بیوگرافی ابوالفضل بلعمی

 

محمد بن عبداللّه بلعمی مشهور به ابوالفضل بلعمی، بلعمی بزرگ یا خواجه بلعمی (درگذشت ۳۲۹ قمری/۳۱۹ خورشیدی) از دانشمندان و وزیران دورهٔ سامانی است. وی پدر ابوعلی بلعمی -صاحب کتاب تاریخ بلعمی- و نخستین وزیر از خاندان بلعمی است.

زندگی و فعالیت‌ها

ابوالفضل بلعمی وزیر دانشمند ابو نصر سامانی بود. وی در توسعهٔ زبان فارسی خدمات بزرگ و ازرشمندی داشته است. وی پدر ابوعلی بلعمی صاحب کتاب تاریخ بلعمی است. وی از خاندانهای معروف خراسان بود و وزارت امیر اسماعیل و امیر نصر احمد سامانی را عهده دار بود. در سال ۳۲۹ هجری قمری توسط خمارتکین از امرای ترک خراسان کشته شد. وی در علم حدیث، تاریخ، تفسیر و کلام تبحر داشت. دانش وی در علوم مختلف در ترجمه‌ای که وی از تاریخ طبری تحت عنوان تاریخ بلعمی کرده است نمودار است.

در بسیاری از مواقع بلعمی مطالبی را به ترجمه افزوده و یا بخشهایی را اصلاح نموده و البته در این کار شرط امانت را رعایت کرده و ضمن بیان اصل مطالب محمد جریر طبری اصلاحات و یا افزوده‌های خود را نیز مشخص کرده است. دیدگاه وی نسبت به ویژگی‌های انبیا معقولتر از محمد جریر طبری است و تفاسیری که وی برای رخدادهای تاریخی ذکر می‌کند همواره معقول تر از تفاسیر طبری است.

 

ناصرخسرو هنر و گوهر ابوالفضل بلعمی را این چنین وصف کرده است:

بوالفضل بلعمی بتوانی شدن به فضل گر نیستی به نسبت بوالفضل بلعمی

ابوالفضل بلعمی و رودکی

رودکی -پدر شعر فارسی- و ابوالفضل بلعمی به یکدیگر علاقهٔ بسیار داشته‌اند، چنانکه ابوالفضل بلعمی گفته است «در عرب و عجم، رودکی را نظیری نیست». درمقابل رودکی نیز بلعمی بزرگ را مدح بسیار گفته است و صله دریافت می‌کرده است.

گویا این بیت را رودکی در مدح خواجه بلعمی گفته است:

چه فضل میرابوالفضل بر همه ملکان چه فضل گوهر و یاقوت بر نبهره پشیز

 

و نیز رودکی در قصیدهٔ مشهورش در ستایش ابوجعفر بن بانویه گوید:

یک صف میران و بلعمی بنشسته یک صف حرّان و پیر صالح دهقان
بیوگرافی طاهره کاغذچی   طاهره کاغذچی متولد ۱۳۲۵ خورشیدی / ۱۹۴۷ میلادی تهران محل زندگی تهران ملیت  ایران رشته فعالیت مهندسی شیمی مح...
بیوگرافی قطب‌ الدین شیرازی   نام کامل قطب الدین محمود بن مسعود بن مصلح شیرازی زادروز صفر ۶۳۳ قمری (آبان ۶۱۴) زادگاه شیراز، تاریخ مرگ یکشنبه ۱۷ یا ...
بیوگرافی ماری کوری   ماریا اسکلودوسکا کوری (ماری کوری) (به لهستانی: Marie Skłodowska-Curie) (زاده ۷ نوامبر ۱۸۶۷ - درگذشته ۵ ژوئیه ۱۹۳۴) فیزیکدان و شیمی‌دان ل...
بیوگرافی ابوسهل کوهی   ابوسهل بیژن کوهی زادروز ۳۹۳ هجری قمری مازندران درگذشت در حدود ۴۰۵ هجری قمری بغداد محل زندگی بغداد ملیت ایرانی ...
بیوگرافی احمد بن عماد الدین احمد بن عماد الدین پزشک ، نویسنده و شیمیدان مسلمان ایرانی بود. او احتمالاً از اهالی نیشابور بوده است. از زندگی وی اطلاعات زیادی یافت نشده و شهرت او به...
بیوگرافی دکتر رضا ملک‌ زاده     رضا ملک‌زاده وزیر بهداشت ایران مشغول به کار : ۱۳۶۹ – ۱۳۷۲ رئیس‌جمهور اکبر هاشمی رفسنجانی پس از ایرج ...
بیوگرافی ابومنصور موفق هروی ابومنصور موفق هروی، فرزند علی، پزشک و داروشناس ایرانی در سدهٔ ۴ و ۵ هجری قمری بوده‌است. او نویسندهٔ کهن‌ترین کتاب فارسی موجود در داروشناسی است. ...
بیوگرافی پرهام اعرابی   پرهام اعرابی (زادهٔ ۲۵ اوت ۱۹۷۶) استاد ایرانی-کانادایی دانشگاه تورنتو در رشته مهندسی برق است. او در سال ۲۰۰۵ به عنوان یکی از ۳۵ مخترع جوان (...
بیوگرافی صاعد بن محمد   نام: ابوالعلاء صاعد بن محمد عنوان: قاضی صاعد زادروز: ۳۴۳ (قمری)/ ۹۵۴ میلادی در خبوشان مرگ: ذی‌الحجه ۴۳۱ (قمری)/۱۰۴۰ م...
بیوگرافی دکتر محمد سلطانی‌فر دکتر محمد سلطانی‌فر متولد سال ۱۳۴۰ در تهران است   سوابق تحصیلاتی: وی لیسانس شیمی را از  دانشگاه تربیت معلم تهران و فوق لیسانس و دکترای علوم ...
بیوگرافی جیمز وات   جیمز وات (به انگلیسی: James Watt) (زاده ۱۹ ژانویه ۱۷۳۶ - مرگ ۲۵ اوت ۱۸۱۹) فیزیکدان و مخترع مشهور اسکاتلندی و پدر انقلاب صنعتی است. جیمز ...
بیوگرافی ابواسحاق احمد ثعلبی   نام: ثعلبی نیشابوری عنوان: امام ابو اسحاق احمد بن محمد ثعلبی نیشابوری مرگ: ۴۲۹قمری/ ۱۰۳۵ ۱۰۳۶ میلادی منطقه: نیشابور ...
بیوگرافی ابوالحسن طبری ابوالحسن طبری آملی طبری پزشکی دانشور و از شاگردان محمد زکریای رازی بوده‌است. وی در ری می‌زیسته‌است. ابتدا پزشک مخصوص ابوعبدالله بریدی حاکم اهواز بو...
بیوگرافی ابوغانم طبیب ابوغانم طبیب از جمله مصاحبین و شاگردان محمد زکریای رازی بوده‌است. او از ری به بغداد رفت تا با ابوحیان توحیدی دربارهٔ تناقض‌گوی وی در باب نظریه «پیو...
بیوگرافی دکتر حبیب الله هدایت   مقاله درباره دکتر حبیب الله هدایت عکس همسر و فرزندان دکتر حبیب الله هدایت دکتر حبیب الله هدایت اهل کجاست؟ مذهب دکتر حبیب الله هدایت ز...