بیوگرافی یزدگرد یکم ساسانی

 

یزدگرد یکم
شاهنشاه ساسانی
دوران ۳۹۹ میلادی – ۴۲۰ میلادی
مرگ ۴۲۰ میلادی
پیش از بهرام گور
پس از بهرام چهارم
همسر سوشاندخت
پدر شاپور سوم
فرزندان بهرام گور
دین زرتشتی

 

یزدگرد یکم یا یزدگرد بزه گر از ۳۹۹ تا ۴۲۰ میلادی، چهاردهمین شاهنشاه ساسانی بود. وی بجای بهرام چهارم یا بهرام کرمانشاه، به سلطنت رسید. در مورد اینکه وی پسر شاهپور دوم یا شاهپور سوم بوده‌است، بین مؤرخان، توافق وجود ندارد.

در نوشته‌های مؤرخان عیسوی و مؤلفان ایرانی، اختلاف بسیار راجع به احوال یزدگرد یکم، مشهود است. یکی از منابع سریانی او را یزدگرد نیکوکار و عیسوی رحیم و مقدس‌ترین پادشاهان، خوانده و از احسان او به فقرا و بینوایان تمجید کرده‌است. مؤرخان عرب و ایرانی که نوشته هایشان، مبتنی بر تواریخ عهد ساسانی، است و مأخوذ از عقاید روحانیون زرتشتی و اعیان و نجبا می‌باشد، او را بصفاتی از قبیل یزدگرد بزه گر (بزه کار) و فریبنده خوانده‌اند. سبب عمدهٔ ناخرسندی نجبا از یزدگرد، تسامحی بود که وی نسبت به مسیحی‌های ایران، نشان می‌داد.

نعمان، فرمانروای محلی حیره، کاخ معروف خورنق را برای یزدگرد یکم ساخت.

صلح و دوستی با بیزانس

در زمان او امپراتور روم شرقی، در تحت حمایت یزدگرد در آمد. آرکادیوس، امپراتور بیزانس چون زمان مرگ را احساس کرد و ولیعهدش تئودوسیوس دوم در گهواره بود، برای اینکه پسرش بی مانع بر تخت نشیند و امپراتوری روم شرقی از جنگ‌های ایران در امان بماند، در وصیت نامه اش از یزدگرد خواهش کرد که امپراتوری را حمایت کند. یزدگرد همین که بر مفاد وصیت نامه اطلاع یافت، خواجهٔ دانایی که نامش آنتیوخوس بود را، به قسطنطنیه فرستاد تا تئودوس را تربیت کند. از این پس رابطه میان ایران و روم شرقی به بخش نویی رسید و دو کشور در حل مسائل درونی یکدیگر را یاری می‌رساندند. یزدگرد قبول کرد که بین دولت و اتباع عیسوی او طریقه و روشی معین برقرار باشد و فرمان داد، کلیساهایی را که خراب کرده بودند، مجدداً بنا کنند و کسانی که به جرم عیسوی بودن به زندان افتاده بودند، آزادی دهند و به روحانیون عیسوی نیز اجازه داده شد که به همه جای ایران سفر کنند.

از مسامحه تا دشمنی با عیسویان

بهرام گور پسر و جانشین یزدگرد یکم، در خطابه‌ای که در روز بار عام، ادا می‌کرد چنین گفت که پدر او، سلطنت خود را با ملایمت و ملاطفت آغاز کرد اما چون همه رعایا یا بعضی از آنها قدر او را ندانستند و فرمان نبردند، سختی پیش گرفت و خون بسیار بریخت.

مسالمتی که یزدگرد یکم در روابط خود با عیسویان اظهار می‌کرد، بی شک معلول مقاصد سیاسی بود زیرا که با استوار کردن بنیان صلح ایران و روم می‌توانست، در تحکیم اقتدار سلطنت خویش بکوشد اما به نظر می‌آید که غیر از ضرورت سیاسی، یزدگرد طبعاً مایل به مسامحه در امور دیانتی بوده‌است. نسبت به قوم یهود هم که از نظر سیاسی، بی طرف محسوب می‌شدند، خوش رفتاری می‌کرد و شاید بخاطر همین طرز فکر با شوشیندخت دختری یهودی، ازدواج کرد. اگر یزدگرد در اواخر سلطنت، رفتارش را نسبت به عیسویان تغییر داد، گناه از آنها بود. عیسویان به تدریج چنان از فرط جسارت ایرانیان را رنجیده کردند که پادشاه چاره‌ای جز سختگیری و تنبیه ندید. مثلاً در شهر هرمزداردشیر واقع در خوزستان یک اسقف، آتشکده‌ای را که در نزدیکی کلیسای عیسویان بود، ویران کرد و بعد از دستگیری، شاه شخصاً از او استنطاق کرد. این اسقف در حضور شاه معترف شد که خود او آتشکده را خراب نموده و الفاظی رکیک نسبت به دیانت زرتشتی بر زبان آورد. شاه به او دستور داد که خود آتشکده را دوباره بنا کند و چون او مصراً امتناع کرد، محکوم و اعدام شد.

خشونتهایی که عیسویان می‌کردند، طبعاً به ضرر آنان تمام می‌شد و شاید انتصاب مهرنرسی دشمن بزرگ عیسویان را به مقام وزیری (وزرگ فرمذار) بتوان دلیل تغییر رفتار شاه نسبت به عیسویان دانست.

چگونگی فوت یزدگرد یکم، نامشخص است. او سه پسر بر جای گذاشت، شاهپور، بهرام و نرسی. شاهپور را پدر، به پادشاهی قسمتی از ارمنستان که به ایران تعلق یافته بود نصب کرد. بهرام پیش پادشاه عرب در حیره که خراجگزار شاه بود، اقامت گزید. نرسی هم که از همسر یهودی یزدگرد یکم بود، در زمان فوت پدر هنوز صغیر بود.

رابطه با یهودیان

یزدگرد اول روابط بسیار خوبی با یهودیان داشت. او همچنین دارای همسری یهودی به نام شوشاندخت بود که دختر راس الجالوت (رهبر یهودیان) بود. او همچنین به یهودیان اجازه داد که در شهرهای اصفهان و همدان ساکن شوند. در تلمود بابلی (کسوبوس ۶۱ا) آمده است که خاخامهای آمیمار، رو آشی و مر زترا در دربار او قدرت داشتند. همچنین خاخام هنا بن ناتان نیز روابط خوبی با یزدگرد اول داشت و او نظر او بسیار قابل احترام بود به طوری که روایت شده است که شاه حتی یکبار به صورت شخصی کمربند او را محکم کرد. بعضی روایتها معتقدند که مقبره استر در همدان ممکن است در واقع مقبره شوشاندخت همسر یهودی یزدگرد اول باشد.

 

بیوگرافی اسماعیل سامانی تندیس اسماعیل سامانی در شهر دوشنبه تاجیکستان   مجسمه اسماعیل سامانی |  اسماعیل سامانی |  مقاله درباره اسماعیل سامانی |  آیا اسماعیل سامانی ازدواج ...
بیوگرافی عضدالدوله دیلمی درهم نقره مشترک عضدالدوله ابوشجاع و رکن الدوله ابوعلی   ابو شجاع عضدالدوله یا فناخسرو (پناه خسرو) (زاده ۲۴ سپتامبر ۹۳۶ میلادی و درگذشته ۲۶...
بیوگرافی رستم سوم باوندی   نصیرالدوله شاه‌غازی رستم سوم (۵۵۶-۵۵۸ هجری قمری برابر ۱۱۶۱-۱۱۶۳ میلادی) واپسین اسپهبد از شاخهٔ اسپهبدیه باوندیان طبرستان بود. جنگ‌ها وی مش...
بیوگرافی آذرمیدخت   آذرمیدخت شاهنشاه ساسانی دوران سی و دومین (؟ - ۶۳۱ میلادی) پیش از هرمز ششم(هرمز پنجم) پس از پیروز دوم پدر خس...
بیوگرافی ملک رحیم   خسرو فیروز (۴۴۷ـ۴۴۰) ملقب به الملک الرحیم امیر آل بویه عراق و فرزند ابوکالیجار مرزبان بود.  ...
بیوگرافی طاهر بن محمد صفاری   طاهر بن محمد بن عمرو بن لیث (۲۸۷ تا ۲۹۶ هجری/۹۰۰ تا ۹۰۸ میلادی) امیر صفاری بود. طاهر نوهٔ عمرو لیث بود. پس از به بند افتادن عمرو طاهر در ...
بیوگرافی محمد بن طاهر   محمد بن طاهر امیر طاهری دوران ۲۴۸-۲۵۹ (قمری) ۸۶۲ ۸۷۲ (میلادی) نام کامل محمد بن طاهر بن عبدالله بن طاهر بن علی بن طلحه ...
بیوگرافی شاه منصور   واپسین پادشاه سلسلهٔ آل مظفر که در سال ۷۹۵ (قمری) در نبرد با تیمور لنگ کشته شد و با مرگ وی، سلطنت آل مظفر به سرانجام خود رسید. زندگی نامه ...
بیوگرافی شاهرخ افشار  شاهرخ‌ میرزا افشار دوران چهارمین پادشاه افشاریه از ۱۱۲۷ تا ۱۱۲۹ خورشیدی حاکم مشهد از ۱۱۲۹ تا ۱۱۷۴ خورشیدی زادروز ۱۱۱۲ خورشیدی ...
بیوگرافی یزدگرد سوم زندگی نامه یزدگرد سوم یزدگرد سوم در چه قرنی می زیست؟ مقاله درباره یزدگرد سوم لقب و القاب یزدگرد سوم مقاله در مورد یزدگرد سوم دلیل مرگ یزدگرد سوم ...
بیوگرافی آریو برزن مجسمه آریو برزن مرگ آریو برزن زندگی نامه آریو برزن آرامگاه آریو برزن کجاست؟ همسر و فرزندان آریو برزن مقاله در مورد آریو برزن دلیل مرگ آریو بر...
بیوگرافی فرهاد چهارم اشکانی   فرهاد چهارم (اشک چهاردهم) (درگذشت ۲ پیش از میلاد) چهاردهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. پدر وی ارد دوم از سلطنت کناره‌گیری کرد و مقام شا...
بیوگرافی شاه عباس دوم   بیوگرافی و زندگینامه کامل شاه عباس دوم هفتمین پادشاه دودمان صفوی ایران  فرزند و جانشین شاه صفی   شاه عباس دوم صفوی جای حکومت ...
بیوگرافی جعفرباوندی   جعفر یکی از شاهان سلسله باوندیون بود که مدت ۱۲ سال در هزارجریب پادشاهی کرد. وی پسر شهریار و برادر شاه‌پور نیز بود. مهمترین اتفاق در دو...
بیوگرافی شاپور اول تندیس مومی شاپور یکم در موزهٔ تاریخ فارس، شیراز   نام اصلی شاپور اول دلیل مرگ شاپور اول تحقیق در مورد شاپور اول مقاله درباره شاپور اول ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.