بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای

 

زین‌العابدین مراغه‌ای (زاده ۱۲۵۵ در مراغه – ۱۳۲۸ ه. ق در مراغه) از آزادی‌خواهان دوره مشروطه ایران و نویسنده کتاب سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ است.

زین العابدین در سال ۱۲۵۵ هـ. ق، به دنیا آمد، پدرش مشهدی علی، از اهالی ساوجبلاغ مکری بود و در مراغه تجارت می‌کرد. در هشت سالگی به دبستان رفت و مختصر سوادی اندوخت و در شانزده سالگی به حجرهٔ پدر آمد و در بیست سالگی به اردبیل رفت و از آن هنگام در اردبیل و مراغه به قول خود «بنای اعیانی گذاشت و اسب نوکر و تفنگدار فراهم آورد و از ادای مالیات هم گردن پیچید و زدن راهدار و فحاشی به میزان آقاسی و کدخدا و فراش را یکی از افتخارات خود قرار داد.» بدین قرار «قولچوماقی دامنگیرش شده مداخل یک مخارج نوزده و بیست، نه روزنامه صحیح و نه حساب و کتاب معین» بالاخره پریشانی از هر جهت روی آورد و زندگانی در ایران برای او سخت دشوار شد و ناچار با برادر دیگر خود ترک یار و دیار گفته با اندک مایه‌ای که داشت مانند بسیاری از تجار ورشکسته آن زمان عازم قفقاز شد و در شهر تفلیس، مرکز گرجستان، که در آن اوان کسی از ایرانیان در آنجا نبود، رحل اقامت افکند و در مدت سه چهار سال چند هزار منات از بقالی فراهم آورد.

کم کم عده‌ای از ایرانیان کارگر تفلیس روی آوردند و میرزا اسدالله ناظم الدوله، ژنرال کنسول ایران در تفلیس، او را به ویس کنسولی (نایب قنسولی) شهر کتائیس معین کرد. در این مقام در یاری رساندن به ایرانیان مقیم خارج کوشش‌ها به خرج داد. پس از مدتی باز دست خالی مانده ناچار به کریمه رفت و در آنجا بار گشود. دو برادر گاهی به استانبول رفته خرید جزئی می‌کردند و در کریمه به بهای بیشتری می‌فروختند، تا در اندک زمانی باز سرمایه کافی به دست آوردند.

در سال ۱۲۹۴ هـ. ق، جنگ روس و عثمانی درگرفت و برادران به یالتا، شهر ییلاقی امپراتور، رفتند و در آنجا کارشان رونق گرفت و سر و کاشان با امیران، درباریان و اهل دیوان افتاد و زین العابدین به وسیله شاهزاده خانم، زوجه پرنس ورانسوف معروف، به امپراتریس معرفی شد و حرمت و اعتبار برادران به جایی رسید که از او خواستند که تبعیت دولت روس را بپذیرد تا امتیازاتی به او بدهند و چون در این باره اصرار ورزیدند و او چند مرتبه در استانبول از کنسولگری اذیت و حقارت دیده بود، قبول تبعیت کرد و پس از ادای سوگند از تابعان دولت روس شناخته شد.

چند سال بعد در استانبول تأهل اختیار کرد و زن خود را نیز به یالتا آورد و از او صاحب سه فرزند شد و سالها در آنجا به سربرد. اما عشق و علاقه به میهن دمی آسوده اش نمی‌گذاشت و پیوسته خود را به گناه خیانت به کیش و میهن نکوهش می‌کرد و از اینکه «طوق لعنت تبعیت اجنبی را به گردن انداخته» و در چنان موقعی که برادران او در زیر فشار جور و ستم حکام مستبد جان می‌دهند، او دور از پیکار سیاسی در مملکت غربت زندگی آرام و آسوده‌ای می‌گذراند، همواره با وجدان خود در کشمکش بود. بالاخره تصمیم خود را گرفت و مغازه و کالای خود را به بهای ارزان فروخته و رهسپار استانبول شد و خانواده خود را در آنجا گذاشته برای ادای فرضیه حج عازم مکه شد. حاجی زین‌العابدین سالها با تبعیت روس در استانبول می‌زیست تا بالا خره به وسیله میرزا محمود خان علاءالملک، سفیر کبیر ایران در عثمانی، تقاضای ترک تبعیت از دولت روسیه کرد و این کار به دست پرنس ارفع‌الدوله انجام یافت و بالاخره در نهم فوریه سال ۱۹۰۴م که روز اول جنگ ژاپون و روسیه بود تقاضایش پذیرفته شد.

حاجی زین‌العابدین برای همیشه در ترکیه اقامت گزید و از راه قلم به مبارزات سیاسی پرداخت. وی به اعتراف خود «معانی و بیان و منطق برهان نخوانده و علوم و ادبیات ندیده» ولی به هر حال مرد با سواد، کتاب‌خوانده و آشنا به اوضاع زمان و عصر آزادی‌خواهی بود، در مدت اقامت خود در عثمانی مخصوصاً با روزنامه شمس استانبول همکاری داشت و علاوه بر کتاب سیاحتنامه، مقالات سودمندی در آن روزنامه و نیز در روزنامه حبل‌المتین کلکته می‌نوشت، تا آنکه به سال ۱۳۲۸ هـ. ق، در هفتاد و سه سالگی در استانبول در گذشت.

 

بیوگرافی عبدالحسین زرین‌ کوب   عبدالحسین زرین‌کوب زادروز ۲۷ اسفند ۱۳۰۱ بروجرد درگذشت ۲۴ شهریور ۱۳۷۸ (۷۶ سال) تهران محل زندگی بروجرد، تهران، فرانس...
بیوگرافی هنری میلر   هنری میلر نام اصلی هنری والنتین میلر زادروز ۲۲ دسامبر ۱۸۹۱ منهتن، نیویورک سیتی مرگ ۷ ژوئن ۱۹۸۰ میلادی (۸۸ سال) ل...
بیوگرافی ویلیام سامرست موآم   ویلیام سامرست موآم زادروز ۲۵ ژانویهٔ ۱۸۷۴ پاریس، فرانسه درگذشت ۱۶ دسامبر ۱۹۶۵ میلادی (۹۱ سال) نیس، فرانسه ملیت  ان...
بیوگرافی جرج اورول   جرج اورول نام اصلی اریک آرتور بلر زادروز ۲۵ ژوئن ۱۹۰۳ موتیهاری، هند مرگ ۲۱ ژانویه ۱۹۵۰ میلادی (۴۶ سال) ملیت ...
بیوگرافی موریس مترلینک   نام اصلی موریس پُلیدور ماری برنار مترلینک زادروز ۲۹ اوت ۱۸۶۲ گنت، بلژیک مرگ ۹ مه ۱۹۴۹ میلادی (۸۶ سال) نیس، فرانسه ...
نگاهی به زندگی هوشنگ گلشیری «اگر در آبی خرد نهنگی پیدا شود، راه چاره اش گویا این است که آب را گل آلود کند تا نبینند که نهنگ است. من، البته اگر نهنگ این آب خرد داستان نویسی ایران ...
بیوگرافی ولتر ( فیلسوف فرانسوی )   ولتر زاده فرانسوا-ماری آروئه ۲۱ نوامبر ۱۶۹۴ پاریس فرانسه درگذشته ۳۰ مه ۱۷۷۸ میلادی (۸۳ سال) پاریس فرانسه تخلص و...
بیوگرافی ویکتور هوگو   ویکتور هوگو زادروز ۲۶ فوریهٔ ۱۸۰۲ بزانسون درگذشت ۲۲ مه ۱۸۸۵ میلادی (۸۳ سال) پاریس آرامگاه پانتئون (پاریس) ملی...
بیوگرافی مارک تواین   مارک تواین نام اصلی سمیوئل لنگهورن کلمنز زمینهٔ کاری داستان، داستان تاریخی، ادبیات کودکان، ادبیات غیرداستانی، ادبیات فلس...
بیوگرافی هرمان هسه   هرمان هسه زادروز ۲ ژوئیهٔ ۱۸۷۷ کلاو، بادن-وورتمبرگ، آلمان مرگ ۹ اوت ۱۹۶۲ میلادی (۸۵ سال) تسین، سوئیس ملیت  آلمانی...
بیوگرافی ژول ورن   نام اصلی ژول گابریل ورن زادروز ۸ فوریهٔ ۱۸۲۸ نانت، فرانسه مرگ ۲۴ مارس ۱۹۰۵ میلادی (۷۷ سال) امیان، فرانسه ملیت فرا...
بیوگرافی باربارا دی آنجلیس   باربارا دی آنجلیس نام اصلی باربارا دی آنجلیس زمینهٔ کاری روانشناسی زادروز ۴ مارس ۱۹۵۱  فیلادلفیا پنسیلوانیا ...
بیوگرافی ژان ژاک روسو   ژان-ژاک روسو زمینهٔ کاری فلسفه سیاست، ادبیات، موسیقی و تربیت زادروز ۲۸ ژوئن ۱۷۱۲ ژنو مرگ ۲ ژوئیه ۱۷۷۸ میلادی (۶۶ س...
بیوگرافی محمد تقی ایمان‌ پور   محمدتقی ایمان‌پور زمینهٔ کاری نویسنده و استاد دانشگاه ملیت ایرانی دانشگاه دانشگاه فردوسی مشهد   محمد تق...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.