معرفی ساز قیچک

قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی در موسیقی ایرانی است که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود. جنس کاسهٔ طنینی قیچک از چوب گردو یا توت بوده و سیم‌های آن فلزی هستند. ساز قیچک دارای قدمت بسیار زیادی است و در موسیقی نواحی ایران کاربرد فراوانی داشته و دارد. این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است و حتی در نوع بزرگ‌تر آن که به قیچک بم معروف است، از آرشهٔ ویولن‌سل استفاده می‌شود.

 

قیچک‌نواز هنگام نوازندگی، قیچک را نشسته به صورت عمودی با دست چپ نگه می‌دارد و با دست راست آرشه را به صورت افقی در حرکات رفت و برگشت بر سیم‌های آن می‌کشد. طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است.

 

• خاستگاه ساز قیچک
ساز قیچک اساساً محلی است و بیشترین رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصاً استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان دارد. در سال‌های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می‌شود. در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می‌رود. در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد. در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می‌شود.

 

معرفی ساز قیچک

طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است

 

انواع ساز قیچک
با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند. وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است. قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت تکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر (آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می‌رود. آرشهٔ قیچک، پس از استاندارد سازی، عیناً همان آرشه ویولن است.

 

اجزای اصلی ساز قیچک:
کاسه طنینی : بدنه اصلی قیچک از چوب یک تکه و معمولا گردو، توت یا چوب های محکم دیگر ساخته می‌شود. کاسه طنینی، حجیم و دو فرو رفتگی بزرگ در طرفین، آن را به ۲ قسمت بزرگتر و کوچکتر تقسیم می‌کند. قسمت کوچکتر در پایین ساز قرار دارد و بر دهانه آن پوست کشیده می شود و خرک روی قسمت پوست قرار می‌گیرد. دهانه قسمت بزرگتر باز است و دسته، تا روی نیمی از این قسمت ادامه می‌یابد.

 

پوست: معمولا در ساخت قیچک از پوست آهو یا گوسفند استفاده می‌شود.

گوشی‌ها: قیچک دارای ۴ گوشی است که به صورت میخ سر پهن ، ۲ به ۲ در طرفین سر پنجه قرار دارد.

 

معرفی ساز قیچک

ساز قیچک توانایی اجرای تکنوازی و گروه نوازی را دارد

 

شیطانک: قطعه چوبی کم ار تفاع و باریک است به عرض دسته ساز که بین سرپنجه و دسته قرار دارد و سیم‌ها از درون شیارهای کم عمق آن عبور می‌کنند و به طرف گوشی‌های می‌روند.

دسته: جنس دسته قیچک از همان جنس چوب بدنه است که به صورت یک تکه با بدنه تراشیده می‌شود. دسته این ساز کوتاه است و از یک طرف به قسمت بزرگ تر کاسه، و از طرف دیگر به سر پنجه متصل است. قیچک فاقد دستان بندی ست و تمام فواصل موسیقی ملی (پرده، نیم پرده، ربع پرده) بر روی آن قابل اجراست.

 

سر پنجه: جعبه‌ای کوچک و تو خالی و از جنس چوب است. در ابتدای طول دسته مجموعا چهار گوشی (به تعداد سیم‌ها) در طرفین آن قرار دارند و در انتهای آن تاج قیچک با خمیدگی رو به عقب قرار دارد.
خرک: خرک قیچک از جنس چوب یا استخوان است به ارتفاع تقریبی ۲ سانتی متر که با ۲ پایه کوچک خود، روی پوست کاسه کوچک ساز قرار می‌گیرد و سیم‌ها از درون آن عبور می‌کنند.

سیم‌گیر: قطعه ای کوچک و از جنس چوب یا فلز است که در انتهای بدنه کاسه قیچک نصب شده و سر ِگره دار سیم به آن بسته می‌شود.
تعداد و جنس سیم‌ها: قیچک دارای ۴ سیم از جنس فلز است که چهارمین سیم، روکش دار و ضخیم تر است. طول سیم‌ها در قیچک معمولی از سیم گیر تا شیطانک حدود ۳۳ سانتی متر است.

آرشه: در نوع محلی این ساز از کمانه استفاده می‌شد اما امروزه از آرشه ویلن و در نوع بزرگتر (قیچک باس) از آرشه ویلنسل استفاده می‌شود.

زمان مصرف قرص آهن در بارداری سوال:با سلام قرص آهن را از چه دوره ای در بارداری باید مصرف کرد؟ جواب:در صورتی که کمبود شدید باشد از اوایل بارداری البته  طبق صلاحدید متخصص زنان. ...
نوزادم لاغره، معیار سنجش چیه؟ وزن گیری هر نوزاد نسبت به نمودار رشد و وزن تولد خود کودک سنجیده می شود...
تغذیه با شیر مادر، بایدهای مهم! عده‌ای از خانم‌ها هم تصور می‌کنند شیر دادن به کودک‌شان باعث می‌شود شکل ظاهری پستان‌ها به‌هم بریزد؛ اما اعتقاد بیشتر جراحان زیبایی پستان این است ک...
چه راهکارهایی برای افزایش اراده وجود دارد شکست خوردن در هر مرحله ای از زندگی برای تمام افراد اتفاق می افتد.اما تنها انسان های با اراده می توانند بعد از شکست بلند شوند و مسیر موفقیت را پیدا کن...
شیوه چیدمان کاشی و سرامیک در کف وقتی می خواهیم خانه ی خود را نونوار کنیم، یکی از گزینه هایی که در تغییر دکوراسیون داخلی منزل مان خیلی به چشم می آید، تعویض کفپوش است. یکی از بهترین و ...
ویروس هایی که قبل از بارداری باید به آنها توجه کرد ویروس هایی که قبل از بارداری باید به آنها توجه کرد یک خانم باردار بایستی قبل از حامله شدن این مسائل رااطلاع داشته باشد، ۵ ویروس که بانوان قبل از باردا...
درمان ناباروری، وضعیت مناطق محروم محمد صادق هزاردستان، مدیر بیمه برکت خوزستان گفت: در قالب طرح برکت خانواده، با هدف حمایت زوج های نابارور مناطق محروم کشور، از سال گذشته تاکنون 12 ...
عکس یادگاری آرش برهانی در کنار حسن فتحی عکس یادگاری آرش برهانی در کنار حسن فتحی در کنار کلی تعریف و تمجید از آقای کارگردان. ...
سلفی بدون شرح نوید محمدزاده و باران کوثری سلفی بدون شرح نوید محمدزاده و باران کوثری در حال «مانکی بازی» در اتاق گریم. واقعاً آدم در میزانِ خودستایی این عزیزان میماند! ...
میوه به در بارداری، خوب یا بد؟  «به» میوه‌ای خوش‌طعم و عطر از خانواده سیب است. این میوه اگرچه به صورت خام نیز خوردنی است ولی اغلب، پخته آن را به صورت مربا و همچنین در غذاهایی ه...
بارداری بعد از سقط، چگونه؟ سوالخانمی 39 ساله هستم . فرزندی 8 ساله دارم که بعداز 5سال نازائی و با مصرف 30 عدد قرص متفورمین باردار شدم . یک سال پیش بعد از 3 سال درمان مجدد با...
نزدیکی دردناک، پایانی دارد؟ اگر چه ما معمولا به پزشک خود اعتماد می‌کنیم، اما همواره ممکن است اشتباهاتی رخ دهد بنابراین در اینجا به توصیه‌های نادرستی که هرگز نباید از آن‌ها پیروی ...
دانلود رمان دور از چشمان ⋆ سه شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۵ 1 بازدید دانلود رمان دور از چشمان نوشته الهه 63 می باشد که یک رمان عاشقانه و اجتماعی بوده که در مورد دختری به ...
عکسی از تسلیت سردار سلیمانی به همسر آیت‌الله هاشمی سردار حاج قاسم سلیمانی به همسر آیت الله هاشمی رفسنجانی تسلیت گفت و با فرزندان ایشان ابراز همدردی کرد.  ابراز همدردی سردار سلیمانی با همسر آیت‌الله ...
زگیل تناسلی، شایع ترین عفونت آمیزشی زگیل تناسلی یکی از عفونت‌های آمیزشی بسیار رایج است که ویروس آن ویروس پاپیلوم انسانی است. در این مقاله با راه‌های گسترش، پیشگیری و درمان زگیل تناس...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.