به سایت عکس و بیوگرافی خوش آمدید

وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم در دوره هخامنشیان

وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم در دوره هخامنشیان

اقتصاد هخامنشیان با توجه به موقعیت جغرافیایی آنها و کمبود آب در ایران بیشتر بر پایهٔ اقتصاد تجاری بود. سرزمین هخامنشیان به عنوان واسطه کالاهای ترانزیتی بین سه قارهٔ آسیا، اروپا و افریقا عمل می‌نمود و از این راه درآمد سرشاری نصیب شاهنشاهان هخامنشی می‌شد. در دورهٔ هخامنشیان تجارت اهمیت به سزایی دشت. جنبهٔ محلی تجارت عبارت بود از مبادلهٔ کالا بین مردم ده نشین و کوچ نشین. ضمنأ بین ایالات مترقی حکومت و کشورهای همسایه نیز تجارت اشیای زینتی و همچنین منسوجات و بعضی از فراورده‌های کشاورزی، از قبیل غلات و خرما رواج داشت. این تجارت در شاهراه‌های بزرگی که در جهات متفاوت کشور با یکدیگر تقاطع داشتند انجام می‌شد.

در عهد هخامنشی نخستین قدم‌ها در تنظیم اقتصاد ملی برداشته شد. دولت مالیاتی وضع کرد که از املاک، مزارع، باغ‌ها، احشام و معادن گرفته می‌شد. نوعی مالیات متعلق به زمین وجود داشت که کاملأ شبیه مالیات بر مصنوعات صنعتی بود. عوارضی بر رصیف‌های بنادر وضع کرده بودند. مالیاتی که توسط عمال جمع‌آوری می‌شد، در صندوق ایالات گرد می‌آمد و سپس به خزانه ارسال می‌شد. از زمان ایجاد شاهنشاهی هخامنشی، جهان در عصر اقتصادی مساعدی قدم گذاشته بود. روابط تجارتی بین نواحی که سابقاً وجود نداشته – مثلاً بین بابل و یونان- ایجاد شد و توسعه یافت. بر اثر احتیاج به محصول، نرخ منافع (بهره)، مانند بهای جنس افزوده شد، به استثنای اجناسی که حمل آنها مشکل بود مانند گاو، به عکس بهای زمین در ایران و یونان پائین آمد.

در زمینه مناسبات ارضی اسناد موجود نشان می‌دهند که نظام مالیاتی براساس مسّاحی دقیق زمین‌ها تعیین می‌شد و به نسبت پر آبی و کم آبی منطقه و حاصل‌خیزی زمین، تغییر می‌کرد. چنان که متذکر شدیم، آبیاری مصنوعی چه به وسیله ایجاد قنات‌ها یا بستن آب‌بندها- و به اصطلاح امروز سدها- در بالا بردن سطح درآمد کشاورزان به ویژه دولت اهمیت داشت. مالکان زمین‌ها، اگر صاحبان قنات‌ها نبودند می‌توانستند با دادن آب‌بها از آن استفاده کنند و در مواقع کم بارانی و پائین رفتن سفرهٔ آب‌های زیرزمینی و در نتیجه کم شدن آب قنات‌ها و حتی خشک شدن موقتی آنها، از میزان مالیات زمین کاسته می‌شد. در سراسر متصرفات آسیایی هخامنشیان سد و قنات دو عامل عمده کشاورزی بود که اولی، یعنی سدها را، جز در مناطق کنار رودخانه‌های کوچک محلی، دولت می‌ساخت و در اختیار داشت و احتمال دارد که در دوره مورد بحث ما کمک‌هایی نیز به کشاورزان در جهت ایجاد قنوات و آب‌بندهای محلی صورت می‌گرفت.

در همه ممالک به کارهای عام‌المنفعه- که استعداد تولیدی را افزون می‌کرد- اقدام نمودند. حفر قنوات زیرزمینی، که در ایران و بعضی نواحی کم آب دارای اهمیت اساسی است، کاری است که در زمان شاهان هخامنشی تحقق یافت. باید قبول کرد که در آن زمان، در شاهنشاهی هخامنشی به خشک کردن باتلاق‌ها می‌پرداختند، زیرا یونانیان این کار را در همان عصر انجام می‌دادند. کشاورزی توسعه یافت، و بر اثر جنگها، خارجیان نباتات سودمند و ایران را شناختند و در کشور خود کاشتند. در درجه اول آنها اسپست قرار داشت که به وفور در دره‌های ماد به عمل می‌آمد، و خوراک عالی اسبان به شمار می‌رفت. جنگهای مادی آن را برای تغذیه سواره نظام پارس به یونان برد، و مردم آن کشور کاشت آنرا اقتباس کردند. در نتیجه همان جنگها خروس، کبوتر سفید و طاوس- که بومی آسیا هستند- به اروپا حمل شدند.

کورش در دوران زمامداری خود، از سیاست اقتصادی و اجتماعی عاقلانه‌ای که کمابیش بر اساس خواسته‌های کشورهای وابسته بود، پیروی می‌کرد او تمامی زمین‌های قابل کشت را دقیقأ مساحی نمود و در اختیار مردمان تهیدست قرار داد، حفر قنوات زیرزمینی نیز از دیگر اقدامات اساسی او و جانشینانش بود. از این سخن او که می‌گوید: «رفتار پادشاه با رفتار شبان تفاوت ندارد، چنانکه شبان نمی‌تواند از گله‌اش بیش از آنچه به آنها خدمت می‌کند، بردارد. همچنان پادشاه از شهرها و مردم همان‌قدر می‌تواند استفاده کند که آنها را خوشبخت می‌دارد.» و نیز از رفتار و سیاست همگانی او، به خوبی پیداست که وی تحکیم و تثبیت پادشاهی خود را در تأمین خوشبختی مردم می‌دانست و کمتر به دنبال زراندوزی و تحمیل مالیات بر کشورهای وابستهٔ خود بود. او در دوران کشورگشایی نه تنها از کشتن و کشتارهای وحشتناک خودداری کرد بلکه به باورهای مردم احترام گذاشت و آنچه را که از کشورهای شکست‌خورده ربوده بودند، پس داد. «بر اساس تورات، پنج هزار و چهار سد ظرف طلا و سیم را به بنی‌اسراییل می‌بخشد، پرستش‌گاه‌های مردم شکست‌خورده را می‌سازد و می‌آراید.» و به گفتهٔ گزنفون، رفتار او به گونه‌ای بوده که «همه می‌خواستند جز خواستهٔ او چیزی بر آنها حکومت نکند.» کمبوجیه با آنکه از کیاست کورش بهره‌ای نداشت و از سیاست آزادهٔ وی پیروی نمی‌کرد، در دوران توانمندی خود به گرفتن مالیات از مردم شکست‌خورده نپرداخت، بلکه مانند کورش بزرگ به گرفتن هدیه‌هایی چند قانع بود.

اما از دورهٔ خشایارشا به بعد به واسطهٔ عدم لیاقت شاهنشاهان هخامنشی وضع اقتصادی هخامنشیان دچار رکود شد و مالیات بومیان ساکن ایران را خرد می کردفزونی پی در پی خراج و آزمندی مأموران هخامنشی که دو عامل برجسته بودند، مانع پیشرفت و گسترش کشاورزی و آبیاری، داد و ستد و بازرگانی و تولید فراورده‌های دست ساخته می‌شد که همه از ویژگی‌های روزگار آغازین و پر آرامش شاهنشاهی هخامنشی از دورهٔ کورش تا خشایارشا بودند و مایهٔ رونق و بهره جویی بسیاری از مردم می‌شدند

آویشن در بارداری، بخوریم یا نه؟ یک پژوهشگر طب سنتی با اشاره به خواص گیاه آویشن گفت: مادران باردار و مبتلایان به کم کاری و پر کاری تیروئید از مصرف آویشن پرهیز کنند. اصغر عباسی پژ...
من باردارم، چرا افسرده شدم؟ سوالباسلام من 6ماه باردار هستم اوایل بارداری TSH=3.3بود با نظر پزشک آزمایش دوباره تکرار کردم TSH=2.3بود هیچ دارویی برام تجویز نشد گفتن خوبه الان ...
چگونه برای ازدواج آماده شویم؟ سوالسلام،پیرو سوال قبلی بنده و پاسخ مفید شما،اگه امکان دارد آمادگی ها و شرایط لازم برای ازدواج رو ذکر کنین.ممنونم .جواببا سلام کاربر گرامی، شرایط...
لباس پوشیدن در بارداری، رمز خوش تیپی در طول سه ماهه نخست بارداری، با کمی تغییر در لباس ‌های قدیمی ‌تان مانند باز گذاشتن دکمه شلوار، نیازی به خرید کردن لباس جدید نخواهید داشت، مگر این...
شکیرا از آشنایی اش با جرارد پیکه میگوید شکیرا از آشنایی اش با جرارد پیکه میگوید شکیرا و پیکه + عکس شکیرا خواننده کلمبیایی که از سال ۲۰۱۰ وارد رابطه عاشقانه با جرارد پیکه با...
خواص قره قروت برای کودک، توصیه ها مصرف این ماده غذایی دستگاه ایمنی بدن را تقویت و از ابتلا به بیماری آنفلوآنزا جلوگیری می‌کند. مرتضی صفوی، متخصص تغذیه در رابطه با خواص درمانی مصرف...
دقت تشخیص بیبی چک، اعتماد کنم؟ بهترین روش تشخیص حاملگی در منزلتستهای خانگی برای تشخیص حاملگی براساس تشخیص میزان مشخصی از هورمون hCG در ادرار می باشند که مابین مردم به بِیبی چک ...
شیر دادن به دوقلوها، مصائب مادرانه فرزندان دوقلوی تان به دنیا آمده و نگران تغذیه شان هستید؟ مطمئن باشید شیر خودتان بهترین گزینه برای تغذیه آنها است. شیر مادر حاوی آنتی ‌بادی‌ هایی ...
بهترین زمان و میزان مناسب مصرف چای سبز چقدر است؟ بهترین زمان و میزان مناسب مصرف چای سبز چقدر است؟ چای سبز را به دلیل داشتن موادی مانند کاتچین ضدسرطان و آنتی‌اکسیدان دارای خواص دارویی مفید ...
افزایش تعداد اسپرم، مکمل های غذایی افزایش حجم مایع منی (در هر بار تخلیه منی) موجب رضایت مردان می شود. اکثر مردانی که در دیدن فیلم های پورنو زیاده روی می کنند ،بسیار مشتاقند که حجم ...
علل تاخیر در گفتار کودکان، چرا حرف نمی زنه؟ عوامل مختلفی قبل، حین و بعد از تولد، ممکن است موجب ایجاد مشکلاتی از جمله تأخیر در فراگیری گفتار در کودک شوند که عبارتند از: اختلالات ژنتیکی، وارد...
چیکار کنم در بارداری چاق نشم؟ بارداری می تواند پرسش های بسیاری را ایجاد کند. چگونه در دوران بارداری تغذیه درستی داشته باشم؟ این یکی از سوالاتی است که اغلب خانم ها با آن مواجه ...
چگونه ترس کودکان را برطرف کنیم؟ یک مشاور در خراسان‌جنوبی گفت: ترس در کودکان به دو نوع ترس بهنجار و نابهنجار تقسیم می‌شود.علی‌اکبر نخعی اظهار کرد: کودکان در ایام کودکی به‌شدت تحت...
نرمی استخوان در بچه ها، تعادل نداره سوال:سلام و خسته نباشید. پسر یک ساله دارم هنوز سینه خیز راه میره دکتر گفت مشکل نرمی استخوان داره براش دو امپول در فواصل زمانی تجویز کرد بعد شربت ...
معرفی صنایع دستی کردستان صنايع دستی به عنوان بخشي از ميراث فرهنگي و نمادي از نوع زندگي فرهنگي يك جامعه، همواره مورد توجه مي باشد. به علت ويژگي زندگي سنتي در بسياري از نق...