بیوگرافی کامل لئوناردو آلیشان

بیوگرافی کامل لئوناردو آلیشان

 

لئوناردو آلیشان
نام اصلی لئوناردو پل آلیشان
زمینهٔ کاری شاعر، داستان‌نویس، مترجم، استاد دانشگاه
زادروز ۴ مارس ۱۹۵۱ تهران
پدر و مادر میکائیل آلیشان (پدر)
آنت نزلومیان (مادر)
مرگ ۸ ژانویه ۲۰۰۵ میلادی (۵۳ سال) سالت‌لیک‌سیتی، یوتا
ملیت ارمنی ایرانی بیوگرافی کامل لئوناردو آلیشان
امریکایی بیوگرافی کامل لئوناردو آلیشان
نام(های)
دیگر
ناردو
همسر(ها) نلی اسدوریان (۱۹۴۷–۱۹۹۳) (طلاق)
فرزندان میکائیل، آرا، اِیلین
مدرک تحصیلی لیسانس زبان انگلیسی از دانشگاه شهید بهشتی (۱۹۷۳)
دکترای تاریخ ادبیات فارسی از دانشگاه تگزاس در آستین (۱۹۸۱)

 

لئونادردو پل آلیشان (به انگلیسی: Leonardo Paul Alishan) (زادهٔ ۴ مارچ ۱۹۵۱ در تهران – درگذشتهٔ ۸ ژانویه ۲۰۰۵ در سالت‌لیک‌سیتی، یوتا) داستان‌نویس، شاعر، مترجم و استاد دانشگاه ارمنی ایرانی بود.

زندگی

لئوناردو پل (ناردو) آلیشان در ۴ مارچ ۱۹۵۱ در تهران به دنیا آمد. پدرش میکائیل آلیشیان (به انگلیسی: Michael Alishan) و مادرش آنت نزلومیان (به انگلیسی: Annette Nazloomian) و از اعضای اقلیت ارمنیان کاتولیک بودند. او که از نوهٔ نویسندهٔ ارمنی غوونت آلیشان (۱۸۲۰–۱۹۰۱) بود از همان سال‌های کودکی به ادبیات علاقه‌مند شد. در سال ۱۹۷۳ در ۲۲ سالگی پس از این که در رشتهٔ زبان انگلیسی از دانشگاه ملی فارغ‌التحصیل شد به آمریکا رفت و در دانشگاه تگزاس در آستین درس خواند و دکترایش را در سال ۱۹۸۱ از این دانشگاه و در رشتهٔ تاریخ ادبیات فارسی دریافت کرد.

آلیشان در ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۷۴ با نلی اسدوریان (به انگلیسی: Neli Assadourian) ازدواج کرد که حاصل این ازدواج سه فرزند با نام‌های میکائیل، آرا و اِیلین بود. اما این ازدواج در سال ۱۹۹۳ به طلاق ختم شد.

آلیشان در سال‌های ۱۹۷۸–۱۹۹۷ در دانشگاه سالت‌لیک‌سیتی در ایالت یوتا ادبیات تطبیقی و فارسی درس می‌داد و دربارهٔ احمد شاملو، فروغ فرخزاد و دیگر شاعران معاصر ایران برای دانشجویانش سخنرانی می‌کرد. نسل‌کشی ارامنه به شیوهٔ خودش از دغدغه‌هایش بود و پژوهش‌های مفصلی دربارهٔ ساسونتسی داویت، قهرمان حماسی ارامنه دارد. او در نوشته‌هاش چند جا از سوختن خود در میان شعله‌های آتش سخن گفته‌است و غریب این که به همین سان نیز از دنیا رفت. آپارتمان کوچکش در سالت‌لیک‌سیتی یوتا در ۸ ژانویهٔ ۲۰۰۵ طعمهٔ حریق شد و این شاعر و نویسنده در میان شعله‌های آتش جان داد.

سبک ادبی

لئوناردو آلیشان از جمله نویسندگانی است با آثاری کم‌شمار اما مهم. او با وجود این‌که دست‌کم از سه زبان و فرهنگ تغذیه کرده‌است، انگار به هیچ‌یک از آن‌ها تعلق ندارد. به زبان انگلیسی می‌نویسد، اما دغدغه‌ها و موتیف‌هاش آن‌قدر شرقی و آن‌قدر شخصی است که کسی او را جزو شاعران آمریکایی نمی‌داند، دربارهٔ گذشتهٔ ایرانی–ارمنی خود و خانواده‌اش می‌نویسد امّا فارسی‌زبانان تقریباً او را نمی‌شناسند و ارمنی‌ها با اکراه او را در میان نویسندگان ارمنی جای می‌دهند. تعلق او به چند زبان و فرهنگ به جای این‌که باعث شود در چند جامعه شناخته شود، باعث شده در هیچ جامعه‌ای او را دست‌کم جزو فرهنگ رسمی خود نشناسند.

نوشته‌های آلیشان تجسم وضعیت پراکندگی و غربت‌اند.

آثار

آلیشان در زمان حیاتش دو دفتر شعر منتشر کرد: «رقص پابرهنه روی خرده‌شیشه‌ها» (۱۹۹۱) و «از میان شبنم» (۲۰۰۰). اثر آخیر مجموعه‌ای است از شعرهای کوتاهِ هایکومانند که بیشترشان از نظر بدعت تصویرها، قوت عاطفی و حس تراژیک‌شان بی‌نظیرند. پس از مرگ آلیشان دفتر شعر دیگر او به نام «سایهٔ مرد مُرده» (۲۰۱۱) و مجموعه قصه‌هایش به نام «سقوط آزاد» (۲۰۱۱) به چاپ رسید. این مجموعه قصه با پی‌گیری دوست نزدیکش گورگن آرزومانیان برای چاپ آماده شد. آرزومانیان این قصه‌ها را به زبان ارمنی برگردانده و قرار است در سال ۲۰۱۲ منتشر کند.

شعر
  • رقص پابرهنه روی خرده‌شیشه‌ها (به انگلیسی: Dancing Barefoot on Broken Glass)، آشود پرس، ۱۹۹۱.
  • از میان شبنم (به انگلیسی: Through a Dewdrop)، اوپن‌لتر پرس، ۲۰۰۰.
  • سایهٔ مرد مُرده (به انگلیسی: Dead Man’s Shadow: Collected Poems)، بلایند اول پرس، ۲۰۱۰.
داستان کوتاه
  • سقوط آزاد (به انگلیسی: Free Fall: Collected Short Stories)، انتشارات مزدا، ۲۰۱۰.

او همچنین مقالات بسیاری نیز منتشر کرده و همچنین به ترجمه‌های ادبی از آثار نیما یوشیج، مهدی اخوان ثالث، احمد شاملو و جلال آل‌احمد به انگلیسی پرداخته‌است.

جوایز

  • جایزهٔ آکادمی شاعران آمریکا
  • جایزهٔ شعر کریستوفر مورلی
  • جایزهٔ نویسندگی ایروینگ
  • جایزه شایستگی بین‌المللی نقد آتلانتا

نمونه شعر

وقتی پدر سر حال بود
در باغ بزرگ مادربزرگ در اصفهان
با من و برادر کوچکم
قایم‌باشک بازی می‌کردیم.

ساکو بهتر از همه قایم می‌شد
پدر بدتر از همه و من
اصلاً دوست نداشتم قایم شوم.
امّا با هم بودیم و خوش می‌گذشت.

سال‌ها گذشتند و ما به بازی‌مان ادامه دادیم
یکی‌مان در انگلستان قایم شد، یکی‌مان در آمریکا
و پدر در ایران ماند و به شمردن ادامه داد.

بعد باز یکدیگر را یافتیم
و باز بازی کردیم
امّا حالا مشکلی وجود داشت
هرکس قایم می‌شد دیگر نمی‌شد پیدایش کرد.

آه، ارواح عزیزم
این برادر شماست، این فرزندتان است
که دیگر از شمردن خسته شده‌است
آماده باشید یا نه، دارم می‌آیم.

 

بیوگرافی کامل محمدتقی بهار   محمدتقی بهار زادروز ۱۶ آبان ۱۲۶۵ ۷ نوامبر ۱۸۸۶ مشهد، ایران پدر و مادر میرزا محمدکاظم صبوری مرگ ۲ اردیبهشت ۱...
بیوگرافی عطاءالله زاهد عطاءالله زاهد زمینه فعالیت سینما، تلویزیون و تئاتر تولد ۱۲۹۴ شیراز مرگ ۱۵ آبان ۱۳۷۰ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر،...
بیوگرافی کامل هلالی جغتائی   هلالی جغتائی زادروز میانه‌های سدهٔ ۹ خ. استرآباد درگذشت ۹۰۸ خ./۹۳۵ ق. چهارسوق شهر هرات محل زندگی استرآباد، هرات م...
بیوگرافی کامل آهی ترشیزی   آهی ترشیزی با تخلص آهی جغتایی یکی از شاعران سده ۱۰ شمسی ایران بود. نام اصلی ولی سلطان قلی بیگ بود و وی از اهالی ترشیز در کاشمر در ناحیه خراس...
بیوگرافی کامل کسایی مروزی   مجدالدین ابوالحسن کسایی مروزی (زادهٔ ۳۴۱ ه‍.ق در مرو)، شاعر ایرانی در نیمهٔ دوم سده چهارم هجری و (شاید) آغاز سده پنجم هجری است. چنان که از ن...
بیوگرافی کامل شیرزاد آقایی   شیرزاد آقایی نویسنده و شاعر ایرانی متولد سال ۱۹۳۸ در شیراز، ایران، در ۱۴ اوت سال ۲۰۰۵ برابر با ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ در استکهلم، درگذشت. شیرزاد آ...
بیوگرافی عباس شادروان + عکس   عباس شادروان زمینه فعالیت سینما و تلویزیون تولد ۱۳۳۵ تهران ملیت  ایران پیشه بازیگر سال‌های فعالیت ١٣۵۴...
بیوگرافی کامل آذری طوسی نورالدین (یا فخرالدین) حمزه پسر علی‌ملک اسفراینی آذری طوسی (۷۸۴-۸۶۶ﻕ / ۱۳۸۲-۱۴۶۲ﻡ)؛ صوفی و شاعر ایرانی بود. وی از تبار رهبران سربداران بود. شعرهای آذر...
بیوگرافی محمدرضا زندی   محمدرضا زندی زمینه فعالیت تئاتر و سینما تولد ۱۲۹۸ محله حسن‌آباد تهران والدین محمدحسن مرگ ۱۴ آبان ۱۳۸۰ مدفن ...
بیوگرافی کامل حکیم ابوالقاسم فردوسی   فردوسی نام اصلی حکیم ابوالقاسم فردوسی زمینهٔ کاری ادبیات فارسی، شعر زادروز ۳۱۹ خورشیدی ۳۲۹ دهکده توس، خراسا...
بیوگرافی کامل ابن حسام   مولانا محمد پسر حسام الدین خوسفی شناخته شده به اِبنِ حِسام شاعر ایرانی در گذشته به سال ۸۷۵ هجری است. آرامگاه وی در شهر خوسف از توابع بیرجند ...
بیوگرافی غلامعلی روانبخش + عکس غلامعلی روانبخش زادروز ۱۳۱۴ خورشیدی قوچان درگذشت ۱۳۵۷ تهران ملیت  ایرانی پیشه خواننده و بازیگر غلامعلی ...
بیوگرافی کامل ایرج جنتی عطایی     ایرج جنتی عطایی نام اصلی ایرج جنتی عطایی تولد ۱۹ دی ۱۳۲۵ مشهد ملیت  ایرانی   ایرج جنتی عط...
بیوگرافی کامل فروغی بسطامی       فروغی بسطامی زادروز ۱۲۱۳ ه. ق. کربلا درگذشت ۲۵ محرم ۱۲۷۴ ه. ق. تهران نام‌های دیگر میرزا عباس ب...
بیوگرافی اکبر زنجانپور + عکس     اکبر زنجانپور نام اصلی علی اکبر زنجانپور زمینه فعالیت سینما و تئاترو تلویزیون تولد ۱۳۲۳ تهران ملیت ...