بیوگرافی سلطان محمد خوارزمشاه

بیوگرافی سلطان محمد خوارزمشاه
مناطق تحت تصرف خوارزمشاهیان

 

 

علاءالدین محمد خوارزمشاه (دوران سلطنت از ۵۹۶ تا ۶۱۷ هجری قمری)، پسر تکش خوارزمشاهی، نامدارترین پادشاه خوارزمشاهیان بود. در زمان او پهناوری پادشاهی خوارزمشاهیان به اوج خود رسید و با حکومت چنگیزخان همسایه شد. دوران سلطنت او عمدتاً به سرکوب مخالفان گذشت که با قتل‌عام‌ها و کشتارهایی نیز همراه بود. قسمت عمده مبارزات وی باغوریان و قراختائیان بود. خلیفه عباسی که در بغداد مستقر بود، رابطه خوبی با سلطان نداشت و همواره غوریان و قراختائیان را علیه او تحریک می‌کرد.

حمله مغول

در سال ۶۱۶ ق/۱۲۱۸ م یورش مغول به قلمروی خوارزمشاهیان آغاز شد که به سقوط سلسله او انجامید. این یورش پیامدهای دردناکی برای ایران و جهان اسلام درپی داشت که آثار پس از قرنها پابرجاست.

سالشماری نخستین تماسها و برخوردهای سلطان با مغولها بسیار مغشوش و گاه نا میسر است. به روایت جوزجانی اولین تماسهای سلطان با مغولان در سال ۶۱۲ ق/۱۲۱۵ م برقرار شد. او هیاتی را به سرکردگی بهاالدین رازی به سوی چنگیزخان روانه ساخت. این هیات در پکن با چنگیزخان دیدار کردند و در طی این دیدارها با نمایندگان سلطان به احترام برخورد کردند و در دیدار دوم چنگیزخان به سلطان پیغام داد که چنگیزخان همچنانکه خود را پادشاه شرق می‌داند، سلطان را نیز فرمانروای غرب می‌داند. در این دیدار چنگیزخان ابراز تمایل کرد که بین دو طرف صلح و مسالمت برقرار باشد. چنگیزخان به همراه نمایندگان سلطان گروهی از بازرگانان خود را با کاروانی مرکب از پانصد شتر که زر، سیم، ابریشم و پوست سمور داشتند، روانه مملکت خوارزمشاهی کرد. هیات مذکور در اوایل سال ۶۱۵ ق/۱۲۱۸ م در فرارود (احتمالاً بخارا) به خدمت سلطان رسید. چنگیزخان از سلطان خواست که بین آنها عهد دوستی و صلح برقرار باشد ولی آن چیز که خشم سلطان را برانگیخت پیام چنگیزخان بود که او را «برابر گرامی‌ترین پسرانم» خوانده بود. ولی نهایتاً سلطان با چنگیزخان عهد نامه صلح منعقد نمود.

کاروانی که چنگیزخان به ایران روانه ساخته بود در سال ۶۱۵ ق/۱۲۱۸ م که تعدادشان به چهارصد و پنجاه تن می‌رسید به شهر اترار که در کرانه شرقی قلمرو خوارزمشاهیان قرار داشت رسیدند. هدایای این بازرگانان حاکم اترار که اینالچق نام داشت و از خویشاوندان سلطان بود را به طمع انداخت و او بازرگانان را جاسوس خطاب کرد. اینالچق به دستور سلطان این بازرگانان را کشت. خبر این کشتار به گوش چنگیزخان رسید ولی او خشم خود را فرو خورد. از اینرو فردی مسلمان را با دو فرد مغول به نزد سلطان محمد فرستاد و خواستار استرداد اینالچق شد، ولی سلطان با زیر پا گذاشتن شئونات دیپلماتیک فرمان قتل فرستادگان چنگیزخان را صادر کرد و با اینکار خویش سند حمله سهمگین مغول به ایران را امضا نمود.

اولین درگیری سلطان با مغولان در حوالی شهر سمرقند اتفاق افتاد. در این نبرد مغولان با قپچاقها در گیر بودند و فرمان جنگ با خوارزمشاهیان را نداشتند اما سلطان آنها را به جنگی خیره سرانه و بی نتیجه تحریک کرد. این جنگ با ترک شبانه و ناگهانی میدان نبرد توسط مغولان پایان یافت. ولی تجربه نخستین برخورد تاثیری عمیق بر سلطان نهاد و از آن پس هرگز جرات نکرد با مغولان رودررو شود.

از این پس بود که دوره فرار سلطان فرا می‌رسد و او با فرار خویش شهر به شهر را تسلیم لشکر مغول کرد. بطوریکه در فاصله اندک دو ساله‌ای کل منطقه فرارود به تصرف چنگیزخان درآمد.

فرارهای سلطان محمد از شهر سمرقند شروع شد و شهرهایی که او به آنها گریخت به ترتیب عبارتند از: سمرقند، بلخ، ترمذ، کلات نادری، نیشابور، اسفراین، ری، سلطان آباد(در حوالی اراک)، سلطانیه، قسمت اعظم گیلان و نهایتاً جزیره آبسکون در دریای خزر.

به روایت جوینی سلطان محمد خوارزمشاه در سال ۶۱۷ ق/۱۲۲۰ م از اندوه سرنوشت حرمش که در قلعه‌ای نزدیکی ساحل دریای خزر به اسارت مغول در آمده بودند درگذشت، ولی نسوی گزارش می‌کند که مرگ او در اثر تورم حاد ریه در جزیره آبسکون اتفاق افتاد.

پس از مرگ وی، پسرش جلال الدین منکبرنی جانشین او شد و مبارزه اصلی با مغولان توسط او آغاز شد.

 

بیوگرافی رکن‌الدوله دیلمی بیوگرافی کامل رکن‌الدوله دیلمی تحقیق در مورد رکن‌الدوله دیلمی مرگ رکن‌الدوله دیلمی رکن‌الدوله دیلمی کیست؟ عکس آرامگاه رکن‌الدوله دیلمی عکس رکن‌ال...
بیوگرافی موزا ملکه اشکانی سردیس ملکه موزا - اواخر قرن اول قبل از میلاد   موزا / تراموزا لقب(ها) ملکهٔ اشکانی زادروز ۲ (پیش از میلاد) مرگ ۴ (می...
بیوگرافی سلطان حسین بایقرا   بیوگرافی و زندگینامه سلطان حسین بایقرا  پسر امیر منصور پسر بایقرا پسر عمر شیخ پسر تیمور گورکانی معروف به «خاقان منصور»   سلطان حس...
بیوگرافی رستم سوم باوندی   نصیرالدوله شاه‌غازی رستم سوم (۵۵۶-۵۵۸ هجری قمری برابر ۱۱۶۱-۱۱۶۳ میلادی) واپسین اسپهبد از شاخهٔ اسپهبدیه باوندیان طبرستان بود. جنگ‌ها وی مش...
بیوگرافی افشین سردار ایرانی زندگی نامه کامل افشین دلیل مرگ افشین افشین اهل کجا بود؟ مقاله در مورد افشین افشین در چه قرنی می زیست؟ تحقیق در مورد افشین بیوگرافی کامل افشین آ...
بیوگرافی شاه اسماعیل دوم بیوگرافی و زندگی نامه کامل شاه اسماعیل دوم  پادشاه محبوب صفوی و سومین پادشاه سلسله صفوی پسر شاه تهماسب یکم     شاه اسماعیل دوم دور...
بیوگرافی شاه عباس اول صفوی شاه عباس اول در چه قرنی می زیست؟ همسر و فرزندان شاه عباس اول تحقیق درباره شاه عباس اول زندگی نامه شاه عباس اول لقب و القاب شاه عباس اول آرامگا...
بیوگرافی جعفر خان زند  جعفر خان زند دوران پادشاه زندیان ۱۲۰۱-۱۲۰۳ پیش از صیدمرادخان زند پس از علیمرادخان زند دودمان زندیان پدر صادق‌خان ...
بیوگرافی پاکور دوم اشکانی   پاکور دوم(اشک بیست و سوم) یکی از کسانی است که پس از مرگ بلاش یکم در بخشی از ایران فرمانروایی می‌کرد. به طور دقیق روشن نیست که پس از بلاش ...
بیوگرافی لطفعلی‌ خان زند   لطفعلی‌ خان زند دوران واپسین فرمانروای زند تاجگذاری ۱۱۶۸ تا ۱۱۷۳ خورشیدی ۱۲۰۳ تا ۱۲۰۹ قمری) زادروز ۱۱۴۸ خورشیدی ...
بیوگرافی سلطان مودود غزنوی سکه متعلق به مودود غزنوی   سلطان مودود غزنوی یکی از پادشاهان سلسلهٔ غزنوی بود که در سال ۴۳۲ هجری قمری بر تخت نشست. در سال ۴۳۲ سلطان مسعود ...
بیوگرافی اسماعیل سامانی تندیس اسماعیل سامانی در شهر دوشنبه تاجیکستان   مجسمه اسماعیل سامانی |  اسماعیل سامانی |  مقاله درباره اسماعیل سامانی |  آیا اسماعیل سامانی ازدواج ...
بیوگرافی هرمز یکم ساسانی   هرمز یکم شاهنشاه ساسانی دوران ۲۷۲ میلادی - ۲۷۳ میلادی مرگ ۲۷۳ میلادی پیش از بهرام یکم پس از شاپور یکم ...
بیوگرافی زکی خان زند    زکی خان زند دوران دومین پادشاه زندیه از صفر تا جمادی الاول ۱۱۹۳ تنها حدود ۱۰۰ روز زادگاه ملایر مرگ جمادی الاول ۱۱۹۳...
بیوگرافی جوزپه گاریبالدی   جوزپه گاریبالدی محل تولد نیس   امپراتوری اول فرانسه تاریخ تولد ۴ ژوئیه ۱۸۰۷ محل مرگ کاپررا   پادشاهی ایتالیا ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.