نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

«اگر در آبی خرد نهنگی پیدا شود، راه چاره اش گویا این است که آب را گل آلود کند تا نبینند که نهنگ است. من، البته اگر نهنگ این آب خرد داستان نویسی ایران باشم، این طورها زیسته ام: گاهی سر به دیواره ها کوبیده ام…»

هوشنگ گلشیری

هوشنگ گلشیری در سال ۱۳۱۶ در اصفهان به دنیا آمد و … قصدم این نیست که در این مرور کوتاه از زندگی و مرگ هوشنگ گلشیری بنویسم. هوشنگ گلشیری داستان نویس، منتقد، آموزگار داستان نویسی، سردبیر مجله کارنامه و…. در این مختصر نخست بخشی از «چرا داستان می نویسم» به قلم هوشنگ گلشیری را می خوانید. سپس توصیفی از منش گلشیری به روایت ضیا موحد شاعر معاصر و یکی از دوستان نزدیک او و در انتها فهرستی از آثار در دسترس هوشنگ گلشیری

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

برشی از «چرا داستان می نویسم» (هوشنگ گلشیری)

«با این همه داستان یکی از مهمترین  ابزار شناخت دیگران است. پس ما می نویسیم تا دیگران را بشناسیم. ما نویسندگان گاهی در شناخت خودمان از همین ابزار سود می جوییم. زمانی، درسال های دور، داستانی نوشتم و بعد به قصد کار بر موسیقی کلم آن را ضبط کردم. شبی که داشتم به صدای خودم گوش می دادم، از لحن صدا دریافتم که راوی داستن عاشق شده است. واقعه های داستان گاهی برگرفته از اتفاقاتی بود که در زندگی من اتفاق می افتاد، اما من خودآگاهانه می خواستم فقط راوی آنها باشم. پس از این داستان من شش داستان دیگر نوشتم. با مصالح زندگی روزمره ای که برای خودم یا در کنار من اتفاق می فتاد.

حاصل کار هفت داستان پیوسته بود، چیزی میان یک رمان وهفت داستان کوتاه پیوسته. بعضی از منتقدان گفته اند که این اثر ثبت وضعیت روشنفکران زمانه است در تقابل با فرهنگ غرب، چرا که زن در آن داستان غربی بود و راوی آدمی برآمده از سنت. سرانجام و با سفر زن راوی می نشیند تا وقایع رفته را بنویسد. پس ما می نویسیم تا ببینیم در عرصه دنیای خصوصی مان چه می گذرد و ابزار این شناخت داستان است…..»

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

برش هایی از «یادی از دوست» (ضیاء موحد)

«در زندگی گلشیری مثل این که هیچ چیز شخصی و خصوصی وجود نداشت. در خانه اش همیشه به روی ما باز بود و اگر کسی مدت کوتاهی با او رفت و آمد می کرد از همه چیز زندگی گذشته و حال او آگاهی می یافت. برای او آن چه مهم بود ادبیات بود. کسی که بیشترین آزار را به او رسانده بود همین که شعر، داستان یا مقاله ای خواندنی می نوشت زنگ کدورت را به آنی از قلب او پاک می کرد.

اصلاً دلخوری های اش از دیگران دوام نمی آورد و خیلی زود آن ها را فراموش می کرد. برای او اصل ادبیات بود. هر چیز دیگر از سیاست و مادیات تا اموری که بسیاری از افراد آن ها را تا حد راز و پنهان کاری بالا می برند در چشم او اموری گذرا و فراموش شدنی بود.اصل ادبیات بود. ادبیات را بهانه ی سیاست نمی کرد. این سیاست بود که بهانه ی ادبیات می شد. این ادامه ی همان گرایش مسلط بر جنگ اصفهان بود که اعتراض بسیاری از جمله آل احمد و ساعدی را برانگیخت….
گلشیری بر خلاف پرخاش جویی های اش آدم بسیار محجوبی بود. حجب و حیایی داشت ذاتی و این ویژگی همه ی آدم های هنری و فرهیخته است.

گاهی تشخیص صراحت از وقاحت و اطمینان به نفس از پررویی و بی شرمی آسان نیست. گلشیری در برابر افراد پررو ساکت می نشست، حتا گاهی به وضوح دست و پای اش را گم می کرد و تنها وقتی کار به استخوان اش می رسید منفجر می شد. این واکنش هم  درست واکنش آدم های محجوب و خجالتی است. دربرابر تحسین دیگران هم، برخلاف بعضی که آن را با پررویی حق خود می دانند، شرمنده سرش را زیر می انداخت.

فیلم شازده احتجاب را که نشان می دادند کارگردان، بهمن فرمان آرا، برابر پرده ی سینما آمد و گفت امشب هوشنگ گلشیری، نویسنده ی شازده احتجاب، هم در سینما حضور دارد. تماشاگران برخاستند، به جانب گلشیری برگشتند و فریاد تحسین و شادی شان فضا را به لرزه درآورد. درست در همین لحظه گلشیری به جانب من که پشت سر او ایستاده بودم و نگاهی کرد چنان شرم آگین و چنان درمانده که هیچ گاه آن را فراموش نمی کنم. گویی دنبال پناهگاهی می گشت…..

نقد گلشیری از داستان، بسیار حرفه ای و از سر آگاهی عمیق از داستان نویسی جهان بود. به داستان نگاه ساختارشناسانه و ارزیابانه داشت. تازه را از کهنه، تقلید را از خلق و عادت را از خرق عادت خوب تشخیص می داد. نویسنده ای که بیش از سی سال پیش در سنی کم تر از سی سال شازده احتجاب را با شگرد پیشرفته ی داستان نویسی جهان و تسلط بی همتا در بازی با زبان و زمان و با نثری شیوا و استوار نوشته بود و توانسته بود با این شگردها بخشی از تاریخ ایران را چنان گزارش کند که خواننده تا کتاب را تمام نکند زمین نگذارد چگونه می توانست، برای مثال، بامداد خمار را به عنوان گامی تازه در داستان نویسی ایران بپذیرد؟…»

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

گزیده آثار هوشنگ گلشیری

نیمه تاریک ماه (مجموعه داستان کوتاه) انتشارات نیلوفر ، چاپ دوم: ۸۲

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

 


شازده احتجاب، انتشارات نیلوفر، چاپ چهاردهم: ۸۴

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

 


آینه های دردار، انتشارات نیلوفر، چاپ ششم: ۹۳

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری

 


باغ در باغ، انتشارات نیلوفر، چاپ سوم: ۸۸

نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری
بیوگرافی اُ. هنری   او. هنری نام اصلی ویلیام سیدنی پورتر زمینهٔ کاری داستان‌های کوتاه زادروز ۱۱ سپتامبر ۱۸۶۲ گرینزبورو، کارولینای شما...
بیوگرافی ویل دورانت   ویل دورانت ویلیام جیمز دورانت زادروز ۵ نوامبر ۱۸۸۵ نورث آدامز، ماساچوست درگذشت ۷ نوامبر ۱۹۸۱ (-۹۷ ساله) لوس آنجلس، کا...
بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای   زین‌العابدین مراغه‌ای (زاده ۱۲۵۵ در مراغه - ۱۳۲۸ ه. ق در مراغه) از آزادی‌خواهان دوره مشروطه ایران و نویسنده کتاب سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ ا...
بیوگرافی ایوان تورگنیف   ایوان تورگنیف نام اصلی ایوان سرگئی‌یویچ تورگنیف زادروز ۹ نوامبر ۱۸۱۸ استان اریول، روسیه مرگ ۳ سپتامبر ۱۸۸۳ میلادی...
بیوگرافی هلن کلر   هلن کلر نام اصلی هلن آدامز کِلِر زادروز ۲۷ ژوئن ۱۸۸۰ تاسکامبیا، آلاباما مرگ ۱ ژوئن ۱۹۶۸ میلادی (۸۷ سال) وستپورت، ک...
بیوگرافی اف. اسکات فیتزجرالد   اف. اسکات فیتزجرالد نام اصلی فرانسیس اسکات کی فیتزجرالد زمینهٔ کاری رمان و داستان‌های کوتاه زادروز ۲۴ سپتامبر ۱۸۹۶...
بیوگرافی عبدالحسین زرین‌ کوب   عبدالحسین زرین‌کوب زادروز ۲۷ اسفند ۱۳۰۱ بروجرد درگذشت ۲۴ شهریور ۱۳۷۸ (۷۶ سال) تهران محل زندگی بروجرد، تهران، فرانس...
بیوگرافی ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی   ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی متولد حدود ۲۱۰ (قمری) ماهانِ، کرمان مرگ حدود ۲۷۵ (قمری) ملیت ایرانی رشته فعالیت ر...
بیوگرافی گوستاو فلوبر   نام اصلی گوستاو فلوبر زمینهٔ کاری رمان‌نویسی، نمایش‌نامه‌نویسی زادروز ۱۲ دسامبر ۱۸۲۱ روآن، فرانسه مرگ ۸ مه ۱۸۸۰ م...
بیوگرافی آندره ژید   آندره ژید زادروز ۲۲ نوامبر ۱۸۶۹ پدر و مادر پاریس، فرانسه مرگ ۱۹ فوریه ۱۹۵۱ میلادی (۸۱ سال) پاریس، فرانسه ملیت...
بیوگرافی برایان تریسی   برایان تریسی زادروز ۵ ژانویهٔ ۱۹۴۴ ‏(۷۱ سال) شارلوت‌تاون، جزیره پرنس ادوارد ملیت کانادا آثار کمک به خویشتن"قدرت جذ...
بیوگرافی ولتر ( فیلسوف فرانسوی )   ولتر زاده فرانسوا-ماری آروئه ۲۱ نوامبر ۱۶۹۴ پاریس فرانسه درگذشته ۳۰ مه ۱۷۷۸ میلادی (۸۳ سال) پاریس فرانسه تخلص و...
بیوگرافی دافنه دوموریه   دافنه براونینگ زادروز ۱۳ مه ۱۹۰۷ لندن درگذشت ۱۹ مه ۱۹۸۹ میلادی (۸۲ سال) کورن‌وال ملیت بریتانیا نام‌های دیگر ...
بیوگرافی هریت بیچر استو   نام اصلی هریت الیزابت بیچر زمینهٔ کاری رمان زادروز ۱۴ ژوئن ۱۸۱۱ لیچفیلد، کنتیکت مرگ ۱ ژوئیه ۱۸۹۶ میلادی (۸۵ سال) ...
فهرست نویسندگان اهل آلمان   آ آداموس برمنزیس هانا آرنت یاکوب آریونی آدولف آندرسن میشائل انده ا آلبرت اشپر میشائیل اشمیت زالومون نوربرت ال...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.