رفتار با کودک ناسازگار، دست رو دست نگذارید

رفتار با کودک ناسازگار، دست رو دست نگذارید

رفتارهای ناسازگارانه، رفتارهایی هستند که با نظر پدر و مادر، مربیان، اطرافیان و جامعه سازگاری ندارد. رفتار کودکان ناسازگار احساس بسیار بدی را در اطرافیان ایجاد می کند و با واکنش های ناخوشایندی از سوی دیگران مواجه می شوند.

در روان شناسی به رفتاری «ناسازگار» گفته می شود که فرد در شرایطی قرار می گیرد که قادر نیست خود را با محیط اجتماعی یا خانوادگی به گونه ای مناسب هماهنگ یا سازگار نماید و معمولا” این ناسازگاری روی رفتار و حالات عاطفی او تاثیر می گذارد.

در مورد کودک ناسازگار می توان گفت که او کودکی است که هر میل خود را حق خود دانسته و برای ارضای آن میل، یا دستیابی به خواسته خود به گریه کردن، جیغ زدن، کتک زدن، و مانند آن توسل می جوید. نباید از نظر دور داشت که به قول مزلو سوای ناسازگاری بیمارگونه، گهگاه رفتار ناسازگار طغیانی است علیه استثمار، سلطه جویی، بی اعتنایی، سرزنش و سرکوب شدن امیال بر حق کودکان که بدینوسیله از خود مقاومت نشان می دهند.

رفتار ناسازگار عبارت است از هر فعالیتی که از لحاظ مهارت فردی برای دست و پنجه نرم کردن موثر با مشکلات و استرس های زندگی جنبه غیر عملی و ضد سازندگی داشته باشد.

*  اگر خود تحت فشارهای روانی ناشی از زندگی و کار قرار داریم و نمی توانیم رفتار و گفتار خود را کنترل کنیم، بهتر است قبل از انجام هر کاری در مورد فرزند به فکر روشی برای کنترل فشارهای خود باشیم که تحقیقات نشان داده است اگر والدین بتوانند برخی رفتارهای خود را تغییر دهند فرمانبری کودک بیشتر خواهد شد.

*  افکار غلط و انحرافی درباره فرزند خود نداشته باشیم. مثلاً فرزندم این کار را می کند تا حرص مرا در بیاورد. یا او باعث تمام مشکلات در خانه است. چنین افکاری زمینه به وجود آمدن احساس بسیار بد را نسبت به فرزند مهیا می کند و یقیناً بر رفتار ما و او اثر منفی می گذارد.

* از ارائه دستورات مبهم، کلی و تکراری اجتناب کنیم. مثلاً به جای این که بگوییم «خودت را جمع و جور کن» شفاف و مشخص بگوییم که از او چه می خواهیم مثلاً دوست دارم تا پنج دقیقه دیگر دفتر و کتاب هایت را از وسط اتاق جمع کنی.

* به جای سخنرانی و بحث و جدل، کوتاه و مؤثر با لحنی محکم ولی در کمال آرامش به او گوشزد کنیم که رفتارش در ما چه تأثیری گذاشته و اگر از این رفتار خود دست برندارد چه عاقبتی در انتظار اوست.

* به یاد داشته باشیم عاقبتی را برای او مشخص کنیم که شدنی و کوتاه مدت باشد. مثلاً نگوییم « برای همیشه ازاین خانه خواهم رفت» یا «حق نداری از این به بعد تلویزیون تماشا کنی» بهتر است بگوییم امروز از دیدن این برنامه محروم هستی و یا این هفته تو را به پارک نمی برم.

* انجام دادن خواسته هایمان را وظیفه او ندانیم بلکه بعد از انجام دادن دستوراتمان او را با کلام و هدایای مورد علاقه تشویق نماییم.

* با مشارکت فرزندمان لیستی از مهمترین قوانین در خانه به ترتیب و همراه با روش انجام دقیق آن ها تهیه کرده و پس از مشخص کردن نوع محرومیت برای انجام ندادنشان، با قاطعیت اجرا کنیم.

*  عوامل مشکل ساز را شناسایی و در جهت رفع آنها اقدام نماییم.

* به نیازهای جسمی، عاطفی، روانی، اجتماعی، اقتصادی فرزندان بیشتر توجه کنیم.

* سعی کنیم فرصتی را ایجاد کنیم تا کودکان بتوانند نسبت به رفتارهای نامناسب خود فکر کنند.

*  ارتباط خود را با مدرسه و مسؤولان بیش از پیش تقویت کنیم.

 * ار تنبیه بدنی اکیداً خودداری نموده و در صورت نیاز از محروم سازی های کوتاه مدت استفاده کنیم.

*  برای شنیدن مسائل و مشکلات فرزندان وقت گذاری کنیم.

*  از ســــرزنش و تحقیر کردن و مقایسه فرزندان جداً خودداری کنیم.

علایم هشدار دهنده خشم را به فرزندان آموزش دهیم تا بتوانند خشم خود را بهتر کنترل کنند از جمله علایم: علایم جسمی مثل (افزایش ضربان قلب، سریع شدن تنفس، عرق کردن، سفت شدن عضلات ، داغ شدن بدن و …) علایم فکری مثل (ازش متنفرم، می خوام بزنمش، داره به من زور می گه و …) علایم رفتاری مثل (داد زدن، تهدید کردن، لرزیدن، لگد و کتک زدن، گریه کردن و ..).

 

روش های آرامش دهی به کودکان 

تنفس عمیق

یعنی دم عمیق با یک شماره و نگهداری هوا در ریه ها تا چهار شماره و بعد بازدم آهسته با دو شماره 

تجسم

یک تصویر آرامش بخش مثلاً خود را شناور داخل یک قایق که به آرامی همراه امواج تکان می خورد تجسم کنید یا تصور یک ساعت شنی که عصبانیت مثل دانه های شن به آرامی از بدنش خارج می شود.

 

روش آدم آهنی و عروسک پارچه ای

از او می خواهیم مثل یک آدم آهنی برای پانزده ثانیه عضلات خود را سفت کند و بعد از پانزده ثانیه عضلات خود را مثل یک عروسک پارچه ای شل کند.

 

حرف زدن های مثبت با خود

ولش کن، بی خیال، خونسرد باش، نمی گذارم مرا عصبانی کند و …

 

بیان احساسات با استفاده از هنر

یکی از دلایل عصبانیت و ناراحتی فرزندان این است که نمی توانند احساسات خود را به درستی بیان کنند. با کمک عکس و فیلم و نقاشی یا صورتک های کارتونی انواع احساسات مثل ( خشم، ترس، شادی و غم و….) را به آنها آموزش دهیم.

* چون بسیاری از ناسازگاری های کودکان به دلیل عدم آشنایی والدین با مهارت های زندگی است توصیه می شود مهارت های ارتباطی مثل گوش دادن، ابراز وجود، حل مسأله و تصمیم گیری و دیگر مهارت های زندگی را خود بیاموزیم و به فرزندانمان نیز آموزش دهیم.

در مورد کودکان بیش فعال علاوه بر موارد فوق رعایت موارد زیر تأکید می شود:

– دارو درمانی مستمر زیر نظر روانپزشک که ممکن است تا چند سال طول بکشد، چرا که با تشخیص و مراقبت درست اکثریت قریب به اتفاق آنان تا پایان دوره نوجوانی درمان می شوند.

– تأمین خواب مناسب شبانه به هر طریق ممکن، حتی با اعلام خاموشی برای تمامی اعضای خانواده، مثلاً ساعت ۹ شب.

– پرهیز از خوردن قند و شکر، نوشابه گازدار، کاکائو، چیپس، پفک و …

– آموزش والدین در زمینه شیوه برخورد با آنها و نحوه کمک کردن به فرزند بیش فعالشان در انجام کارهای روزانه.

به پدران و مادرانی که کودک ناسازگار به معنای دقیق کلمه دارند توصیه می شود که مراحل زیر را گام به گام و با دقت طی نمایند:

۱- هماهنگی کردن

۲- صحبت کردن

۳- هشدار دادن

۴- محروم ساختن

۵- تنبیه کردن

۶- تکرار تنبیه(خسته سازی)

 

شرایط تنبیه بدنی

الف- راه های دیگر طی شده باشد.

ب- تنبیه با خلاف تناسب داشته باشد

ج- از خشم و عصبانیت پرهیز گردد.

د- گفته شود که تنبیه برای رفتار ناسازگار است نه برای خود کودک.

توضیح و تفسیر

هماهنگی کردن

یعنی اینکه پدر و مادر برای به اجرا در آوردن مراحل شش گانه بالا خودشان با یکدیگر توافق و هماهنگی داشته باشند و رفتار و گفتار یکدیگر را نقض نکرده و کودک را دچار تضاد و سردرگمی نسازند. در خانواده هایی که پدر و مادر بزرگ نفوذ فوق العاده ای دارند، کار هماهنگی والدین سخت تر انجام خواهد شد و برای اینکه این مراحل به خوبی پیش رود لازم است که با آنها نیز هماهنگ شوند و یا از مداخله در تربیت کودک ناسازگار، خود داری ورزند.

صحبت کردن

صحبت کردن درباره ناسازگاری کودک می باید « احساسی » و دور از پند و اندرز باشد. نصیحت گویی غالبا” کلی گویی است و کودک از جملات احساسی و قابل لمس بهتر سود می جوید و آنها را بهتر می فهمد. مثلا” به جای این که گفته شود« تو نباید به کارد آشپزخانه دست بزنی»، بگوئیم « بیا ببین چقدر نوک این کارد تیز است، برای همین است که تو نباید به اون دست بزنی. اون دست تو رو می بره».

هشدار دادن

در صورتی است که کودک از صحبت والدین بهره ای نمی برد و به اصطلاح حرف آنها را گوش نمی دهد و دوباره کارد را بر می دارد. در این مرحله به کودک چنین هشدار داده می شود:«اگه بخوای باز هم کارد را بر داری مامان ناچار میشه به تو سخت بگیره، ببین من با اینکه تو رو دوست دارم، این کارتو دوست ندارم». پدر یا مادر کارد را از دست کودک گرفته و آن را از دسترس کودک دور می کنند.

محروم سازی

یعنی اینکه اگر کودک شروع به داد و فریاد کرد و رفتار ناسازگار به صورت های گوناگون ابراز شد، لازم است او را از چیزی یا فعالیت مورد علاقه اش محروم ساخت. مثلا” در مورد ناسازگاری یاد شده می توان به کودک چنین گفت:” اگه دوباره داد و فریاد راه بیندازی و کارد را بخوای دست بزنی، تورو نمی برم منزل خاله ” یا ” برو توی اتاقت و دو ساعت آنجا بمان “، یا ” به جشن تولد دوستت نمی برمت “، یا ” دوچرخه ات را یک هفته نمی تونی سوار بشی ” و مانند آن. محروم سازی باید به فراخور سن کودک و با در نظر گرفتن اوضاع و احوال و شرایط خانوادگی و اجتماعی او انجام شود.

تنبیه کردن

می تواند تحت شرایطی معین در خاموش سازی رفتار کودک موثر افتد و موجب تغییر رفتار او گردد. تنها پدر و مادر(خواه پدر و مادر طبیعی یا پدر و مادر خوانده) این حق را دارند که تنبیه بدنی را اعمال کنند. تنبیه بدنی تنها در شرایط خاصی که در بالا یاد شده است، می تواند مؤثر واقع شود وگرنه کودک احساس طرد شدگی کرده و از لحاظ عاطفی آشفته خواهد شد. این گونه تنبیه جنبه سمبولیک دارد و باید با کمال خونسردی، بدون خشم و با تناسب به سن و سال و قدرت بدنی کودک انجام شود. قبل از اعمال یا در زمان انجام و یا در پایان این مرحله، به کودک باید توضیح داد که: «این تنبیه برای رفتارت بوده نه برای خودت. خودتو دوست داریم اما رفتارتو دوست نداریم…».

تکرار تنبیه یا ” خسته سازی “

چنانچه پس از بکار بردن تنبیه باز هم کودک ناسازگاری را ادامه داد، یعنی باز هم خواست به میل خود رفتار کند و یا نشانه های ناسازگاری را ابراز داشت، مجددا” و به همان اندازه تنبیه را تکرار می کنیم. لازم است شرایط اجرای تنبیه رعایت گردد و زمانی که رفتار خاموش نشده و کودک تسلیم والدین و انضباط آنها نشده است، یعنی همان اندازه که رفتار او تکرار می شود، تنبیه نیز اجرا می گردد. والدین باید از خود مقاوت نشان دهند و روش خود را تغییر ندهند تا کودک احساس خستگی کرده و راهی جز تسلیم شدن نداشته باشد. فراموش نشود که هرگز نباید عصبانی شویم.

یاد آوری

در صورت بروز ناسازگاری در فروشگاه ها، خیابان، در میهمانی ها و مانند آن، والدین نباید روش خود را تغییر دهند، اما می توانند تکنیک های مناسبی را به کار ببندند. برای مثال، می توان با کودک آهسته صحبت کرد یا تنبیه را در گوشه ای که دور از چشمان دیگران باشد، به اجرا در آورد.

نزدیکی و حاملگی، میزان لازم سوال:با سلام بنده 29 سال و متاهل هستم و یکساله ازدواج کردیم. سوال من اینه که الف= برای بارداری یکبار در ماه اقدام به عمل زناشویی کنیم کفایت می کن...
عرق کردن بچه، کمبود وزن داره سوال:سلام دختری یکساله دارم که خیلی عرق میکنه مخصوصا سرش، تو حالت عادی که هوا عالیه و هیچ کس تو خونه عرق نمیکنه اون سرش خیس حتی تو حالت خواب... خ...
رابطه نوزاد با مادر، جهانی خوب بسازید در حقیقت ارتباط نوزاد با دنیای پیرامون بسته به نوع تصویری است که مادر می‌تواند در ذهن کودک ایجاد کند: مادر حساسمادر مهربانمراقبی بی تفاوت و طرد ک...
عکس نوشته دستم تو دست یاره ⋆ در عکس نوشته دستم تو دست یاره سری جدید از عکس نوشته های عاشقانه شاد را قرار داده ایم که همراه با تصویر پس زیمنه و متن  های … عکس نوشته دستم تو دست ی...
مشکلات بارداری دوم، نکاتی که باید بدانید پس از اولین بارداری تغییراتی در بدن مادر به وجود می‌آید که ممکن است باعث ایجاد تفاوت‌هایی میان بارداری و زایمان قبلی و دوران بارداری جدید شود. هر...
غذای کمکی نوزاد، بهترین زمان شروع  اگر غذای کمکی خیلی دیرتر از زمان توصیه شده شروع شود آشنا شدن شیرخوار با مزه و قوام انواع غذاها به تاخیر می‌افتد و قبول مواد غذایی و بلعیدن غذا م...
عفونت آمیزشی در زنان، شایع ترین آنها زگیل تناسلی یکی از عفونت‌های آمیزشی بسیار رایج است که ویروس آن ویروس پاپیلوم انسانی است. در این مقاله با راه‌های گسترش، پیشگیری و درمان زگیل تناس...
آشنایی با بازار اصفهان   بازار اصفهان یکی از قدیمیترین و بزرگترین بازارهای خاورمیانه می‌باشد . ژان شاردن فرانسوی از «بازار قیصریه و بازار بزرگ اصفهان با سردر عال...
روابط زناشویی، زن ها دو بار جوانی می کنند یک پزشک متخصص اعصاب و روان کار درست از دانشگاه کالیفرنیا می‌گوید مغز زنان با مغز مردان تفاوت‌هایی دارد. اگر این ۱۰ تفاوت را بدانید و در عکس‌العمل...
رادیوگرافی در بارداری، آسیب به جنین؟ سوال:در هفته اول بارداری، بی اطلاع از باردار بودن، چندین بار از دندانم عکس گرفته شده و عصب کشی کرده ام!!! آیا به جنین آسیبی رسیده؟! جواب:نه ان شا...
اوتیسم در کودکان، دقیق ترین راه تشخیص اوتیسم بیماری مهمی است که حالا از پیشرفته ترین روشهای رایانه ای برای کمک به مبتلایان استفاده می شود.این نشریه علمی در ادامه مطلب خود آورده است: م...
اولین نشانه های لقاح، اشتیاق مادر شدن 6ساله ازدواج کردیم و بچه ای نداریم. علائم لقاح چیه؟
صحبت کردن با جنین، حوصله بخرج دهید کودکان قادرند حتی قبل از تولد صداها را بشنوند. بسیاری از مردم معتقدند که صحبت کردن یا حتی آواز خواندن برای کودک قبل از تولد میتواند سر آغاز خوبی ...
مسمومیت در بارداری، ای خدا آخه چرا؟ اگر در هفته بیستم بارداری میزان پروتئین موجود در ادرار مادر باردار بیش از حد معمول باشد و فشار خون بالایی داشته باشد، دچارعارضه فشار خون و یا مسم...
دفعات مدفوع نوزاد، چرا زیاد شده؟ سوالبا سلام دخترم 4ماه و ده روز است شکمش روزی 3 الی 4بار کار میکند البته حالت اسهال داشت که الان با مصرف داروی پدی لاکت و زینک حجم آن کم شده ولی ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.