بیوگرافی صاحب بن عباد

 

صاحب بن‌عباد
نام اصلی ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب طالقانی
زادروز ۳۲۴ یا ۳۲۶ خورشیدی طالخونچه، اصفهان
مرگ ۳۷۴ یا ۳۷۵ خورشیدی
جایگاه خاکسپاری اصفهان
پیشه وزیر دیلمیان
کتاب‌ها المحیط

 

ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب فرزند ابوالحسن عباد بن عباس طالقانی ادیب، شاعر و وزیر شیعه مذهب ایرانی دیلمیان است.

سال های اول زندگی

کنیه او ابوالقاسم و ملقب به کافی الکفاه و صاحب است. وی در چهارم ذیقعده الحرام سال ۳۲۴ هجری مطابق با سپتامبر ۹۳۸میلادی متولد شد. روستای تکیه ناوه از استان تهران منسوب به اوست.(به نقل از : میرشکار،شاعروپژوهشگر).

اقدامات

درباره اقدامات وی آورده اند: مدت سی و هشت سال کتابت و وزارت خود، نظم و نثر عربی، یعنی ادبیات فارسی را که به زبان عربی انتشار می یافت از حضیض فترت و زوال به اوج وسعت و کمال رسانید. به همین جهت قرن چهارم را قرن «صاحبی» نیز می نامند.

مهم‌ترین اثر وی یک واژه‌نامهٴ بزرگ عربی است به نام کتاب المحیط. صاحب بن عباد تکیه ناوایی ط‌القانی

تاسیس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام

صاحب بن عباد در اصفهان و ری کتابخانه هایی تاسیس کرد. هنگامی که نوح بن منصور سامانی حاکم خراسان؛ مخفیانه از وی دعوت کرد تا عهده دار وزارتش شود؛ صاحب بن عباد به چند دلیل از جمله وفای به عهد و اینکه فقط برای جابجایی کتاب ها چهارصد بار شتر احتیاج است؛ پیشنهاد وی را رد کرد.

اما مهمتر از همه منش و بزرگواری صاحب در گشودن درب های این کتابخانه ها به سوی اهل علم است چنانچه مولف تاریخ قم می نویسند: «پیش از صاحب، ملوک و وزرا را رسم برآن بود که کتب خود را مانند جواهر و زر و سیم در خزانه ای می نهادند و اهل علم و طلبه را از مطالعه آنها محروم می گذاردند… ولی صاحب بن عباد دفاتر و دواوین و کتب بسیار از انواع علوم و اشعار و اصناف فنون و اخبار بر طلبه و اهل علم وقف کرد تا مطالعه آن می نمودند و از آن فوائد بسیار بر می داشتند و می نوشتند و این صفت گزیده ترین خصال مولاناست که هیچ وزیر و امیر و ملک و سلطان را این توفیق دست نداده است.» از این رو صاحب را موسس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام خوانده اند. تعمیر برج و باروی شهر قزوین و همچنین تاسیس مسجد جامع صغیر یا مسجد جورجیر در اصفهان از اقدامات وی است.

اساتید

  • ابوالفضل بن عمید وزیر دیلمیان
  • ابوعمرو صباغ
  • ابوالحسن احمد بن فارس بن زکریا همدانی

درگذشت

وی در سال ۳۸۶ هجری در ری درگذشت و جنازه اش به اصفهان منتقل شد و در ملک شخصی اش دفن شد. نمونه های فراوانی از اشعاری که در سوگ وی سروده شده در تاریخ یمینی آمده است.

 

بیوگرافی نیما ارکانی حامد   نیما ارکانی حامد چند سالشه؟ شاگردان نیما ارکانی حامد بیوگرافی کامل نیما ارکانی حامد تحقیق درباره نیما ارکانی حامد نیما ارکانی حامد وی...
بیوگرافی زکریای قزوینی   زکریای قزوینی فرزند محمد (۶۰۰ - ۶۸۲)، جغرافی‌دان، دانشمند، تاریخ‌نویس و فیلسوف ایرانی‌تبار قرن هفتم هجری قمری است. نام کامل وی زکریا بن محمد ب...
پرویز جبل عاملی کیست؟ زندگی نامه کامل پرویز جبل عاملی پرویز جبل عاملی اهل کجاست؟ پرویز جبل عاملی عکس همسر و فرزندان پرویز جبل عاملی دانشگاه پرو...
بیوگرافی ابوزید بلخی ابوزید احمد بن سهل بلخی (در حدود ۳۲۲ هجری قمری) جغرافی‌دان، ریاضی‌دان، از پیروان فرقهٴ امامیه و شاگرد کندی بود. وی نویسنده‌ای بسیارنویس و آگاه به دانش...
بیوگرافی اقلیدس   اقلیدس (یونانی:Eukleides) (حدود ۳۶۵ - ۲۷۵ پیش از میلاد)، ریاضیدانی یونانی بود که در قرن سوم پیش از میلاد در شهر اسکندریه می‌زیست. او نوی...
بیوگرافی گالیلئو گالیله   گالیلئو گالیله (به ایتالیایی: Galileo Galilei)‏ (۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ - ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲) دانشمند و مخترع سرشناس ایتالیایی در سده‌های ۱۶ و ۱۷ می...
بیوگرافی پروفسور همایون کازرونی   پروفسور همایون کازرونی (زاده کازرون ایران) استاد دانشگاه برکلی، رییس موسسه علمی فرایندهای زیستی آمریکا، مخترع مشهور و یکی از برترین مهند...
بیوگرافی ادموند هالی   موند هالی (به انگلیسی: Edmond Halley) (زاده ۸ نوامبر ۱۶۵۶ - درگذشته ۱۴ ژانویه ۱۷۴۲) منجّم، ژئوفیزیک دان، ریاضی‌دان، هواشناس، و فیزیک‌دان...
بیوگرافی ماری کوری   ماریا اسکلودوسکا کوری (ماری کوری) (به لهستانی: Marie Skłodowska-Curie) (زاده ۷ نوامبر ۱۸۶۷ - درگذشته ۵ ژوئیه ۱۹۳۴) فیزیکدان و شیمی‌دان ل...
بیوگرافی توماس ادیسون   توماس آلوا ادیسون (به انگلیسی: Thomas Edison) (زاده ۱۱ فوریه ۱۸۴۷ - مرگ ۱۸ اکتبر ۱۹۳۱) مخترع و بازرگان آمریکایی بود. وی وسایل متعددی را ...
بیوگرافی میر حیدر آملی   میر حیدر آملی زادروز ۷۲۰ هجری آمل درگذشت ۷۸۷ حله یا آمل آرامگاه آمل محل زندگی آمل،نجف،حله نام‌های دیگر ...
بیوگرافی عبدالرضا جمیلیان   عبدالرضا جمیلیان (زاده ۱۳۴۴ در شهر اراک) یک متخصص ارتودنسی ایرانی است که در سال ۱۳۸۹ موفق به اختراع روشی جدید در درمان بیماران مال اکلوژن کل...
بیوگرافی دکتر عبدالرضا حاجی پور آثار دکتر عبدالرضا حاجی پور دکتر عبدالرضا حاجی پور دکتر عبدالرضا حاجی پور اهل کجاست؟ بیوگرافی کامل دکتر عبدالرضا حاجی پور مقاله درباره دکتر عبدالرض...
بیوگرافی الکساندر گراهام بل   الکساندر گراهام بل (به انگلیسی: Alexander Graham Bell) (زادهٔ ۳ مارس ۱۸۴۷ - درگذشتهٔ ۲ اوت ۱۹۲۲) مخترع، مبتکر و دانشمند بریتانیایی بود. ...
بیوگرافی برادران رایت   برادران رایت، ارویل رایت (به انگلیسی: Orville) متولد ۱۹ اوت ۱۸۷۱ (میلادی) در گذشته در ۳۰ ژانویه ۱۹۴۸ (میلادی) و ویلبر رایت (به انگلیسی: ...