به سایت عکس و بیوگرافی خوش آمدید

بیوگرافی عضدالدوله دیلمی

بیوگرافی عضدالدوله دیلمی

بیوگرافی عضدالدوله دیلمی

درهم نقره مشترک عضدالدوله ابوشجاع و رکن الدوله ابوعلی

 

ابو شجاع عضدالدوله یا فناخسرو (پناه خسرو) (زاده ۲۴ سپتامبر ۹۳۶ میلادی و درگذشته ۲۶ مارس ۹۸۳) یکی از امرای خاندان آل بویه در ایران و عراق بود. او بزرگترین امیر این خاندان شمرده می‌شود.

 

دوران رکن‌الدوله

فناخسرو (پناه خسرو) در سال ۳۳۸ه ق / ۹۴۹ م پس از درگذشت عمویش عمادالدوله علی، هم به وصیت او، در حالی که سیزده سال سن داشت در شیراز به تخت نشست. در این هنگام پدرش رکن‌الدوله حسن هنوز زنده بود. رکن‌الدوله وارث لقب امیرالامرایی آل بویه گردید و فناخسرو عملاً تا مدتها نایب و عامل پدرش بود. به گواهی سکه‌ای که تاریخ سال ۳۴۰ ه ق / ۲-۹۵۱ م را دارد. به زودی فناخسرو لقب عضدالدوله را از خلیفه بغداد دریافت کرد. هر چند که به نظر می‌رسد که در ابتدا قصد آن بود که لقب تاج‌الدوله به فناخسرو داده شود، اما ظاهراً عموی فناخسرو یعنی معزالدوله احمد، امیر آل بویه در بغداد، لقب تاج‌الدوله (تاج حکومت) را برای برادرزاده اش زیادی دانسته و لاجرم خلیفه به لقب عضدالدوله (بازوی حکومت) اکتفا کرده است

در بیشتر این دوران که بیش از ۲۵ سال به طول انجامید (به جز چند سال پایانی) وظیفه کشورداری و کشورگشایی عملاً بر دوش رکن‌الدوله بود و عضدالدوله در آرامش با ثبات فارس پرورش میافت تا به پادشاهی بزرگ تبدیل گردد که می‌بایست بعدها نقش مهمی در تاریخ ایران بازی کند. در حالی که امرای بزرگ اولین آل بویه، عمادالدوله علی و رکن‌الدوله حسن خزانه اندکی از دانش داشتند و شاید حتی با خواندن و نوشتن نیز آشنا نبوده‌اند، عضدالدوله کاتبی زبر دست بود و شعر گفتن می‌دانست. یکی از استادان عضدالدوله، وزیر او (و رکن‌الدوله) ابوالفضل ابن العمید بود.

بیوگرافی عضدالدوله دیلمی

نقشه امپراتوری آل بویه در زمان مرگ عضدالدوله

 

دوران استقلال عضدالدوله

در سال ۳۶۶ ه ق / ۹۷۶ م رکن‌الدوله حسن درگذشت و با بوجود مقاومتهایی از سوی دیگر امرای آل بویه، ابو شجاع عضدالدوله وارث لقب امیرالامرایی گردید. وی در سال ۳۶۷ ه ق / ۹۷۷ م عزالدوله فرزند معزالدوله را در خوزستان و سپس در سامرا شکست داد و به قتل آورد. سپس در رشته‌ای از جنگها که تا سال ۳۶۹ ه ق / ۹۸۰ م به پایان رسیدند، چیرگی خود را بر بین النهرین و خراسان مسلم ساخت و پادشاه بی رقیب امپراتوری آل بویه گردید که وسعت آن اکنون به مراتب از مرزهای دوران عمادالدوله علی فراتر رفته بود.

محدوده جغرافیایی امپراتوری آل بویه در زمان عضدالدوله از عمان تا دریای خزر و از کرمان تا سرحدات شمالی سوریه می‌رسید. عضدالدوله پس از فراغت از جنگها، به بغداد نقل مکان کرد. هر چند که شیراز تختگاه اولیه عضدالدوله، همچنان موقعیت سنتی پایتخت آل بویه را برای خود حفظ کرد.

در این زمان عضدالدوله علاوه بر القاب امیر الامرا، امیر عادل و الملک العادل، رسماً عنوان شاهنشاه را اتخاذ کرده بود، عنوانی که از سال ۳۶۹ ه ق / ۹۸۰ م بر روی سکه‌های عضدالدوله نیز یافت می‌شود و نشان از گرایش او به اتصال با سنت ایرانی پیش از اسلام دارد. چنین گرایشی را در این دوران، نه تنها در عضدالدوله، بلکه در امرای مقدم آل بویه و همچنین آل زیار می‌توان جستجو کرد.

حضور سنگین عضدالدوله در بغداد موجب کشمکشهای زیادی میان وی و خلیفه عباسی گردید، اما در عمل عضدالدوله موفق شد قدرت خلیفه را به تشریفات مذهبی محدود کرده، شکلی اولیه از جدایی مذهب از حکومت را بوجود آورد. در سال ۳۶۷ ه ق / ۹۷۷ م پس از شکست عزالدوله، مراسم مفصلی در بغداد برگزار گردید که طی آن عضدالدوله از خلیفه تاج و علم و لقب تاج المله را دریافت کرد. تکلف و پیچیدگی مراسم تاج گذاری عضدالدوله یاد آورد سنتهای تاج گذاری برخی پادشاهان سده‌های میانه در اروپا در حضور پاپ می‌باشد.

عضدالدوله که ظاهراً در اواخر عمر گرفتار نوعی مالیخولیای مزمن شده بود در سال ۳۷۲ ه ق / ۹۸۳ م در بغداد درگذشت.

بیوگرافی عضدالدوله دیلمی

دروازه قرآن درشهر شیراز- این دروازه در زمان عضدالدوله دیلمی ساخته شد

شهرسازی در دوران عضدالدوله

آرامش نسبی و توجه عضدالدوله به آبادانی ملک موجب رونق کشور و ساخت ابنیه بسیار در این دوران گردید. عضدالدوله در شیراز ارگی برآورد. در پی رونق اقتصادی و رشد شهر شیراز محله‌ای جدید به نام فناخسرو گرد در شمال یا شمال شرق شیراز قدیم به این شهر اضافه کرد. کاخ عضدالدوله در شیراز دو طبقه داشته و با کتابخانه شامل سیصد و شصت اتاق می‌گشت. همچنین بند امیر (رود کر) که برای مهار آب رود کر برای مصارف کشاورزی ساخته شده از یادگارهای عضدالدوله‌است.

عضدالدوله شهر ساسانی گور را بازسازی کرد و نام آنرا به فیروز آباد تغییر داد.

فعالیتهای شهرسازی عضدالدوله از مرزهای فارس فراتر می‌رود. مناره‌ای در سیرجان (خرابه‌های آن در هشت کیلومتری شرق سعیدآباد باقیست) از یادگارهای دیگر اوست. توسعه جاده‌ها در خوزستان و ساختن آبراهه‌ای میان کارون و فرات نمونه‌هایی از تلاشهای عضدالدوله برای رونق تجارت در عصر آل بویه به دست می‌دهند. آبراههٔ یاد شده اکنون در شهرستان خرمشهر قابل مشاهده است و رود کارون را به اروند رود پیوند می‌دهد. این آبراهه سبب پیشگیری از سقوط کامل خرمشهر و آبادان در دوران جنگ تحمیلی در سال ۱۳۶۰شد.

عضدالدوله در بغداد نیز کاخ با شکوهی برآورد و طرح جاه طلبانه‌ای برای بازسازی بغداد فراهم کرد. برای این مقصود به مالکین خانه‌های بغداد وام داد و پته‌هایی که به آنها داد شباهت عجیبی با اسکناسهای امروزی دارند. عضدالدوله همچنین در بغداد بیمارستان بزرگی برآورد که بیمارستان عضدی نام گرفت. این بیمارستان مجهز دارای داروخانه بزرگی نیز بوده است.

 

بیوگرافی مهرمردان باوندی   مهرمردان باوندی فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۲۸-۷۵۲ (میلادی) پیش از سهراب دوم باوندی پس از سهراب یکم باوندی ...
بیوگرافی سیناتروک اشکانی   سیناتروک اشک دهم دوران ۷۶ یا ۷۵ تا ۷۰ یا ۶۹ ق. م پیش از فرهاد سوم پس از مهرداد دوم دودمان اشکانیان پدر...
بیوگرافی طاهر بن حسین ( ذوالیمینین )  بیوگرافی کامل طاهر بن حسین |  دین و مذهب طاهر بن حسین |  تحقیق درباره طاهر بن حسین |  آیا طاهر بن حسین ازدواج کرده بود؟ |  تحقیق در مورد طاهر بن حسین  ...
بیوگرافی جوزپه گاریبالدی   جوزپه گاریبالدی محل تولد نیس |  امپراتوری اول فرانسه تاریخ تولد ۴ ژوئیه ۱۸۰۷ محل مرگ کاپررا|  پادشاهی ایتالیا ...
بیوگرافی خسرو سوم   خسرو سوم شاهنشاه ساسانی پیش از جوانشیر پس از شهربراز پدر کواد   خسرو سوم که پس از شهربراز به حکومت...
بیوگرافی سهراب دوم باوندی   سهراب دوم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۵۲-۷۷۱ (میلادی) مرگ پیش از شروین یکم باوندی پس از مهرمردان باوند...
بیوگرافی ابوکالیجار مرزبان   ابوکالیجار مرزبان پسر سلطان‌الدوله دیلمی، هفتمین تن از پادشاهان دیلمی فارس، ملقب به عزالملوک، عمادالدین، عماد لدین اﷲ و عمادالدوله بود. پ...
بیوگرافی وشمگیر حدود قلمروهایی که وشمگیر بر آن‌ها حکومت کرد   زندگی نامه وشمگیر | وشمگیر |تحقیق درباره وشمگیر |زندگی نامه کامل وشمگیر |تحقیق در مورد وشمگی...
بیوگرافی یزدگرد دوم ساسانی   یزدگرد دوم شاهنشاه ساسانی دوران ۴۳۸ میلادی - ۴۵۷ میلادی مرگ ۴۵۷ میلادی پیش از هرمز سوم پس از بهرام پنجم ...
بیوگرافی سلطان محمد خوارزمشاه مناطق تحت تصرف خوارزمشاهیان     علاءالدین محمد خوارزمشاه (دوران سلطنت از ۵۹۶ تا ۶۱۷ هجری قمری)، پسر تکش خوارزمشاهی، نامدارترین پاد...
بیوگرافی فتحعلی‌ شاه قاجار بیوگرافی فتحعلی‌ شاه قاجار | فتحعلی‌ شاه قاجار در چه قرنی می زیست؟|دین و مذهب فتحعلی‌ شاه قاجار |عکس فتحعلی‌ شاه قاجار |همسر و فرزندان فتحعلی‌ شاه قاج...
بیوگرافی عبدالله بن طاهر مرگ عبدالله بن طاهر |  مقاله در مورد عبدالله بن طاهر |  عبدالله بن طاهر در چه قرنی می زیست؟ |   عبدالله بن طاهر کیست؟ |  زندگی نامه کامل عبدالله بن طاهر |  تحقی...
بیوگرافی فریاپت ( اشک چهارم ) زندگی نامه فریاپت |دین و مذهب فریاپت |آرامگاه فریاپت کجاست؟|لقب و القاب فریاپت |مقاله درباره فریاپت |نام اصلی فریاپت |مجسمه فریاپت | فریاپت کی بود؟|عک...
بیوگرافی ساتی‌ بیگ   ساتی‌ بیگ ایلخان مغول، دختر محمد خدابنده الجایتو و خواهر ابوسعید بهادرخان و از زنان نامدار ایران در قرن هشتم ه. ق؛ و پانزدهمین و آخرین تن از...
بیوگرافی فرورتیش پادشاه ماد   فرورتیش دوران ۶۷۵ تا ۶۵۳ پیش از میلاد تاجگذاری ۶۷۵ پیش از میلاد مرگ ۶۵۳ پیش از میلاد پیش از هووخشتره پس از ...