بیوگرافی صاحب بن عباد

 

صاحب بن‌عباد
نام اصلی ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب طالقانی
زادروز ۳۲۴ یا ۳۲۶ خورشیدی طالخونچه، اصفهان
مرگ ۳۷۴ یا ۳۷۵ خورشیدی
جایگاه خاکسپاری اصفهان
پیشه وزیر دیلمیان
کتاب‌ها المحیط

 

ابوالقاسم اسماعیل بن عباد بن عباس صاحب فرزند ابوالحسن عباد بن عباس طالقانی ادیب، شاعر و وزیر شیعه مذهب ایرانی دیلمیان است.

سال های اول زندگی

کنیه او ابوالقاسم و ملقب به کافی الکفاه و صاحب است. وی در چهارم ذیقعده الحرام سال ۳۲۴ هجری مطابق با سپتامبر ۹۳۸میلادی متولد شد. روستای تکیه ناوه از استان تهران منسوب به اوست.(به نقل از : میرشکار،شاعروپژوهشگر).

اقدامات

درباره اقدامات وی آورده اند: مدت سی و هشت سال کتابت و وزارت خود، نظم و نثر عربی، یعنی ادبیات فارسی را که به زبان عربی انتشار می یافت از حضیض فترت و زوال به اوج وسعت و کمال رسانید. به همین جهت قرن چهارم را قرن «صاحبی» نیز می نامند.

مهم‌ترین اثر وی یک واژه‌نامهٴ بزرگ عربی است به نام کتاب المحیط. صاحب بن عباد تکیه ناوایی ط‌القانی

تاسیس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام

صاحب بن عباد در اصفهان و ری کتابخانه هایی تاسیس کرد. هنگامی که نوح بن منصور سامانی حاکم خراسان؛ مخفیانه از وی دعوت کرد تا عهده دار وزارتش شود؛ صاحب بن عباد به چند دلیل از جمله وفای به عهد و اینکه فقط برای جابجایی کتاب ها چهارصد بار شتر احتیاج است؛ پیشنهاد وی را رد کرد.

اما مهمتر از همه منش و بزرگواری صاحب در گشودن درب های این کتابخانه ها به سوی اهل علم است چنانچه مولف تاریخ قم می نویسند: «پیش از صاحب، ملوک و وزرا را رسم برآن بود که کتب خود را مانند جواهر و زر و سیم در خزانه ای می نهادند و اهل علم و طلبه را از مطالعه آنها محروم می گذاردند… ولی صاحب بن عباد دفاتر و دواوین و کتب بسیار از انواع علوم و اشعار و اصناف فنون و اخبار بر طلبه و اهل علم وقف کرد تا مطالعه آن می نمودند و از آن فوائد بسیار بر می داشتند و می نوشتند و این صفت گزیده ترین خصال مولاناست که هیچ وزیر و امیر و ملک و سلطان را این توفیق دست نداده است.» از این رو صاحب را موسس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام خوانده اند. تعمیر برج و باروی شهر قزوین و همچنین تاسیس مسجد جامع صغیر یا مسجد جورجیر در اصفهان از اقدامات وی است.

اساتید

  • ابوالفضل بن عمید وزیر دیلمیان
  • ابوعمرو صباغ
  • ابوالحسن احمد بن فارس بن زکریا همدانی

درگذشت

وی در سال ۳۸۶ هجری در ری درگذشت و جنازه اش به اصفهان منتقل شد و در ملک شخصی اش دفن شد. نمونه های فراوانی از اشعاری که در سوگ وی سروده شده در تاریخ یمینی آمده است.

 

بیوگرافی جان نش ؛ نابغه ریاضیات جان نش، نابغه ریاضیات که داستان زندگی اش الهام بخش فیل تحسین شده «ذهن زیبا» بود که در آن راسل کرو نقش او و جنیفر کانلی نقش همسرش آلیشیا را بازی کرد، ه...
بیوگرافی ابن هیثم   ابن هیثم متولد ۳۵۴ (قمری) بصره مرگ ۴۳۰ (قمری) قاهره رشته فعالیت ریاضی‌دان، فیزیک‌دان، نورشناس دین اسلام ...
بیوگرافی حبش حاسب   حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأ...
بیوگرافی عبدالرحمن شیرازی   ابوالفرج عبدالرحمن بن نصرالله بن عبدالله شیرازی، پزشک مسلمان ایرانی بود که در حدود ۱۱۷۰میلادی ، در حلب اقامت گزید. آثار مهم او عبارتند از...
بیوگرافی دکتر حمید رضا خزاعی   دکتر حمید رضا خزاعی زادروز شهریور ماه ۱۳۴۵  بیرجند محل زندگی بیرجند وتهران و فرانسه- کانادا -آمریکا ملیت ایرانی پ...
بیوگرافی آندره ماری آمپر   آندره-ماری آمپِر (به فرانسوی: André-Marie Ampère) ‏(۲۰ ژانویه ۱۷۷۵ - ۱۰ ژوئن ۱۸۳۶ میلادی) ریاضیدان، فیزیکدان و مکتشف فرانسوی است. وی به‌...
بیوگرافی احمد بن عماد الدین احمد بن عماد الدین پزشک ، نویسنده و شیمیدان مسلمان ایرانی بود. او احتمالاً از اهالی نیشابور بوده است. از زندگی وی اطلاعات زیادی یافت نشده و شهرت او به...
بیوگرافی ابوالقاسم الحبیب نیشابوری ابوالقاسم الحبیب نیشابوریپزشک ایرانی بود.از زندگی وی اطلاعات بیشتری یافت نشده.شهرت او با دو رساله مشهورش دربارهٔ طب نبوی پیوند دارد.رونوشت‌های نادر رس...
بیوگرافی خواجه نظام‌ الملک طوسی   خواجه نظام‌ الملک طوسی وزیر دودمان سلجوقی مشغول به کار ۲۰ نوامبر ۱۰۶۴ – ۱۴ اکتبر ۱۰۹۲ فرمانروا آلپ ارسلان، ملک‌شاه ...
بیوگرافی بزرگمهر     بُزُرْگْمِهْر بُخْتَگان (سده ۶ میلادی) فرزند بُختَگ وزیر خردمند خسرو انوشیروان شاهنشاه ساسانی بود. در برخی نوشتار بزرگمهر بابر...
بیوگرافی هانری بکرل   هانری آنتوان بکرل (به فرانسوی: Antoine Henri Becquerel) ‏(۱۸۵۲-۱۹۰۸) فیزیک‌دان فرانسوی و یکی از کاشفان پدیدهٔ پرتوزایی بود. وی در پاریس و ...
بیوگرافی سیاوش الموتی   عکس سیاوش الموتی |عکس همسر و فرزندان سیاوش الموتی |مذهب سیاوش الموتی |مقاله درباره سیاوش الموتی |آیا سیاوش الموتی ازدواج کرده است؟|سیاوش...
بیوگرافی اسحاق نیوتن   سِر ایزاک نیوتن (به انگلیسی: Sir Isaac Newton) (زاده ۲۵ دسامبر ۱۶۴۲ – درگذشته ۲۰ مارس ۱۷۲۷) فیزیک‌دان، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، فیلسوف و ش...
بیوگرافی ابن منذر نیشابوری   نام: ابوبکر محمد بن ابراهیم نیشابوری عنوان: شیخ أبوبکر محمد بن ابراهیم النیسابوری/ابن المنذر زادروز: ۲۹ شعبان ۲۴۱ در نیشابو...