بزرگترین گالری عکس و تصویر در ایران

بیوگرافی هوشنگ گلشیری

بیوگرافی هوشنگ گلشیری

بیوگرافی هوشنگ گلشیری

 

هوشنگ گلشیری
زادروز ۱۳۱۶ اصفهان، ایران
درگذشت ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ تهران، ایران
ملیت ایرانی
پیشه نویسنده، روزنامه‌نگار
همسر فرزانه طاهری

 

هوشنگ گلشیری (۱۳۱۶ در اصفهان – ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ در بیمارستان ایران‌مهر تهران) نویسندهٔ معاصر ایرانی و سردبیر مجلهٔ کارنامه بود. منتقدان ادبی وی را بعد از صادق هدایت از تأثیرگذارترین داستان‌نویسان ایرانی سده ۲۰ میلادی، دانسته‌اند.

او با نگارش رمان کوتاه شازده احتجاب در اواخر دههٔ چهل خورشیدی به شهرت فراوانی رسید. این کتاب را یکی از قوی‌ترین داستان‌های ایرانی خوانده‌اند.

وی با تشکیل جلسات هفتگی داستان‌خوانی و نقد داستان از سال ۱۳۶۲ تا پایان عمر خود نسلی از نویسندگان را پرورش داد که در دههٔ هفتاد خورشیدی به شهرت رسیدند. او همچنین عضو و یکی از موسسان کانون نویسندگان ایران و از بنیانگذاران حلقه ادبی جُنگ اصفهان بود.

 

زندگینامه

گلشیری به سال ۱۳۱۶ در اصفهان به دنیا آمد. در کودکی همراه با خانواده به آبادان رفت. خود وی دوران زندگی در آبادان را در شکل‌گیری شخصیت خود بسیار موثر می‌دانست. در سال ۱۳۳۸ تحصیل در رشتهٔ ادبیات فارسی را در دانشگاه اصفهان آغاز کرد. آشنایی با انجمن ادبی صائب در همین دوره نیز اتفاقی مهم در زندگی او بود. گلشیری کار ادبی را با جمع‌آوری فولکلور مناطق اصفهان در سال ۱۳۳۹ آغاز کرد. سپس مدتی شعر می‌سرود. خیلی زود دریافت که در این زمینه استعدادی ندارد، بنابر این سرودن را کنار گذاشت و به نگارش داستان پرداخت. وی بعد از مدتی همراه با تعدادی از نویسندگان نواندیش جلسات یا حلقهٔ ادبی جُنگ اصفهان را پایه‌گذاری کرد.

او در سال ۱۳۵۸ با فرزانه طاهری که مترجم است ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند به نام‌های غزل و باربد است. احمد گلشیری برادر وی مترجم و سیامک گلشیری برادرزاده او نیز نویسنده است.

سرانجام گلشیری در سن ۶۱ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری مننژیت که نخستین نشانه‌های آن از پاییز ۱۳۷۸ خورشیدی پدیدار شده بود در بیمارستان ایران‌مهر درگذشت. او را در امامزاده طاهر شهر کرج به خاک سپردند.

کارگاه داستان‌خوانی

یکی از اقدامات تأثیرگذار و مهم گلشیری تشکیل کارگاه‌های داستان و پرورش نسل تازه‌ای از نویسندگان ایرانی بود. وی جلسات هفتگی داستان‌خوانی و نقد داستان را از سال ۱۳۶۲ تا پایان عمر خود در هر شرایطی به صورت مستمر برگزار کرد. وی در سال‌هایی که کارنامه را منتشر می‌کرد، جلسات نقد شعر و داستان را در دفتر مجله برگزار می‌کرد.

در اواسط سال ۱۳۶۲، گلشیری جلسات هفتگی داستان‌خوانی را که به جلسات پنج‌شنبه‌ها معروف شد، با شرکت نویسندگان جوان در خانه خود برگزار کرد. این جلسات تا اواخر سال ۱۳۶۷ با حضور نویسندگانی چون یارعلی پورمقدم، محمدرضا صفدری، محمد محمدعلی، آذر نفیسی، عباس معروفی، منصور کوشان، شهریار مندنی‌پور، منیرو روانی‌پور، قاضی ربیحاوی، ناصر زراعتی، حسین مرتضاییان آبکنار و ابوتراب خسروی ادامه داشت.

فعالیت‌ها

در سال ۱۳۶۸، در اولین سفر به خارج از کشور پس از انقلاب برای سخنرانی و داستان‌خوانی به هلند (با دعوت سازمان آیدا)، و شهرهای مختلف انگلستان و سوئد رفت. در سال ۱۳۶۹ نیز برای شرکت در جلسات خانهٔ فرهنگ‌های جهان در برلین به آلمان سفر کرد. در این سفر در شهرهای مختلف آلمان، سوئد، دانمارک و فرانسه سخنرانی و داستان‌خوانی کرد. در بهار ۱۳۷۱ به آلمان، آمریکا، سوئد، بلژیک و در بهمن ۱۳۷۲ هم به آلمان، هلند، بلژیک سفر کرد.

دوران روزنامه‌نگاری

گلشیری همکاری خود را با مطبوعات از جوانی آغاز کرد. وی برخی آثار خود را در نشریاتی مانند پیام نوین، کیهان هفته و فردوسی به چاپ رساند. پس از راه‌اندازی جنگ اصفهان نیز گلشیری شاخص‌ترین چهره و به گفتهٔ منتقدی سخنگوی پرنفوذ این جریان به شمار می‌رفت.

پس از انقلاب نیز گلشیری فعالیت روزنامه‌نگاری را ادامه داد. گلشیری از اواخر سال ۱۳۶۴، با همکاری با مجلهُ آدینه از اولین شمارهُ آن، و پس از آن، دنیای سخن، و پذیرش مسئولیت صفحات ادبی مفید برای ده شماره دور تازه‌ای از کار مطبوعاتی خود را آغاز کرد. سردبیری ارغوان که فقط یک شماره منتشر شد (خرداد ۱۳۷۰)، و سردبیری و همکاری باچند شمارهُ نخست فصلنامهُ زنده رود (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۲) ادامهُ فعالیت‌های مطبوعاتی او تا پیش از سردبیری کارنامه بود. سردبیری ماهنامهٔ ادبی کارنامه را در تابستان ۱۳۷۷ بر عهده گرفت و نخستین شماره آن را در دی ماه همین سال منتشر کرد. این مجله در حقیقت پایگاهی بود برای نویسندگانی که در دههٔ پیشین امکان انتشار آثار خود را نداشتند. در این دوره، جلسات بررسی شعر و داستان نیز به همت او در دفتر کارنامه برگزار می‌شد. یازدهمین شماره کارنامه به سردبیری او پس از مرگش در خرداد ۱۳۷۹ منتشر شد.

 

بیوگرافی هوشنگ گلشیری

 

بنیاد گلشیری

پس از درگذشت وی، بنیاد هوشنگ گلشیری برای ادامهٔ تلاش‌های او و حمایت از فعالیت‌های ادبی تشکیل شد و جایزهٔ هوشنگ گلشیری را برای اهدا به آثار منتخب ادبیات فارسی برقرار کرد.

جوایز و افتخارات

  • جایزهٔ صلح اریش ماریا رمارک در سال ۱۳۷۸
  • جایزهٔ لیلیان هلمن/دشیل همت در سال ۱۳۷۶

آثار

مجموعه‌های داستان‌های کوتاه

  • مثل همیشه (۱۳۴۷)
  • نمازخانه کوچک من (۱۳۵۴)
  • جُبّه‌خانه (۱۳۶۲)
  • پنج گنج (۱۳۶۸)
  • دست تاریک دست روشن (۱۳۷۴)
  • نیمهٔ تاریک ماه (برگزیده آثار- کتاب اول ۱۳۸۰)

داستان‌های بلند

  • شاه سیاه‌پوشان
  • حدیث ماهیگیر و دیو (۱۳۶۳)

رمان‌ها

  • شازدهٔ احتجاب (۱۳۴۸)
  • کریستین و کید (۱۳۵۰)
  • بره گمشده راعی (۱۳۵۶)
  • معصوم پنجم یا حدیث مرده بر دار کردن آن سوار که خواهد آمد (۱۳۵۸)
  • در ولایت هوا، تفننی در طنز (۱۳۷۰، در سوئد).
  • آینه‌های دردار (۱۳۷۰)
  • جِن‌نامه (۱۳۷۶، نشر باران، سوئد)

فیلم‌نامه

  • دوازده رخ (۱۳۶۷، انتشارات نیلوفر)

آثار غیرداستانی

  • ویرایش گلستان سعدی نسخهٔ تصحیح شدهٔ محمدعلی فروغی (۱۳۶۱)
  • باغ در باغ مجموعه مقالات (۱۳۷۸)
  • در ستایش شعر سکوت، (دو مقالهُ بلند در بارهُ شعر) (۱۳۷۴)
  • جدال نقش با نقاش، بررسی آثار سیمین دانشور (از آتش خاموش تا سووشون) (۱۳۷۶)

نقد آثار گلشیری

  • بررسی تطبیقی خشم و هیاهو و شازده احتجاب، صالح حسینی، انتشارات نیلوفر، ۱۳۷۲
  • همخوانی کاتبان، زندگی و آثار هوشنگ گلشیری، گردآوری حسین سناپور، نشر دیگر، ۱۳۸۰
  • همراه با شازده احتجاب، نشر دیگر، ۱۳۸۰
  • گلشیری کاتب و خانه روشنان، صالح حسینی، پویا رفویی، انتشارات نیلوفر، ۱۳۸۰
  • نقشبندان قصـﮥ ایرانی، رضا عامری، ترجمان اندیشه، ۱۳۸۲
  • مکتب داستان­ نویسی اصفهان و نقش هوشنگ گلشیری و بهرام صادقی در شکل­ گیری آن، فصل سوم از کتاب مکتب‌های داستان نویسی در ایران، قهرمان شیری، نشر چشمه، ۱۳۸۷

سیامک وکیلی در نقد شازده احتجاب نوشته :

«وجود مثبتها و منفی‌ها در کنار یکدیگر ویژگی تردید را به نثر داده. و این ویژگی، مفهوم تردید در داستان را بهتر نمایان کرده. از این رو، هر چند که نثر با چنین ویژگی، در دیگر آثار گلشیری ناخوشایند است اما در این داستان بسیار جاافتاده و بر مفهوم داستان بسیار خوش نشسته است. از این رو می‌توان گفت که نثر داستان شازده احتجاب، نثری بسیار ساده، روان، زیبا، دقیق، و هماهنگ با داستان است….اما در مورد شازده احتجاب؛ آنچه که در این داستان رخ می‌دهد با آنچه که در همه جای حهان و در سراسر تاریخ روی داده و می‌دهد در کلیات همانند است، اما آنچه که این داستان را ایرانی می‌کند همان شیوه و کیفیت رویدادها و رابطه‌ها و سنتها و آیینها و روش اجرای آنهاست که در باره اش گفته شد. مهارت نویسنده در توصیف زنده و جاندار این ویژگیها شگفتی آفرین است.»

 

بیوگرافی پائولو کوئلیو   پائولو کوئلیو زمینهٔ کاری رمان، قطعات ادبی کوتاه زادروز ۲۴ اوت ۱۹۴۷ ‏(۶۷ سال) ریو دو ژانیرو، برزیل ملیت  برزیلی ...
بیوگرافی رومن رولان   رومن رولان زادروز ۲۶ ژانویهٔ ۱۸۶۶ کلامسی، بورگونی مرگ ۳۰ دسامبر ۱۹۴۴ میلادی (۷۸ سال) وزله ملیت  فرانسوی پیشه ...
بیوگرافی ویلیام سامرست موآم   ویلیام سامرست موآم زادروز ۲۵ ژانویهٔ ۱۸۷۴ پاریس، فرانسه درگذشت ۱۶ دسامبر ۱۹۶۵ میلادی (۹۱ سال) نیس، فرانسه ملیت  ان...
بیوگرافی توماس مور   توماس مور زاده ۲۸ مهٔ ۱۷۷۹ دوبلین، ایرلند درگذشته ۲۵ فوریه ۱۸۵۲ میلادی (۷۲ سال) اسلاپرتون کاتیج، Bromham| Wiltshire، ان...
بیوگرافی دکتر محمد جعفر یاحقی   بیوگرافی و زندگی نامه محمد جعفر یاحقی  پژوهشگر و نویسنده ایرانی، استاد زبان و ادبیات فارسی دكتر "محمد جعفر یاحقی" فرزند محمدحسن سال 132...
بیوگرافی یوجین اونیل   یوجین اونیل نام اصلی یوجین گلادستون اونیل زادروز ۱۶ اکتبر ۱۸۸۸ نیویورک، نیویورک مرگ ۲۷ نوامبر ۱۹۵۳ میلادی (۶۵ سال...
بیوگرافی امیلی برونته   امیلی برونته نام اصلی امیلی جین برونته زادروز ۳۰ ژوئیهٔ ۱۸۱۸ تورنتون، یورکشایر پدر و مادر پاتریک برونته مرگ ...
بیوگرافی دافنه دوموریه   دافنه براونینگ زادروز ۱۳ مه ۱۹۰۷ لندن درگذشت ۱۹ مه ۱۹۸۹ میلادی (۸۲ سال) کورن‌وال ملیت بریتانیا نام‌های دیگر ...
بیوگرافی هنری میلر   هنری میلر نام اصلی هنری والنتین میلر زادروز ۲۲ دسامبر ۱۸۹۱ منهتن، نیویورک سیتی مرگ ۷ ژوئن ۱۹۸۰ میلادی (۸۸ سال) ل...
بیوگرافی احمدرضا دریایی احمدرضا دریایی در سال ۱۳۲۰ در رشت به دنیا آمد و روزنامه‌نگاری را از سال ۱۳۳۸ با نشریه فردوسی آغاز کرد. دریایی آن موقع تنها 18 سال سن داشت و اگرچه عضو...
بیوگرافی جین آستن   جین آستن زاده ۱۶ دسامبر ۱۷۷۵ استیونسن، همپشایر، انگلستان درگذشته ۱۸ ژوئیه ۱۸۱۷ میلادی (۴۱ سال) وینچستر، همپشایر، انگلس...
بیوگرافی ساموئل بکت   ساموئل بکت نام اصلی ساموئل بارکْلی بِکت زمینهٔ کاری رمان، شعر، نمایش‌نامه زادروز ۱۳ آوریل ۱۹۰۶ دوبلین، ایرلند ...
بیوگرافی سهیلا بسکی سهیلا بسکی در سال ۱۳۳۲ به دنیا آمد. پس از اتمام دوره دبیرستان علی‌رغم علاقه به رشته معماری با توجه به این‌که دیپلمش ریاضی نبود وارد مدرسه عالی مدی...
بیوگرافی جهانگیرخان صور اسرافیل   جهانگیرخان صور اسرافیل زادروز ۱۲۹۲ قمری شیراز درگذشت ۲ تیر ۱۲۸۷ ۲۳ جمادی‌الاول ۱۳۲۶ تهران آرامگاه بیمارستان لقمان...
بیوگرافی دکتر صادق زیبا کلام   نام کامل صادق زیباکلام مفرد معروف به صادق زیبا کلام زادروز ۱۳۲۷ زادگاه تهران، ایران خویشاوندان سرشناس سعید ...