رفتار با کودک ناسازگار، دست رو دست نگذارید

رفتار با کودک ناسازگار، دست رو دست نگذارید

رفتارهای ناسازگارانه، رفتارهایی هستند که با نظر پدر و مادر، مربیان، اطرافیان و جامعه سازگاری ندارد. رفتار کودکان ناسازگار احساس بسیار بدی را در اطرافیان ایجاد می کند و با واکنش های ناخوشایندی از سوی دیگران مواجه می شوند.

در روان شناسی به رفتاری «ناسازگار» گفته می شود که فرد در شرایطی قرار می گیرد که قادر نیست خود را با محیط اجتماعی یا خانوادگی به گونه ای مناسب هماهنگ یا سازگار نماید و معمولا” این ناسازگاری روی رفتار و حالات عاطفی او تاثیر می گذارد.

در مورد کودک ناسازگار می توان گفت که او کودکی است که هر میل خود را حق خود دانسته و برای ارضای آن میل، یا دستیابی به خواسته خود به گریه کردن، جیغ زدن، کتک زدن، و مانند آن توسل می جوید. نباید از نظر دور داشت که به قول مزلو سوای ناسازگاری بیمارگونه، گهگاه رفتار ناسازگار طغیانی است علیه استثمار، سلطه جویی، بی اعتنایی، سرزنش و سرکوب شدن امیال بر حق کودکان که بدینوسیله از خود مقاومت نشان می دهند.

رفتار ناسازگار عبارت است از هر فعالیتی که از لحاظ مهارت فردی برای دست و پنجه نرم کردن موثر با مشکلات و استرس های زندگی جنبه غیر عملی و ضد سازندگی داشته باشد.

*  اگر خود تحت فشارهای روانی ناشی از زندگی و کار قرار داریم و نمی توانیم رفتار و گفتار خود را کنترل کنیم، بهتر است قبل از انجام هر کاری در مورد فرزند به فکر روشی برای کنترل فشارهای خود باشیم که تحقیقات نشان داده است اگر والدین بتوانند برخی رفتارهای خود را تغییر دهند فرمانبری کودک بیشتر خواهد شد.

*  افکار غلط و انحرافی درباره فرزند خود نداشته باشیم. مثلاً فرزندم این کار را می کند تا حرص مرا در بیاورد. یا او باعث تمام مشکلات در خانه است. چنین افکاری زمینه به وجود آمدن احساس بسیار بد را نسبت به فرزند مهیا می کند و یقیناً بر رفتار ما و او اثر منفی می گذارد.

* از ارائه دستورات مبهم، کلی و تکراری اجتناب کنیم. مثلاً به جای این که بگوییم «خودت را جمع و جور کن» شفاف و مشخص بگوییم که از او چه می خواهیم مثلاً دوست دارم تا پنج دقیقه دیگر دفتر و کتاب هایت را از وسط اتاق جمع کنی.

* به جای سخنرانی و بحث و جدل، کوتاه و مؤثر با لحنی محکم ولی در کمال آرامش به او گوشزد کنیم که رفتارش در ما چه تأثیری گذاشته و اگر از این رفتار خود دست برندارد چه عاقبتی در انتظار اوست.

* به یاد داشته باشیم عاقبتی را برای او مشخص کنیم که شدنی و کوتاه مدت باشد. مثلاً نگوییم « برای همیشه ازاین خانه خواهم رفت» یا «حق نداری از این به بعد تلویزیون تماشا کنی» بهتر است بگوییم امروز از دیدن این برنامه محروم هستی و یا این هفته تو را به پارک نمی برم.

* انجام دادن خواسته هایمان را وظیفه او ندانیم بلکه بعد از انجام دادن دستوراتمان او را با کلام و هدایای مورد علاقه تشویق نماییم.

* با مشارکت فرزندمان لیستی از مهمترین قوانین در خانه به ترتیب و همراه با روش انجام دقیق آن ها تهیه کرده و پس از مشخص کردن نوع محرومیت برای انجام ندادنشان، با قاطعیت اجرا کنیم.

*  عوامل مشکل ساز را شناسایی و در جهت رفع آنها اقدام نماییم.

* به نیازهای جسمی، عاطفی، روانی، اجتماعی، اقتصادی فرزندان بیشتر توجه کنیم.

* سعی کنیم فرصتی را ایجاد کنیم تا کودکان بتوانند نسبت به رفتارهای نامناسب خود فکر کنند.

*  ارتباط خود را با مدرسه و مسؤولان بیش از پیش تقویت کنیم.

 * ار تنبیه بدنی اکیداً خودداری نموده و در صورت نیاز از محروم سازی های کوتاه مدت استفاده کنیم.

*  برای شنیدن مسائل و مشکلات فرزندان وقت گذاری کنیم.

*  از ســــرزنش و تحقیر کردن و مقایسه فرزندان جداً خودداری کنیم.

علایم هشدار دهنده خشم را به فرزندان آموزش دهیم تا بتوانند خشم خود را بهتر کنترل کنند از جمله علایم: علایم جسمی مثل (افزایش ضربان قلب، سریع شدن تنفس، عرق کردن، سفت شدن عضلات ، داغ شدن بدن و …) علایم فکری مثل (ازش متنفرم، می خوام بزنمش، داره به من زور می گه و …) علایم رفتاری مثل (داد زدن، تهدید کردن، لرزیدن، لگد و کتک زدن، گریه کردن و ..).

 

روش های آرامش دهی به کودکان 

تنفس عمیق

یعنی دم عمیق با یک شماره و نگهداری هوا در ریه ها تا چهار شماره و بعد بازدم آهسته با دو شماره 

تجسم

یک تصویر آرامش بخش مثلاً خود را شناور داخل یک قایق که به آرامی همراه امواج تکان می خورد تجسم کنید یا تصور یک ساعت شنی که عصبانیت مثل دانه های شن به آرامی از بدنش خارج می شود.

 

روش آدم آهنی و عروسک پارچه ای

از او می خواهیم مثل یک آدم آهنی برای پانزده ثانیه عضلات خود را سفت کند و بعد از پانزده ثانیه عضلات خود را مثل یک عروسک پارچه ای شل کند.

 

حرف زدن های مثبت با خود

ولش کن، بی خیال، خونسرد باش، نمی گذارم مرا عصبانی کند و …

 

بیان احساسات با استفاده از هنر

یکی از دلایل عصبانیت و ناراحتی فرزندان این است که نمی توانند احساسات خود را به درستی بیان کنند. با کمک عکس و فیلم و نقاشی یا صورتک های کارتونی انواع احساسات مثل ( خشم، ترس، شادی و غم و….) را به آنها آموزش دهیم.

* چون بسیاری از ناسازگاری های کودکان به دلیل عدم آشنایی والدین با مهارت های زندگی است توصیه می شود مهارت های ارتباطی مثل گوش دادن، ابراز وجود، حل مسأله و تصمیم گیری و دیگر مهارت های زندگی را خود بیاموزیم و به فرزندانمان نیز آموزش دهیم.

در مورد کودکان بیش فعال علاوه بر موارد فوق رعایت موارد زیر تأکید می شود:

– دارو درمانی مستمر زیر نظر روانپزشک که ممکن است تا چند سال طول بکشد، چرا که با تشخیص و مراقبت درست اکثریت قریب به اتفاق آنان تا پایان دوره نوجوانی درمان می شوند.

– تأمین خواب مناسب شبانه به هر طریق ممکن، حتی با اعلام خاموشی برای تمامی اعضای خانواده، مثلاً ساعت ۹ شب.

– پرهیز از خوردن قند و شکر، نوشابه گازدار، کاکائو، چیپس، پفک و …

– آموزش والدین در زمینه شیوه برخورد با آنها و نحوه کمک کردن به فرزند بیش فعالشان در انجام کارهای روزانه.

به پدران و مادرانی که کودک ناسازگار به معنای دقیق کلمه دارند توصیه می شود که مراحل زیر را گام به گام و با دقت طی نمایند:

۱- هماهنگی کردن

۲- صحبت کردن

۳- هشدار دادن

۴- محروم ساختن

۵- تنبیه کردن

۶- تکرار تنبیه(خسته سازی)

 

شرایط تنبیه بدنی

الف- راه های دیگر طی شده باشد.

ب- تنبیه با خلاف تناسب داشته باشد

ج- از خشم و عصبانیت پرهیز گردد.

د- گفته شود که تنبیه برای رفتار ناسازگار است نه برای خود کودک.

توضیح و تفسیر

هماهنگی کردن

یعنی اینکه پدر و مادر برای به اجرا در آوردن مراحل شش گانه بالا خودشان با یکدیگر توافق و هماهنگی داشته باشند و رفتار و گفتار یکدیگر را نقض نکرده و کودک را دچار تضاد و سردرگمی نسازند. در خانواده هایی که پدر و مادر بزرگ نفوذ فوق العاده ای دارند، کار هماهنگی والدین سخت تر انجام خواهد شد و برای اینکه این مراحل به خوبی پیش رود لازم است که با آنها نیز هماهنگ شوند و یا از مداخله در تربیت کودک ناسازگار، خود داری ورزند.

صحبت کردن

صحبت کردن درباره ناسازگاری کودک می باید « احساسی » و دور از پند و اندرز باشد. نصیحت گویی غالبا” کلی گویی است و کودک از جملات احساسی و قابل لمس بهتر سود می جوید و آنها را بهتر می فهمد. مثلا” به جای این که گفته شود« تو نباید به کارد آشپزخانه دست بزنی»، بگوئیم « بیا ببین چقدر نوک این کارد تیز است، برای همین است که تو نباید به اون دست بزنی. اون دست تو رو می بره».

هشدار دادن

در صورتی است که کودک از صحبت والدین بهره ای نمی برد و به اصطلاح حرف آنها را گوش نمی دهد و دوباره کارد را بر می دارد. در این مرحله به کودک چنین هشدار داده می شود:«اگه بخوای باز هم کارد را بر داری مامان ناچار میشه به تو سخت بگیره، ببین من با اینکه تو رو دوست دارم، این کارتو دوست ندارم». پدر یا مادر کارد را از دست کودک گرفته و آن را از دسترس کودک دور می کنند.

محروم سازی

یعنی اینکه اگر کودک شروع به داد و فریاد کرد و رفتار ناسازگار به صورت های گوناگون ابراز شد، لازم است او را از چیزی یا فعالیت مورد علاقه اش محروم ساخت. مثلا” در مورد ناسازگاری یاد شده می توان به کودک چنین گفت:” اگه دوباره داد و فریاد راه بیندازی و کارد را بخوای دست بزنی، تورو نمی برم منزل خاله ” یا ” برو توی اتاقت و دو ساعت آنجا بمان “، یا ” به جشن تولد دوستت نمی برمت “، یا ” دوچرخه ات را یک هفته نمی تونی سوار بشی ” و مانند آن. محروم سازی باید به فراخور سن کودک و با در نظر گرفتن اوضاع و احوال و شرایط خانوادگی و اجتماعی او انجام شود.

تنبیه کردن

می تواند تحت شرایطی معین در خاموش سازی رفتار کودک موثر افتد و موجب تغییر رفتار او گردد. تنها پدر و مادر(خواه پدر و مادر طبیعی یا پدر و مادر خوانده) این حق را دارند که تنبیه بدنی را اعمال کنند. تنبیه بدنی تنها در شرایط خاصی که در بالا یاد شده است، می تواند مؤثر واقع شود وگرنه کودک احساس طرد شدگی کرده و از لحاظ عاطفی آشفته خواهد شد. این گونه تنبیه جنبه سمبولیک دارد و باید با کمال خونسردی، بدون خشم و با تناسب به سن و سال و قدرت بدنی کودک انجام شود. قبل از اعمال یا در زمان انجام و یا در پایان این مرحله، به کودک باید توضیح داد که: «این تنبیه برای رفتارت بوده نه برای خودت. خودتو دوست داریم اما رفتارتو دوست نداریم…».

تکرار تنبیه یا ” خسته سازی “

چنانچه پس از بکار بردن تنبیه باز هم کودک ناسازگاری را ادامه داد، یعنی باز هم خواست به میل خود رفتار کند و یا نشانه های ناسازگاری را ابراز داشت، مجددا” و به همان اندازه تنبیه را تکرار می کنیم. لازم است شرایط اجرای تنبیه رعایت گردد و زمانی که رفتار خاموش نشده و کودک تسلیم والدین و انضباط آنها نشده است، یعنی همان اندازه که رفتار او تکرار می شود، تنبیه نیز اجرا می گردد. والدین باید از خود مقاوت نشان دهند و روش خود را تغییر ندهند تا کودک احساس خستگی کرده و راهی جز تسلیم شدن نداشته باشد. فراموش نشود که هرگز نباید عصبانی شویم.

یاد آوری

در صورت بروز ناسازگاری در فروشگاه ها، خیابان، در میهمانی ها و مانند آن، والدین نباید روش خود را تغییر دهند، اما می توانند تکنیک های مناسبی را به کار ببندند. برای مثال، می توان با کودک آهسته صحبت کرد یا تنبیه را در گوشه ای که دور از چشمان دیگران باشد، به اجرا در آورد.

زایمان طبیعی یا سزارین، نقش مهم جنین در اواخر بارداری، معمولاً پزشک وضعیت قرارگیری کودک را تعیین می‌کند. در شرایط طبیعی همزمان با آماده‌ شدن بدن شما برای زایمان، کودک وارد بخش پایین‌...
جسم خارجی در ریه، مراقب نوزادتان باشید/ صدای دکتر یکی از مشکلاتی که در مراقبت نوزاد در منزل می باشد این بوده که جسم خارجی وارد راه های هوایی نوزاد نشود. در حالت عادی راه های هوایی شامل بینی و حلق...
درمان کم خونی در کودکان، یک راهکار ساده یک متخصص خون و سرطان گفت: مصرف قطره آهن راهی برای جلوگیری از بروز کم خونی در دوران بزرگسالی است. سامان بقازاده متخصص خون و سرطان با بیان اینکه بی...
لجبازی کودک چهار ساله، چگونه برخورد کنیم؟ سوالبا سلام و خسته نباشیددختری 4 ساله دارم که تازه گیها بسیار لجباز و یکدنده شده مثلا وقتی می گه شام نخورید باید سفره راجمع کنیم و گرنه با جیغ و ...
آموزش تربیت فرزند، بخوانید سوالشیوه‌های تعلیم و تربیت فرزندان چگونه باید باشد؟ جواببا سلام کاربرگرامی سئوال شما انقدر کلی هست که اگر قرار باشد ، جامع توضیح داده شود ، بایست...
ناباروری در زنان، جراحی های قدیمی/ صدای دکتر عمل های جراحی قبلی در زنانن می تواند یکی از عامل های نازایی باشد. حتی عمل های بسیار جزئی که خانم ها در نوجوانی انجام داده اند به دلایلی باعث بسته...
۶ ترفند کاربردی تلگرام تلگرام یکی از اپلیکیشن‌های است که تا به حال توانسته موفقیت نسبتاً خوبی را از آن خود کند. در مقاله‌ی امروز می‌خواهیم به بررسی چند ترفند کاربردی تلگرام...
طرز تهیه آش شله مشهدی به دلیل مواد مغذی به کار رفته در آش شله مشهدی، این آش یکی از بهترین گزینه ها برای سفره افطارتان در ماه رمضان است. مواد لازم برای آش شله مشهدی : ...
۲۹ بهمن سپندارمذگان روز عشق ایرانی ۲۹ بهمن سپندارمذگان روز عشق ایرانی روز عشق ایرانی ، ۲۹ بهمن ، سپندارمذگان ، ولنتاین ایرانی ، روز عشق در ایران باستان تاسف بار است که فکر کنیم مرغ هم...
جلب توجه کودک، چرا شبا بیدار میشه؟ سوالبا سلام و خسته نباشیدمن دختری 5 ساله دارم که شبها (تقریبا هرشب) برای دستشویی از خواب بلند می‌شود و روی تخت می‌ایستد و شروع میکند به گریه کردن...
چگونه عسل طبیعی از صنعتی تشخیص دهیم؟ عسل یک ماده بسیار سودمند برای بدن است که خواص فراوانی را دارد اما در چند سال اخیر متاسفانه عسل صنعتی و غیر خالص در بازار بسیار زیاد شده است و همین موض...
رمان های ساسان قهرمان رمان (در دست انتشار) بندباز آماتور ۲۰۰۳ - به بچه‌ها نگفتیم ۱۹۹۷ - کافه رنسانس ۱۹۹۵ - گسل (در سال‌های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۹ تجدید چاپ شد)...
لاغری پس از زایمان، موثرترین روش! خدمات زیبایی مجاز در دوران بارداری؟در رابطه با بارداری به علت اینکه خانم های باردار، استروژن آنها افزایش پیدا می کند و مایع بدن شان خیلی زیاد می ...
وابستگی بچه ها به والدین، رفتار مناسب سوال مخاطب نی‌نی‌بان: من دخترم 22 ماهشه. به خاطر این که خارج از کشور زندگی می کنم و تنها هستیم به من و همسرم خیلی وابسته شده. دائم بهانه می گیره....
مدل مانتو ترلان پروانه در جشنواره فجر + عکس مدل مانتو ترلان پروانه در جشنواره فجر + عکس ترلان پروانه از هنرمندانی بودند که در اکران های روز هشتم حضور داشتند. به همین بهانه مدل مانتو ا...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.