سایت عکس و بیوگرافی مرجعی برای بیوگرافی بازیگران
به photo-biography.net خوش آمدید.

معرفی ساز قیچک

معرفی ساز قیچک

قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی در موسیقی ایرانی است که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود. جنس کاسهٔ طنینی قیچک از چوب گردو یا توت بوده و سیم‌های آن فلزی هستند. ساز قیچک دارای قدمت بسیار زیادی است و در موسیقی نواحی ایران کاربرد فراوانی داشته و دارد. این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است و حتی در نوع بزرگ‌تر آن که به قیچک بم معروف است، از آرشهٔ ویولن‌سل استفاده می‌شود.

 

قیچک‌نواز هنگام نوازندگی، قیچک را نشسته به صورت عمودی با دست چپ نگه می‌دارد و با دست راست آرشه را به صورت افقی در حرکات رفت و برگشت بر سیم‌های آن می‌کشد. طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است.

 

• خاستگاه ساز قیچک
ساز قیچک اساساً محلی است و بیشترین رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصاً استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان دارد. در سال‌های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می‌شود. در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می‌رود. در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد. در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می‌شود.

 

معرفی ساز قیچک

طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است

 

انواع ساز قیچک
با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند. وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است. قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت تکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر (آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می‌رود. آرشهٔ قیچک، پس از استاندارد سازی، عیناً همان آرشه ویولن است.

 

اجزای اصلی ساز قیچک:
کاسه طنینی : بدنه اصلی قیچک از چوب یک تکه و معمولا گردو، توت یا چوب های محکم دیگر ساخته می‌شود. کاسه طنینی، حجیم و دو فرو رفتگی بزرگ در طرفین، آن را به ۲ قسمت بزرگتر و کوچکتر تقسیم می‌کند. قسمت کوچکتر در پایین ساز قرار دارد و بر دهانه آن پوست کشیده می شود و خرک روی قسمت پوست قرار می‌گیرد. دهانه قسمت بزرگتر باز است و دسته، تا روی نیمی از این قسمت ادامه می‌یابد.

 

پوست: معمولا در ساخت قیچک از پوست آهو یا گوسفند استفاده می‌شود.

گوشی‌ها: قیچک دارای ۴ گوشی است که به صورت میخ سر پهن ، ۲ به ۲ در طرفین سر پنجه قرار دارد.

 

معرفی ساز قیچک

ساز قیچک توانایی اجرای تکنوازی و گروه نوازی را دارد

 

شیطانک: قطعه چوبی کم ار تفاع و باریک است به عرض دسته ساز که بین سرپنجه و دسته قرار دارد و سیم‌ها از درون شیارهای کم عمق آن عبور می‌کنند و به طرف گوشی‌های می‌روند.

دسته: جنس دسته قیچک از همان جنس چوب بدنه است که به صورت یک تکه با بدنه تراشیده می‌شود. دسته این ساز کوتاه است و از یک طرف به قسمت بزرگ تر کاسه، و از طرف دیگر به سر پنجه متصل است. قیچک فاقد دستان بندی ست و تمام فواصل موسیقی ملی (پرده، نیم پرده، ربع پرده) بر روی آن قابل اجراست.

 

سر پنجه: جعبه‌ای کوچک و تو خالی و از جنس چوب است. در ابتدای طول دسته مجموعا چهار گوشی (به تعداد سیم‌ها) در طرفین آن قرار دارند و در انتهای آن تاج قیچک با خمیدگی رو به عقب قرار دارد.
خرک: خرک قیچک از جنس چوب یا استخوان است به ارتفاع تقریبی ۲ سانتی متر که با ۲ پایه کوچک خود، روی پوست کاسه کوچک ساز قرار می‌گیرد و سیم‌ها از درون آن عبور می‌کنند.

سیم‌گیر: قطعه ای کوچک و از جنس چوب یا فلز است که در انتهای بدنه کاسه قیچک نصب شده و سر ِگره دار سیم به آن بسته می‌شود.
تعداد و جنس سیم‌ها: قیچک دارای ۴ سیم از جنس فلز است که چهارمین سیم، روکش دار و ضخیم تر است. طول سیم‌ها در قیچک معمولی از سیم گیر تا شیطانک حدود ۳۳ سانتی متر است.

آرشه: در نوع محلی این ساز از کمانه استفاده می‌شد اما امروزه از آرشه ویلن و در نوع بزرگتر (قیچک باس) از آرشه ویلنسل استفاده می‌شود.

علائم سقط جنین، مادران بخوانند سوال:شش ماه پیش بار دار بودم که مجبور به عکس رادیولوژی شدم و بچم سقط شد در ۶هفتگی الان اقدام به بارداری کردم یک هفته گذاشته زیر دلم یک احساس مبهم...
فشار خون در بارداری نی نی بان، گروه ترجمه: فشار خون بالاتر از 140 بر 90 میلی‌متر جیوه را فشار خون بالا تعریف می‌کنند و اگر بعد از هفته بیستم بارداری ادامه داشته باشد...
آب میوه دادن به نوزاد، کی وقتشه؟ سوالسلام و خسته نباشید نوزاد8ماهه ام از بین میوه ها تا به حال فقط سیب خورده با توجه به اینکه یبوست هم داشته لطفا راهنمایی کنید کدام میوه ها یا آب...
دستگاه آی یو دی، امکان بارداری هست؟ سوال:سلام خوبید خسته نباشید. سوال من از شما اینست که من یک خانم 35 ساله هستم که دارای یک فرزند هستم میخوام از دستگاه ای یو دی برای جلوگیری از حام...
زنان بعد از یائسگی، چه تغییراتی می کنند؟ زنان بعد از یائسگی دچار تغییراتی در ناحیه اندام تناسلی و واژن می‌شوند که گاهی روی کیفیت زندگی آنها اثرگذار می‌شود. سازمان غذا و داروی آمریکا روشی...
عوارض دیابت بارداری، مشکلات مادر و بچه تحقیق جدید اثبات می کند دیابت دوره بارداری هم برای مادر و هم برای نوزاد خطراتی را به همراه دارد. تیمی از محققان فرانسوی داده های بیش از ۷۰۰ هزار ...
تغذیه مردان قبل از بارداری، کم بودن اسپرم از میان هر 25 مرد یک نفر اختلال کم بودن تعداد اسپرم‌ها را دارد. فاکتورهای سبک زندگی نظیر استرس، چاقی، و رژیم غذایی نامناسب می‌تواند بر تعداد و فعالی...
عکسی که نگار جواهریان در روز تولد ۳۴ سالگی اش منتشر کرد نگار جواهریان بازیگر کشورمان عکسی از خودش را در روز تولد 34 سالگی اش منتشر کرد. عکس جدید نگار جواهریان نگار جواهریان بازیگر کشورمان 34 ساله شد. نگا...
ناباروری در زنان و مردان، اهدای اسپرم و جنین/ کلیپ اگر تخمک یک خانم یا اسپرم یک آقا در زندگی زناشویی ضعیف بوده و نمی توانند بچه داشته باشند می توانند از اهدا این موارد کمک بگیرند. حالا برای اینکه ...
پوسیدگی دندان کودکان، علت و درمان یکی از مهم ترین عوامل پوسیدگی دندان در کودکان اشتباهات والدین است. اگر فکر می‌ کنید کودکان باید بلافاصله پس از غذا خوردن مسواک بزند و مصرف میوه ب...
بهترین وضعیت خواب در بارداری، کدام مدل؟ از همان ابتدای بارداری به خود عادت دهید که به پهلو دراز بکشید. خوابیدن به پهلو  با زانوان خمیده ، بهترین و راحت ترین وضعیت خواب در این دوران می باشد. ...
زانو درد در شیردهی، علت چیست؟ سوال:سلام 'باعرض خسته نباشید'من هم در دوران شیردهی تقریبا ماهی یکبار خودبه خود زانو درد میگیرم 'وهمینطور موقعه تمرینات ورزشی که وزنم رو روی زانوم...
خطرات زایمان زودرس، مادران آگاه باشند زایمان زودرس خطراتی را برای مادر و جنین به همراه دارد که با توجه به علائم آن می توان از بروز خطرهای احتمالی جلوگیری کرد.تولد کودک قبل از سه هفته ...
راهکارهای درمانی خانگی برای سردرد  تقریبا هر انسانی در طول عمرش سردرد را تجربه می‌کند که شایع ترین انواع آن، سردرد تنشی و میگرنی است. بررسی‌ها نشان داده است، سردرد تنشی تحت تاثی...
عفونت در بارداری، آه و فغان مادر شواهد اندکی در مورد خطرات کلستریدیوم دیفیسیل در بارداری وجود دارد. در حالی که این باکتری معمولا بر روی جمعیت سالم اثری ندارد.اگر شما باردار هستید...