به سایت عکس و بیوگرافی خوش آمدید.

بیوگرافی پیروز یکم ساسانی

بیوگرافی پیروز یکم ساسانی

 

پیروز یکم
شاهنشاه ساسانی
دوران ۴۵۹ میلادی – ۴۸۴ میلادی
مرگ ۴۸۴ میلادی
پیش از بلاش
پس از هرمز سوم
پدر یزدگرد دوم
مادر دیناک
فرزندان قباد یکم
جاماسپ
پیروزدخت
دین زرتشتی

 

پیروز یکم یا فیروز (از ۴۵۹ تا ۴۸۴ میلادی)، هجدهمین شاهنشاه ساسانی و پسر یزدگرد دوم بود که بعد از برادرش هرمز سوم بر تخت شاهی نشست.

در طی سلطنت بیست و پنج سالهٔ، بدبختی از هر سوی به ایران روی آورد. ابتدا خشکسالی دیریازی (که مدت آن را هفت سال نوشته‌اند) پیش آمد. پیروز بحسن تدبیر بلا بگردانید و با تخفیف مالیات‌ها و نظارت در توزیع خواربار در آسایش مردم کوشید. در آغاز در مرزهای شرقی درگیری عمدهٔ ایران با کیدارها بود. پیروز توانست بطور قطعی کیدارها را مغلوب کند و آنان به هدایت شاه کیداره هجرت کردند و در قندهار ساکن شدند اما قوم دیگری موسوم به هفتالیان یا هیاطله که از ایالت چین آمده بودند، به نواحی تخارستان که تازه کیداریان از آنجا رفته بودند، هجوم آوردند. پیروز با این دشمن جدید شروع به جنگ کرد.

از آثار پیروز دیوار بزرگ گرگان است. این دیوار، دیواری در شمال ایران (از دریای خزر در امتداد گرگان رود) است که برای جلوگیری از هجوم هیاطله، کشیده شده بود. خرابه‌های آن حالا موسوم به سد اسکندر است.

بنای روستای پیروز بهرام (اسلام‌شهر امروزی)، در جنوب تهران را به پیروز یکم نسبت داده‌اند.

شورش ارمنستان

در سلطنت پیروز ارمنستان شورید و ساهاک نامی را به پادشاهی برگزید. علت این شورش، تعصب مذهبی مأمورین ایرانی و ضدیت آنها با مذهب عیسوی بود. ایبریها هم به ارامنه ملحق شدند ولکن زرمهر سردار ایرانی، در غیاب پیروز، بخرج خود به ارمنستان، قشون کشی کرد و با ساهاک جنگ نموده، او را کشت. شورش موقتاً خوابید ولیکن اوضاع حقیقی این مملکت خوب نبود.

یورش هیاطله

در زمان او ایران از بابت مرزهای غربی خویش بالنسبه ایمن بود ولی تاخت و تاز هیاطله یا هفتالیان نام و زندگانی او را بر باد داد. پیروز سه بار علیه هیتالیان جنگید. در جنگ اول با اخشنواز یا خشنوان پادشاه هیاطله، اسیر شد ولی شاه بیزانس پول هنگفتی داده جان او را خرید و از اسارت آزادی یافت. او پس از چندی دوباره جنگ کرد و دوباره اسیر شد و بوعدهٔ پرداخت غرامت (سی قاطر سکه) و قول عدم حمله مجدد به هفتالیان، رهائی یافت و فرزندش قباد یکم (کواد) چندین سال، در گروگان دربار هفتالیان ماند، تا به قولی تمام مبلغ پرداخته شد و به قولی دیگر چون خزانه بر اثر جنگ‌ها خالی شده بود، این مقدار پول موجود نبود و تنها بخشی از آن را تحویل داد. برای پرداخت این فدیه تحمیل مالیات‌ها ضرورت یافت و از بیزانس نیز درخواست کمک شد. در هر حال با وجود پرداخت فدیه و ظاهراً بدان سبب که بر رغم آنکه فدیه مورد درخواست پرداخت شده بود، قباد یکم همچنان در دست هیاطله باقی‌مانده بود، پیروز با وجود ممانعت اسپهبد وهرام مجدداً با هفتالیان برای بار سوم وارد جنگ شد.

در آخرین جنگ در سال ۴۸۴ میلادی پیروز و سپاهش بصحرای بی‌آب و علفی (صحرای آخال کنونی) افتادند و پیروز یکم تقریباً با تمام سپاهیان همراه خویش تلف شد و جسد او هرگز به دست نیامد. غنایم فراوان از جمله اسناد و دفاتر دیوانی با اسیران بسیار که موبد موبدان و عده‌ای از زنان حرم نیز در آن میان بود به چنپ هیاطله افتاد. در بین اسیران یک دختر پیروز به نام پیروزدخت نیز وجود داشت که اخشنواز او را به حرمسرای خویش فرستاد. هیاطله در خراسان تا مرو و هرات را گرفتند و همه جا خراج‌های سنگین بر مردم نهادند. سردار ایران گشنسپداذ، ملقب به نخوارگ وضعی را که در ایران به دنبال شکست پیروز به دست هیتالیان به وجود آمده بود، چنین ارزیابی کرده‌است «پیروز میهن بزرگ و مستقل ما را چنان بندهٔ هفتالیان ساخت که تا ملک آریان (ایران) وجود دارد، از این بندگی اندوه‌بار رهایی نمی‌یابد.»

کشور که بعد از مرگ پیروز یکم بدون فرمانده بود در هرج و مرج فرو رفت. بهترین قسمت سپاه از بین رفته بود. و دولت در خزانه پولی را که حقوق سپاهیان را کافی باشد، نداشت. در این هنگام زرمهر که یک لشکر بزرگ را به ارمنستان برده بود، بدون فوت وقت، به تیسفون بازگشت و به کمک شاهپور رازی از نجبای خاندان مهران، بلاش، برادر پیروز یکم، را به تخت سلطنت نشاند و بدینگونه از توسعهٔ فترت در امر فرمانروایی جلوگیری کرد.

در بهمن یشت که به زبان فارسی میانه نگاشته شده‌است به نظر می‌رسد دربارهٔ وقایع سال‌های هشتادم قرن چهارم میلادی شرحی به طریق ذیل آورده‌است

بدین منوال این طایفه (احتمالاً هفتالیان) که خود زادهٔ غصب هستند، صدها، هزاران و هزاران هزار مردم را طعمهٔ تیغ ساختند. این دیوهای فتیله موی، یلو و عَلَم بی‌شمار خود را برداشته حمله آوردند. آنها ایران مرا پایمال کردند که آن محصول دسترنج هرمزد است، آنها سراسر هجوم کردند، آنها که ترکان و خیانیان سرخ عدو هستند و علم آنها سرازیر است.

 

بیوگرافی داریوش سوم آخرین پادشاه هخامنشی   نگاره‌ای از جنگ داریوش سوم و اسکندر   داریوش سوم دوران ۳۳۶ تا ۳۳۰ پیش از میلاد (۶ سال) تاجگذاری ۳۳۶ پیش از میلاد...
تبارنامه و شجره نامه شاهان زندیه تبارنامه و شجره نامه شاهان زندیه | لیست پادشاهان سلسله زندیه | جانشینان کریم خان زند بنیانگذار سلسله زندیان   ...
بیوگرافی سلوکوس چهارم   سلوکوس چهارم فیلوپاتر (به یونانی: Σέλευκος Δ' Φιλοπάτωρ) پادشاه سلوکی میان سال‌های ۱۸۷-۱۷۵ (پیش از میلاد) بود. سرزمین پادشاهی او سوریه، میان...
بیوگرافی خشایارشای کبیر مقاله درباره خشایارشا |عکس خشایارشا |مرگ خشایارشا |بیوگرافی کامل خشایارشا |زندگی نامه کامل خشایارشا |تحقیق درباره خشایارشا |آرامگاه خشایارشا کجاست؟| خ...
بیوگرافی سلوکوس هفتم   سلوکوس هفتم فیلومتور پادشاه سلوکی بود. لقب او به زبان یونانی معنای مادردوست می‌دهد. این پادشاه به درستی شناخته‌ شده نیست و از روی سکه‌های...
بیوگرافی سلوکوس پنجم   سلوکوس پنجم فیلومتور (به یونانی: Σέλευκος Ε' Φιλομήτωρ)(۱۲۶-۱۲۵ پیش از میلاد) پادشاه سلوکی و بزرگترین پسر دیمتریوس دوم و کلئوپاترا تئا بود. ...
بیوگرافی سلوکوس سوم   سلوکوس سوم سوتر (به یونانی: Σέλευκος Γ' Κεραυνός) در میان سال های ۲۴۳-۲۲۳ پیش از میلاد پادشاه سلوکی بود. وی بزرگترین پسر سلوکوس دوم بود که د...
بیوگرافی چارلز لیندبرگ ، هوانورد آمریکایی   چارلز اگوستوس لیندبرگ (به انگلیسی: Charles Augustus Lindbergh)، (۴ فوریه ۱۹۰۲ - ۲۶ اوت ۱۹۷۴) هوانورد آمریکایی بود. او به تاریخ ۲۰ و ۲۱ م...
بیوگرافی سلوکوس دوم   سلوکوس دوم کالی‌نیکوس (به یونانی: Σέλευκος Β' Καλλίνικος) پادشاه سلوکی میان سال‌های ۲۴۶-۲۲۵ (پیش از میلاد) بود. لقب وی کالی‌نیکوس در یونانی ...
بیوگرافی میخائیل کلاشنیکف   میخائیل کلاشنیکف زادروز ۱۰ نوامبر ۱۹۱۹ کوریا، سرزمین آلتایی درگذشت ۲۳ دسامبر ۲۰۱۳ میلادی (۹۴ سال) ایژوسک، اودمورتیا ...
بیوگرافی سلطان ابوسعید سکه ابوسعید     ابوسعید بهادرخان نهمین ایلخان مغول دوران ۷۱۶-۷۳۶ ه. ق. ۱۳۱۶-۱۳۳۵ م. زادروز ۱۳۰۵ م. مرگ ...
بیوگرافی احمد شاه قاجار احمد شاه کیست؟|دلیل مرگ احمد شاه |تحقیق در مورد احمد شاه | احمد شاه |بیوگرافی احمد شاه |مقاله درباره احمد شاه |زندگی نامه احمد شاه |مقاله در مورد احمد...
بیوگرافی سهراب دوم باوندی   سهراب دوم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۵۲-۷۷۱ (میلادی) مرگ پیش از شروین یکم باوندی پس از مهرمردان باوند...
بیوگرافی شیرویه پسر خسرو پرویز   شیرویه شاهنشاه ساسانی دوران ۶۲۸ میلادی - ۶۲۸ میلادی پیش از اردشیر سوم پس از خسرو پرویز پدر خسرو پرویز ...
بیوگرافی سالوادور آلنده   سالوادور آلنده ۲۹مین رئیس‌جمهور شیلی مشغول به کار ۱۹۷۰ – ۱۹۷۳ پس از ادواردو فرئی مونتالا پیش از آگوستو پینوشه...