۳۱۴ پس از ازدواج با نوشین فعالیت تئاتری اش را گسترش داد و در کلوب ایران در نمایش اتللو بازی کرد از دیگر نمایش هایی که بازی کرده میتوان به ولپن پرنده آبی و چراغ گاز اشاره کرد.
در سال ۱۳۱۳ با عبدالحسین نوشین (برجسته ترین چهره ی تئاتری وقت) ازدواج می کند. در سال ۱۳۱۶ همراه با نوشین و خیرخواه به جشنواره ی تئاتر مسکو دعوت می شود. در بازگشت به ایران گروه نوشین چندین نمایش (ولپن مستنطق سرنوشت پرنده آبی شنل قرمز) در تئاتر سعدی بر صحنه می برد که لرتا مثل همیشه نقش اول زن را برعهده دارد. در پی کودتا و تعطیلی تئاترها و غارت تئاتر سعدی نوشین دستگیر می شود به زندان می افتد اما ارتباطش را با جریان تئاتر قطع نمی کند. لرتا در این دوره با جمعی از یاران نوشین نمایش نامه هایی را که او در زندان می نوشت یا ترجمه می کرد به اجرا در می آورد. در سال ۱۳۳۲ (پس از خروج پنهانی نوشین از زندان و کشور) لرتا نیز از طریق فرانسه برای پیوستن به او به شوروی رفت و در دوران هجرت (۱۳۳۲ تا ۱۳۴۲) در استودیوی تئاتر هنری مسکو تحصیل کرد. با اعلام ممنوع الورود بودن نوشین لرتا به ایران بازگشت و همراه با همکاران قدیمی تئاتر کسری را تشکیل داد و به عنوان اعلام موجودیت نمایش “گناهکاران بی گناه” را بر صحنه برد.
در دهه پنجاه او به جمع جوانان “کارگاه نمایش” می پیوندد و در چند نمایش (به کارگردانی آربی آوانسیان ایرج انور و داریوش فرهنگ) بازی می کند. به افتخار پنجاه سال خدمت تئاتری سالن چارسو (در مجتمع تئاتر شهر) با اجرای نمایش “خلوت خفتگان” (به کارگردانی آربی آوانسیان و بازی لرتا و سوسن تسلیمی) به نام لرتا افتتاح می شود و …
لرتا هایراپتیان بدون تردید در قلمرو تئاتر حضوری تاریخی دارد و به وِیژه پس از همفکری و همکاری با نوشین زندگی او با حساس ترین و مهم ترین برهه ی تاریخ سیاسی تئاتر معاصر ایران گره خورده است اما حضور او در سینمای ایران بیشتر شبیه به یک زنگ تفریح است.
نخستین فبلمش را در ۱۳۴۹ نام به شب اعدام (داود ملاپور) بازی کرد و سپس در پنج فیلم دیگر حضور یافت که همگی در سال‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۱ تولید شدند که از آن جمله همای سعادت به عنوان یک محصول مشترک با هند و اسرار گنج دره جنی به کارگردانی ابراهیم گلستان قابل اشاره اند. هم چنین در فیلم احساس داغ و معرکه نیز با کارگردان ارمنی روبیک زادوریان همکاری کرد . مجموعه تلویزیونی خسرو میرزای دوم (نصرت کریمی) آخرین کار تصویری این بانوی بازیگر است.
در ۱۳۵۸ همراه تنها پسرش کاوه از ایران مهاجرت کرد و سال‌های آخر عمرش را در وین-اتریش گذراند در ۱۳۷۷ درگذشت

 

آثار
نمایش ها
عمده نمایش های لرتا عبارتند از:

اتللو (۱۳۱۴)
ازدواج به سبک ایتالیائی
اودیپوس شهریار
اوژنی گرانده
بادبزن خانم ویندرمیر
پرنده آبی
پیراهن ابریشمی
تاجر ونیزی
توپاز
چراغ گاز
دو جلاد
سرگذشت وشمگیر
شنل قرمز
عشق و اتفاق
گناهکاران بی گناه
مردم
مستطق
ولپن

 

سینمایی

ردیف نام فیلم سال کارگردان
۱ شب اعدام ۱۳۴۹ داوود ملاپور
۲ احساس داغ ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۳ معرکه ۱۳۵۰ روبیک زادوریان
۴ همای سعادت ۱۳۵۰ فابی چاناکیا
۵ باشرف‌ها ۱۳۵۱ قدرت الله بزرگی
۶ اسرار گنج دره جنی ۱۳۵۳ ابراهیم گلستان

 

 

بیوگرافی مهران احمدی   نام اصلی مهران احمدی زمینه فعالیت بازیگر برنامه‌ریز دستیار کارگردان تولد ۱۳۵۲ تهران ملیت ایرانی سال‌های ف...
بیوگرافی رضا شفیع   رضا شفیع زمینه فعالیت بازیگر تولد ۱۳۰۹ تهران ملیت  ایران سال‌های فعالیت ۱۳۳۹ - ۱۳۵۸   رضا شفیع (ز...
بیوگرافی الیکا عبدالرزاقی + عکس   الیکا عبدالرزاقی بازیگر ایرانی، فارغ‌التحصیل آموزشگاه هنری سمندریان، لیسانس ادبیات نمایشی است. او همسر امین زندگانی است و دو برادر دارد....
بیوگرافی معصومه تقی‌پور   معصومه تقی‌پور نام اصلی معصومه تقی‌پور خمامی زمینه فعالیت تئاتر، سینما و تلویزیون تولد ۱۳۳۴ تهران ملیت ایران...
بیوگرافی محمدرضا جوزی   محمد رضا جوزی (متولد ‎۱۰ مرداد ۱۳۵۴ در اصفهان) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران است. وی یکی از اعضای گروه تئاتر نقشینه می‌باشد. زندگ...
بیوگرافی حامد بهداد + عکس بیوگرافی حامد بهداد + عکس   حامد بهداد زمینه فعالیت بازیگر سینما، تلویزیون، تئاتر و خواننده تولد ۲۶ آبان ۱۳۵۲ مشهد والدین محمود صاب...
بیوگرافی لیلا فروهر + عکس   لیلا فروهر متولد 4 اسفند 1337 در اصفهان است بازیگر و خواننده ایرانی سبک موسیقی پاپ است. او پس از انقلاب ایران، به دلیل ممنوعیت خوانندگی ...
بیوگرافی اکرم محمدی + عکس   نام اصلی اکرم میرمحمدی خلیل‌آباد زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۳۷ تهران ملیت پرچم ایران ایرانی پیشه بازیگر همسر(ها) مجید جع...
بیوگرافی یاسر خاسب   یاسر خاسب زادروز ۱۳۶۰ بهشهر (اصالتاً ساری) ملیت  ایرانی   یاسر خاسب (زادهٔ ۱۳۶۰ در بهشهر، اصالتاً ساری) ب...
بیوگرافی خشایار راد   خشایار راد زمینه فعالیت سینما تولد ۵ مهر ۱۳۳۰ تهران ملیت ایرانی پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ۱۳۷۸ تاکنون...
بیوگرافی خسرو شجاع زاده   خسرو شجاع زاده زمینه فعالیت بازیگری سینما و تلویزیون تولد ۱۳۲۴ بندر ترکمن ملیت ایرانی مدرک تحصیلی فارغ‌التحصیل ب...
بیوگرافی سحر قریشی + عکس   سحر قریشی Sahar Ghoreyshi نام اصلی سحر قریشی زمینه فعالیت بازیگر سینما ، تلویزیون و تئاتر تولد ۶ دی ۱۳۶۶ ۲۷ دسامبر ۱۹۸۷ ‏(۲۶ سال) ...
بیوگرافی فهیمه راستکار + عکس     فهیمه راستکار زمینه فعالیت سینما، تلویزیون و تئاتر تولد ۱۳۱۱ تهران مرگ ۲ آذر ۱۳۹۱ منزل شخصی تهران ملیت ایرانی پیشه دوبلو...
بیوگرافی رزی ملک یونان + عکس   رُزی ملک یونان تولد ۴ ژوئیهٔ ۱۹۶۵ ‏(۴۹ سال) ۱۳ تیر ۱۳۴۴ تهران والدین جورج لیدا ملیت ایالات متحده آمریکا آمریکایی آشوری‌تبار پیشه ...
بیوگرافی حسین امیرفضلی + عکس   زمینه فعالیت بازیگر، کارگردان نویسنده، تهیه کننده تولد ۱۲۹۹ محله سنگلج تهران مرگ ۲۴ اسفند ۱۳۷۰ تهران ملیت ایرانی نام(های) دیگر ه...