به سایت عکس و بیوگرافی خوش آمدید

بیوگرافی پیروز یکم ساسانی

بیوگرافی پیروز یکم ساسانی

 

پیروز یکم
شاهنشاه ساسانی
دوران ۴۵۹ میلادی – ۴۸۴ میلادی
مرگ ۴۸۴ میلادی
پیش از بلاش
پس از هرمز سوم
پدر یزدگرد دوم
مادر دیناک
فرزندان قباد یکم
جاماسپ
پیروزدخت
دین زرتشتی

 

پیروز یکم یا فیروز (از ۴۵۹ تا ۴۸۴ میلادی)، هجدهمین شاهنشاه ساسانی و پسر یزدگرد دوم بود که بعد از برادرش هرمز سوم بر تخت شاهی نشست.

در طی سلطنت بیست و پنج سالهٔ، بدبختی از هر سوی به ایران روی آورد. ابتدا خشکسالی دیریازی (که مدت آن را هفت سال نوشته‌اند) پیش آمد. پیروز بحسن تدبیر بلا بگردانید و با تخفیف مالیات‌ها و نظارت در توزیع خواربار در آسایش مردم کوشید. در آغاز در مرزهای شرقی درگیری عمدهٔ ایران با کیدارها بود. پیروز توانست بطور قطعی کیدارها را مغلوب کند و آنان به هدایت شاه کیداره هجرت کردند و در قندهار ساکن شدند اما قوم دیگری موسوم به هفتالیان یا هیاطله که از ایالت چین آمده بودند، به نواحی تخارستان که تازه کیداریان از آنجا رفته بودند، هجوم آوردند. پیروز با این دشمن جدید شروع به جنگ کرد.

از آثار پیروز دیوار بزرگ گرگان است. این دیوار، دیواری در شمال ایران (از دریای خزر در امتداد گرگان رود) است که برای جلوگیری از هجوم هیاطله، کشیده شده بود. خرابه‌های آن حالا موسوم به سد اسکندر است.

بنای روستای پیروز بهرام (اسلام‌شهر امروزی)، در جنوب تهران را به پیروز یکم نسبت داده‌اند.

شورش ارمنستان

در سلطنت پیروز ارمنستان شورید و ساهاک نامی را به پادشاهی برگزید. علت این شورش، تعصب مذهبی مأمورین ایرانی و ضدیت آنها با مذهب عیسوی بود. ایبریها هم به ارامنه ملحق شدند ولکن زرمهر سردار ایرانی، در غیاب پیروز، بخرج خود به ارمنستان، قشون کشی کرد و با ساهاک جنگ نموده، او را کشت. شورش موقتاً خوابید ولیکن اوضاع حقیقی این مملکت خوب نبود.

یورش هیاطله

در زمان او ایران از بابت مرزهای غربی خویش بالنسبه ایمن بود ولی تاخت و تاز هیاطله یا هفتالیان نام و زندگانی او را بر باد داد. پیروز سه بار علیه هیتالیان جنگید. در جنگ اول با اخشنواز یا خشنوان پادشاه هیاطله، اسیر شد ولی شاه بیزانس پول هنگفتی داده جان او را خرید و از اسارت آزادی یافت. او پس از چندی دوباره جنگ کرد و دوباره اسیر شد و بوعدهٔ پرداخت غرامت (سی قاطر سکه) و قول عدم حمله مجدد به هفتالیان، رهائی یافت و فرزندش قباد یکم (کواد) چندین سال، در گروگان دربار هفتالیان ماند، تا به قولی تمام مبلغ پرداخته شد و به قولی دیگر چون خزانه بر اثر جنگ‌ها خالی شده بود، این مقدار پول موجود نبود و تنها بخشی از آن را تحویل داد. برای پرداخت این فدیه تحمیل مالیات‌ها ضرورت یافت و از بیزانس نیز درخواست کمک شد. در هر حال با وجود پرداخت فدیه و ظاهراً بدان سبب که بر رغم آنکه فدیه مورد درخواست پرداخت شده بود، قباد یکم همچنان در دست هیاطله باقی‌مانده بود، پیروز با وجود ممانعت اسپهبد وهرام مجدداً با هفتالیان برای بار سوم وارد جنگ شد.

در آخرین جنگ در سال ۴۸۴ میلادی پیروز و سپاهش بصحرای بی‌آب و علفی (صحرای آخال کنونی) افتادند و پیروز یکم تقریباً با تمام سپاهیان همراه خویش تلف شد و جسد او هرگز به دست نیامد. غنایم فراوان از جمله اسناد و دفاتر دیوانی با اسیران بسیار که موبد موبدان و عده‌ای از زنان حرم نیز در آن میان بود به چنپ هیاطله افتاد. در بین اسیران یک دختر پیروز به نام پیروزدخت نیز وجود داشت که اخشنواز او را به حرمسرای خویش فرستاد. هیاطله در خراسان تا مرو و هرات را گرفتند و همه جا خراج‌های سنگین بر مردم نهادند. سردار ایران گشنسپداذ، ملقب به نخوارگ وضعی را که در ایران به دنبال شکست پیروز به دست هیتالیان به وجود آمده بود، چنین ارزیابی کرده‌است «پیروز میهن بزرگ و مستقل ما را چنان بندهٔ هفتالیان ساخت که تا ملک آریان (ایران) وجود دارد، از این بندگی اندوه‌بار رهایی نمی‌یابد.»

کشور که بعد از مرگ پیروز یکم بدون فرمانده بود در هرج و مرج فرو رفت. بهترین قسمت سپاه از بین رفته بود. و دولت در خزانه پولی را که حقوق سپاهیان را کافی باشد، نداشت. در این هنگام زرمهر که یک لشکر بزرگ را به ارمنستان برده بود، بدون فوت وقت، به تیسفون بازگشت و به کمک شاهپور رازی از نجبای خاندان مهران، بلاش، برادر پیروز یکم، را به تخت سلطنت نشاند و بدینگونه از توسعهٔ فترت در امر فرمانروایی جلوگیری کرد.

در بهمن یشت که به زبان فارسی میانه نگاشته شده‌است به نظر می‌رسد دربارهٔ وقایع سال‌های هشتادم قرن چهارم میلادی شرحی به طریق ذیل آورده‌است

بدین منوال این طایفه (احتمالاً هفتالیان) که خود زادهٔ غصب هستند، صدها، هزاران و هزاران هزار مردم را طعمهٔ تیغ ساختند. این دیوهای فتیله موی، یلو و عَلَم بی‌شمار خود را برداشته حمله آوردند. آنها ایران مرا پایمال کردند که آن محصول دسترنج هرمزد است، آنها سراسر هجوم کردند، آنها که ترکان و خیانیان سرخ عدو هستند و علم آنها سرازیر است.

 

بیوگرافی ایل ارسلان   دوران ۱۱۵۶ – ۱۱۷۲ میلادی نام کامل تاج الدین ابوالفتح ایل ارسلان بن اتسز پیش از علاءالدین تکش پس از علاءالدین اتسز ...
بیوگرافی شروین دوم   شِروین پسر رستم (درگذشته‌ٔ حدود ۳۱۸ (قمری)/۹۳۰ (میلادی)) از پادشاهان آل باوند (شاخه کیوسیه) طبرستان بوده است. پس از کشته شدن رستم پسر سرخ...
بیوگرافی سلوکوس دوم   سلوکوس دوم کالی‌نیکوس (به یونانی: Σέλευκος Β' Καλλίνικος) پادشاه سلوکی میان سال‌های ۲۴۶-۲۲۵ (پیش از میلاد) بود. لقب وی کالی‌نیکوس در یونانی ...
بیوگرافی آرتاوازد آخرین شاه اشکانی   آرتاوازد یا آرتاباز پسر اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی بود. پس از مرگ پدر، آرتاوازد یکسال از ۲۲۶ تا ۲۲۷ میلادی با بلاش پنجم که هنگام پادشاهی ا...
بیوگرافی حسن بن زید ( داعی کبیر ) نام اصلی داعی کبیر |  لقب و القاب داعی کبیر |  دلیل مرگ داعی کبیر |  دین و مذهب داعی کبیر | داعی کبیر کیست؟ |  دلیل مرگ حسن بن زید |  بیوگرافی کامل حسن بن زید |  ت...
بیوگرافی چیانگ کای‌ شک   رئیس‌جمهور چین ملی مشغول به کار ۱۹۴۸ – ۱۹۷۵ اطلاعات شخصی تولد ۳۱ اکتبر ۱۸۸۷ ، چجیانگ مرگ ۵ آوریل ۱۹۷۵ میلادی...
بیوگرافی چارلز لیندبرگ ، هوانورد آمریکایی   چارلز اگوستوس لیندبرگ (به انگلیسی: Charles Augustus Lindbergh)، (۴ فوریه ۱۹۰۲ - ۲۶ اوت ۱۹۷۴) هوانورد آمریکایی بود. او به تاریخ ۲۰ و ۲۱ م...
بیوگرافی پیروز دوم ساسانی   پیروز دوم شاهنشاه ساسانی دوران (حدوداً در سال ۶۳۰ میلادی) نام کامل گشتاسب لقب(ها) پیروز دوم زادگاه میشان ...
بیوگرافی احمد بن بویه   احمد بن بویه معروف به معزالدوله از امیران بوییان بود که در سال ۳۲۵ خورشیدی (۳۳۴ قمری) موفق به شکست دادن خلیفه عباسی المستکفی بالله شد. وی ۱۴...
بیوگرافی خسرو پنجم ساسانی   خسرو پنجم شاه ساسانیان سلطنت ۶۳۱ زادگاه ساسانیان بعد از آزرمی‌دخت قبل از آزرمی‌دخت دودمان House of Sa...
بیوگرافی کوروش کبیر آرامگاه  کوروش کبیر   کجاست؟| کوروش کبیر   |مقاله درباره  کوروش کبیر   |دین و مذهب  کوروش کبیر   |  کوروش کبیر   در چه قرنی می زیست؟|  کوروش کبیر   کی...
بیوگرافی هلاکو خان مغول   هولاکوخان نخستین ایلخان مغول دوران ۶۵۱ - ۶۶۳ ه. ق. ۱۲۵۶ - ۱۲۶۵ م. زادروز ۶۱۵ ه. ق. ۱۲۱۷/۱۲۱۸ م. مرگ شب یکشن...
بیوگرافی ارد یکم اشکانی   اُرُد نخست (اشک نهم) یا وِرُد نخست (به لاتین: Orodes I) شاهزاده‌ای از تبار اشکانی و احتمالاً پسر مهرداد دوم است. او پس از برانداختن گودرز نخ...
بیوگرافی خسرو چهارم ساسانی   خسرو چهارم شاهنشاه ساسانی دوران (۶۳۰ تا ۶۳۲ میلادی) پیش از یزدگرد سوم پس از هرمز ششم دین زرتشتی &nbs...
بیوگرافی رکن‌الدوله دیلمی بیوگرافی کامل رکن‌الدوله دیلمی |تحقیق در مورد رکن‌الدوله دیلمی |مرگ رکن‌الدوله دیلمی | رکن‌الدوله دیلمی کیست؟|عکس آرامگاه رکن‌الدوله دیلمی |عکس رکن‌ال...