عقب ماندگی نوزاد، ضرورت پیگیری مادر

عقب ماندگی نوزاد، ضرورت پیگیری مادر

یکی از مهم ترین بیماری هایی که ممکن است عامل عقب ماندگی شود، کم کاری تیرویید است که برای نوزادان انجام می گیرد و با تشخیص زودهنگام و درمان این بیماری می توان از بروز عوارض خطرناک آن جلوگیری کرد.

کم کاری مادرزادی تیرویید، شایع ترین علت قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی در نوزدان است در کشورهای توسعه یافته، برای تشخیص حدود ۲۳ بیماری در همان دوران نوزادی، آزمایش های بیماریابی یا غربالگری انجام می دهند.

در زمانی که عقب ماندگی ظاهر می شود، درمان بی فایده است اما در موقع تولد به راحتی با یک آزمایش ساده از روز سوم تا پنجم بعد از تولد قابل شناسایی است و با درمان سریع می توان از بروز این معضل پیشگیری نمود و هرگونه تاخیر در درمان آن از ضریب هوشی و سلامتی نوزادان خواهد کاست.

هرگاه به دلیلی غده تیرویید نوزاد قادر به تولید هورمون تیرویید (تیروکسین) به اندازه کافی نباشد یا هورمون تیرویید در بدن به درستی فعالیت نکند، کم کاری تیرویید اتفاق می افتد.

هورمون تیرویید یکی از هورمون های مهم در رشد و تکامل نوزاد است و کمبود این هورمون عوارضی مانند عقب ماندگی ذهنی، کوتاهی قد، ناشنوایی، اختلال گفتار و بعضی از بیماری های مغزی و عصبی را به دنبال دارد.

با انجام یک آزمایش ساده در فاصله روزهای۳ تا ۵ بعد از تولد می توان به وجود کم کاری  مادرزادی تیرویید پی برد. این آزمایش با گرفتن چند قطره خون از  پاشنه پای نوزاد انجام می شود. این نمونه گیری ساده، بی خطر و به حدی کم درد است که گاه حتی نوزاد از خواب بیدار نمی شود.

نتیجه این آزمایش ۴۸ ساعت بعد مشخص شده و در صورت وجود کم کاری مادرزادی تیرویید در نوزاد بلافاصله اقدامات درمانی شروع می شود لذا خواهشمند است روز سوم بعد از تولد فرزندتان، به نزدیک ترین مرکز بهداشتی درمانی محل زندگی خود مراجعه نمایید. زمان در جلوگیری از عقب ماندگی ذهنی نوزادان مبتلا به کم کاری مادرزادیتیرویید از طلا با ارزش تر است.

کم کاری مادرزادی تیرویید به مواردی از کم کاری تیرویید گفته می شود که قبل از تولد و یا در زمان تولد وجود داشته باشد. هورمون های تیرویید نقش عمده ای را در رشد و تکامل تمام اعضای بدن به خصوص سیستم عصبی مرکزی هر فرد به عهده دارند. این نقش از هفته ۱۱ جنینی آغاز شده و تا آخر دوران رشد و بلوغ جسمی، فیزیکی و روانی فرد ادامه می یابد.

در دوران جنینی اگر غده تیرویید بنا به هر دلیلی تشکیل نشود، مقدار اندکی هورمون تیروکسین ازمادر به جنین منتقل می شود که ممکن است برای رشد جسمی و عصبی جنین کفایت کند اما در دوران بعد از تولد در صورت ادامه وضعیت فوق و عدم درمان سریع و به موقع، فقدان و یا کمبود هورمون تیرویید، تاثیر شدیدی روی رشد سلول های عصبی و سیناپس ها یا ارتباط های بین سلول های عصبی می گذارد.

◉ هیپوتیروییدی نوزادان

هیپوتیروئیدی نوزادان، بیماری ای است که در حدود ۵ درصد موارد در روز های اول بعد از تولد دارای علایم و نشانه است. این علایم معمولاً کم و غیراختصاصی هستند. معمولاً بیماری در روز های اول بعد از تولد به ندرت تشخیص داده می شود، به طوری که تنها ۱۰ درصد نوزادان در ماه اول زندگی شناسایی می شوند بنابراین نوزاد مبتلا تشخیص داده نمی شود و به علت این کم کاری غده تیرویید، دچار عقب ماندگی در رشد جسمی و ذهنی خواهد شد و به مرور علایم تاخیر در رشد عقلی کودک به صورت تأخیر در گردن گرفتن، کاهش فعالیت، خواب آلودگی و … خود را نشان خواهد داد.

در حال حاضر تقریباً تمامی کشور های صنعتی جهان برنامه غربالگری نوزادان را به طور اجباری انجام می دهند. کم کاری مادرزادی تیرویید یکی از علل مهم و قابل پیشگیری عقب افتادگی ذهنی در نوزادان است که در صورت شناسایی و درمان به موقع از عوارض بیماری پیشگیری به عمل می آید.

میزان بروز هیپوتیروییدی نوزادی در دنیا ۱ در هر ۳۰۰ تا ۴۰۰ تولد زنده است و در مطالعات انجام شده در ایران این نسبت، ۱ به ۱۰۰ است. نسبت سود به هزینه غربالگری کم کاری مادرزادی تیرویید در کشورهای توسعه یافته در مقایسه با عدم انجام آن ۱۰ به ۱ است. این نسبت در کشورهای درحال توسعه از ۷ تا ۱۱ به ۱ متفاوت بوده است.

برای اولین بار در کشور ما اجرای برنامه غربالگری کم کاری مادرزادی تیرویید نوزادان درا ستان گیلان در سال های ۸۵ و ۸۶ علاوه بر شناسایی ۵۰ بیمار که به اندازه جمعیت یک آسایشگاه نگهداری از کودکان عقب ماندها ست، باعث جلوگیری ا ز هزینه های احتمالی و پیشگیری از مشکلات روحی وروانی خانواده های این نوزادان گردید . بعد از آن برنامه کم کاری مادرزادی تیرویید نوزادان در حال حاضر در همه استان های کشور و برای تمامی نوزادان زنده به دنیا آمده نمونه گیری انجام میشود.

همچنین برنامه کنترل بیماری فنیل کتون اوری یا پی کی یو از سال ۸۵ با سه استراتژی ساماندهی خدمات بالینی بیماران در سراسر کشور، پیشگیری از طریق مشاور ژنتیکی برای تمامی بیماران و خانواده هایشان و بالاخره غربالگری نوزادان از نظر پی کی یو در استان های تهران، فارس و مازندران آغاز شد. در این برنامه با شناسایی نوزادان مبتلا به فنیل کتون اوری از عقب ماندگی ذهنی و جسمی بعدی بیماران پیشگیری می شود که تاکنون نزد کی به هزار بیمار شناسایی و تحت درمان قرار گرفته اند.

◉ نحوه برخورد با آزمایشات مربوطه:

الف) در سن ۳-۷ روزگی:

– اگر غلظت TSH mu/L :

کمتر از ۵ باشد   : طبیعی تلقی شود

بین ۵ تا ۹/۹  : در سن ۴ هفتکی نوزاد نمونه وریدی برای تعیین غلظت T4 T3RUP TSH اخذ شده و پس از دریافت جواب در صورت نیاز برابر دستورالعمل درمان میکنیم.

بین ۱۰ تا ۹/۱۹ برای تعیین غلظت T4 T3RUP TSH اخذ شده و پس از دریافت جواب آزمایشها، در صورت بیمار بودن نوزاد، درمان براساس دستورالعمل شروع شود

بیشتر مساوی ۲۰ : اخذ نمونه وریدی برای تعیین غلظت T4 و T3RUP TSH و شروع درمان براساس دستورالعمل پس از دریافت پاسخ آزمایشات:

– در صورت بیمار بودن نوزاد، درمان براساس دستورالعمل ادامه می یابد

– در صورت سالم بودن نوزاد، درمان قطع میگردد

– ۸ روز تا ۴ ماه و ۲۹ روزگی در صورتی که بیشتر مساوی از ۴ :نمونه وریدی برای تعیین غلظت T4 T3RUPوTSH اخذ شده و پس از دریافت نتایج براساس دستورالعمل اقدام شود.

* تذکر مهم: در نوزادانی که براساس دستورالعمل نیاز به نمون هگیری مجدد از پاشنه پا دارند، نتایج نوبت دوم غربالگری مورد ارزیابی قرار گرفته و براساس جدول بالا اقدام می شود.پزشکان بدون مرز.

شگفت انگیزترین خواص کنجد در زیبایی پوست و مو خانم ها شگفت انگیزترین خواص کنجد در زیبایی پوست و مو خانم ها از خواص کنجد هر چه بگویم باز هم کم است ازنظر طب قدیم ایران، کنجد گرم است. کنجد بسیار م...
ساسان قهرمان اهل کجاست؟ ساسان قهرمان در سال ۱۳۴۰ در مشهد به دنیا امد.
دلگرمی به زندگی، چگونه در همسرمان ایجاد کنیم؟ سوالسلام 6 ماه است که ازدواج کرده ام..احساس میکنم شوهرم به زندگی دلگرم نیست.یعنی ذوق و شوق و انرژی ندارد.حواسش به من و زندگی و حتی درس خودش نیست....
اکوکاردیوگرافی قلب جنین، چرا انجام می شود؟ گاهی پزشک برای تشخیص بیماری های مادرزادی قلب و نامنظمی های قلب جنین اکوکاردیوگرافی تجویز می کند. این آزمایش معمولا در سه ماهه دوم بارداری و معمولا ب...
جدیدترین ایده ها برای دکوراسیون اتاق نشیمن و پذیرایی سری دوم جدیدترین ایده ها برای دکوراسیون اتاق نشیمن و پذیرایی سری دوم جدیدترین و شیک ترین دکوراسیون اتاق نشیمن و پذیرایی انواع مجموعه مدل مبلمان ...
سرطان پروستات، چطور مهارش کنید رژیم غذایی غنی از فیبر می تواند پیشرفت سرطان پروستات را در افرادی که بیماری آنها در مراحل اولیه سرطان تشخیص داده شده، کنترل کند.بررسی ها حاکی از ...
سرفه های خلط دار نوزاد، نگرانی مادرانه سوال:سلام دختر من 7 ماه دارد من به تازگی او را دکتر برده ام اما او بهتر که نشد هیچ بدترم شد به شدت سرفه میکند و بسیار خلطی میباشد اول گلویش صدا م...
نکته های خانه داری ۱ نکته های خانه داری ۱ ظروف بلور و کریستال را چند ساعت داخل محلولی از سرکه سفید و آب قرار بدهید تا درخشان و شفاف شوند. کمی اسپری مو به داخل دامن تان بز...
گرفتگی بینی چرا و چگونه؟ گرفتگی بینی گرفتگی بینی نوزاد گرفتگی بینی در بارداری گرفتگی بینی در خواب گرفتگی بینی در نوزادان گرفتگی بینی بعد از عمل گرفتگی بینی در نوزاد گرفتگی بی...
عکس های علی زند وکیلی علی زند وکیلی فعالیت‌های هنری خود را از سه سالگی آغاز کرد زندگینامه علی زند وکیلی علی زند وکیلی خواننده و نوازنده است. علی زند وکیلی سال ۱۳۸۱ ...
کم شدن مایع دور جنین، راهکار سوال:باسلام. آیا تزریق سرم به بیشترشدن مایع آمنیوتیک در هفته37 کمک می کند؟ در حال حاضر میزان آن 8.5 تا9cmگزارش شده است.جواب:اگر مربوط به کم آبی ب...
یبوست در بچه ها، چاره چیه؟ سوال:سلام ، بچه دوساله دارم که دچار یبوست درد ناک شده لطفا راهنمایی کنید.جواب:توصیه به اصلاح رژیم غذایی می شود. مصرف مایعات فراوان و فیبر و سبزیج...
اختلافات زن و شوهر، معضل خودشیفنگی برخی بانوان دائما از زندگی مشترک خود گله مند و شاکی هستند اما هیچگاه به رفتارهای خود و عیب و ایرادهای کلامی خود دقت نمی کنند امروزه خودشیفتگی عام...
کبودی پای نوزاد، علت چیست؟ سوال:با سلام، وقتی نوزاد چهار ماهه ام را بغل میکنم بعد از مدت کوتاهی پاهایش کبود میشود و در حالت معمولی وقتی دستم را کف پایش میکشم پوستش سفید میش...
تربیت فرزند، معرفی کتاب مفید سوالسلام من از عاقبت فرزندم توی این دنیا می ترسم به خصوص در زمینه مسایل جنسی تربیت صحیح چگونه امکان پذیر هست ؟ جوابباسلام کاربر گرامی سوال شما بس...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.