معرفی ساز قیچک

قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی در موسیقی ایرانی است که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود. جنس کاسهٔ طنینی قیچک از چوب گردو یا توت بوده و سیم‌های آن فلزی هستند. ساز قیچک دارای قدمت بسیار زیادی است و در موسیقی نواحی ایران کاربرد فراوانی داشته و دارد. این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است و حتی در نوع بزرگ‌تر آن که به قیچک بم معروف است، از آرشهٔ ویولن‌سل استفاده می‌شود.

 

قیچک‌نواز هنگام نوازندگی، قیچک را نشسته به صورت عمودی با دست چپ نگه می‌دارد و با دست راست آرشه را به صورت افقی در حرکات رفت و برگشت بر سیم‌های آن می‌کشد. طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است.

 

• خاستگاه ساز قیچک
ساز قیچک اساساً محلی است و بیشترین رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصاً استان سیستان و بلوچستان و هرمزگان دارد. در سال‌های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می‌شود. در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می‌رود. در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد. در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می‌شود.

 

معرفی ساز قیچک

طول ساز قیچک‌ حدود ۵۶ سانتی متر است

 

انواع ساز قیچک
با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند. وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است. قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت تکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر (آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می‌رود. آرشهٔ قیچک، پس از استاندارد سازی، عیناً همان آرشه ویولن است.

 

اجزای اصلی ساز قیچک:
کاسه طنینی : بدنه اصلی قیچک از چوب یک تکه و معمولا گردو، توت یا چوب های محکم دیگر ساخته می‌شود. کاسه طنینی، حجیم و دو فرو رفتگی بزرگ در طرفین، آن را به ۲ قسمت بزرگتر و کوچکتر تقسیم می‌کند. قسمت کوچکتر در پایین ساز قرار دارد و بر دهانه آن پوست کشیده می شود و خرک روی قسمت پوست قرار می‌گیرد. دهانه قسمت بزرگتر باز است و دسته، تا روی نیمی از این قسمت ادامه می‌یابد.

 

پوست: معمولا در ساخت قیچک از پوست آهو یا گوسفند استفاده می‌شود.

گوشی‌ها: قیچک دارای ۴ گوشی است که به صورت میخ سر پهن ، ۲ به ۲ در طرفین سر پنجه قرار دارد.

 

معرفی ساز قیچک

ساز قیچک توانایی اجرای تکنوازی و گروه نوازی را دارد

 

شیطانک: قطعه چوبی کم ار تفاع و باریک است به عرض دسته ساز که بین سرپنجه و دسته قرار دارد و سیم‌ها از درون شیارهای کم عمق آن عبور می‌کنند و به طرف گوشی‌های می‌روند.

دسته: جنس دسته قیچک از همان جنس چوب بدنه است که به صورت یک تکه با بدنه تراشیده می‌شود. دسته این ساز کوتاه است و از یک طرف به قسمت بزرگ تر کاسه، و از طرف دیگر به سر پنجه متصل است. قیچک فاقد دستان بندی ست و تمام فواصل موسیقی ملی (پرده، نیم پرده، ربع پرده) بر روی آن قابل اجراست.

 

سر پنجه: جعبه‌ای کوچک و تو خالی و از جنس چوب است. در ابتدای طول دسته مجموعا چهار گوشی (به تعداد سیم‌ها) در طرفین آن قرار دارند و در انتهای آن تاج قیچک با خمیدگی رو به عقب قرار دارد.
خرک: خرک قیچک از جنس چوب یا استخوان است به ارتفاع تقریبی ۲ سانتی متر که با ۲ پایه کوچک خود، روی پوست کاسه کوچک ساز قرار می‌گیرد و سیم‌ها از درون آن عبور می‌کنند.

سیم‌گیر: قطعه ای کوچک و از جنس چوب یا فلز است که در انتهای بدنه کاسه قیچک نصب شده و سر ِگره دار سیم به آن بسته می‌شود.
تعداد و جنس سیم‌ها: قیچک دارای ۴ سیم از جنس فلز است که چهارمین سیم، روکش دار و ضخیم تر است. طول سیم‌ها در قیچک معمولی از سیم گیر تا شیطانک حدود ۳۳ سانتی متر است.

آرشه: در نوع محلی این ساز از کمانه استفاده می‌شد اما امروزه از آرشه ویلن و در نوع بزرگتر (قیچک باس) از آرشه ویلنسل استفاده می‌شود.

علائم پوکی استخوان، بیماری خاموش زنانه پوکی استخوان یا استئوپروز حالتی است که در اثر تخریب بافت استخوانی، بافت معدنی استخوان و تعداد و اندازه‏ تیغه‏ های استخوانی کاهش یافته و سرانجام ب...
دیابتی‌ها از این ‌۶ اشتباه بپرهیزند مرض قند مرض قند . علائم مرض قند در سگ مرض قند و درمان مرض قند و ازدواج مرض قند چیست مرض قند خون مرض قند یا دیابت مرض قند و انواع آن مرض قند در کودکان...
غذاهای مفید برای بچه ها، اولویت ها کدامند؟ دلایل مختلفی وجود دارد که چراافزایش وزن سریع کودک نوپا شکل نمیگیرد. اگر شما در نمودار رشد کودک برای قد و وزن که توسط دکتر داده شده را ببینید، نرخ...
درد بیضه چپ، متورم میشه سوال:یا حق سلام وقت بخیر چندسالی هست که گاهی بیضه هام درد میکمنه مخصوصا سمت چپ و برای مثال غذا میخورم گاهی یا چیز سنگین بلند میکنم یا راه زیاد می...
خواب راحت در بارداری، راهکارهای خوردنی بارداری اغلب موارد با انواع مختلف مشکلات خواب شامل حالت تهوع، سوزش معده، گرفتگی ماهیچه‌های پا و تنگی نفس همراه است. شاید عادت‌های بد مربوط به خوا...
سندروم پیش از قاعدگی، بیشتر بدانید سندروم پیش از قاعدگی با چه نشانه هایی پدید می آید خانم ها در این زمینه چه توصیه هایی باید در پیش بگیرند عوارض سندرم پیش از قاعدگی به چه صورت می باشند ...
عوامل موثر بر ناباروری، ساده ولی خیلی مهم! متخصص زنان و زایمان مرکز درمان ناباروری قفقاز جهاد دانشگاهی گفت: در بروز مشکل ناباروری در زوجین فاکتورهای متعددی می‌تواند دخیل باشد در حالی‌که بر...
هفته سی و سوم بارداری، آنچه اتفاق می افتد فرزند شما در هفته سی و سوم بارداری درحال ورود به "دوره‌ی نهایی" تکامل خود است. بیایید در مورد تغییرات فرزندتان در این مرحله بیشتر بدانیم. علاوه ب...
طرز تهیه ساندویچ همبرگر گوشت و قارچ خانگی در این مطلب از بخش آشپزی ، نحوه درست کردن ساندویچ همبرگر گوشت و قارچ پرطرفدار به همراه مواد لازم و نکات مهم برای تهیه این فست فود خوشمزه را به شما آم...
عکس نوشته شکوه با تو بودن ⋆ در عکس نوشته شکوه با تو بودن مجموعه ای از عکس نوشته های عاشقانه زیبا را قرار داده ایم که در مورد در کنار هم بودن و داشتن لحظات شیرین هست و این مجموعه...
استراحت مطلق در زمان بارداری، معنای آن چیست؟ استراحت مطلق چیست؟ این بدان معناست که پزشک توصیه می کند که اکثر اوقات یا تمام اوقات روز را باید در بستر بماند. استراحت مطلق ممکن است از چند روز تا چند...
عکس جدید از فریبا متخصص فریبا خانم متخصص، هنرمند، بی حاشیه، کاربلد و خوش صدا.
رژیم غذایی سالم در بارداری، توصیه متخصص تغذیه سیدعلی کشاورز در ارتباط با تغذیه در دوران بارداری اظهار داشت: زنان باید حداقل چهار ماه قبل از بارداری باید رژیم غذایی خود را متعادل کرده و به هیچ...
رفتار مردان در بارداری، چرا عصبانیه؟ مردهایی که قرار است پدر شوند انتظار دارند که خوشحال شوند ، اما برخی از آنها در کنترل عکس العمل ها و احساساتشان مشکل دارند.واکنش قوی به بارداری خبر ...
۹ دلیل برای اینکه شکم تان بزرگ است مضرات چاقی مضرات چاقی در کودکان مضرات چاقی و تغذیه نامناسب مضرات چاقی شکم مضرات چاقی و لاغری مضرات چاقی در بارداری مضرات چاقي مضرات پودر چاقی بومبا م...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.