به سایت عکس و بیوگرافی خوش آمدید

بیوگرافی بی‌بی‌ خانم استرآبادی

بیوگرافی بی‌بی‌ خانم استرآبادی

 

بی‌بی‌خانم استرآبادی
زادروز ۱۲۷۴ (قمری) نوکنده از روستاهای بندرگز از توابع استرآباد
درگذشت ۱۳۰۰ تهران
ملیت ایرانی
نام‌های دیگر بی‌بی‌خانم استرآبادی وزیراف
پیشه نویسندگی، آموزش
همسر موسی‌خان وزیری
فرزندان حسنعلی وزیری
مولود وزیری
علینقی وزیری
خدیجه افضل وزیری
علی‌اصغر وزیری
علیرضا وزیری
فتحعلی وزیری
والدین محمدباقرخان ایشیک آقاسی باشی
خدیجه ملاباجی

 

بی‌بی‌خانم استرآبادی یا بی‌بی‌فاطمه استرآبادی از نویسندگان دوران مشروطه است. او در روزنامه‌های حبل المتین، تمدن و نشریه مجلس مقاله می‌نوشت. بیشتر مقالات او در دفاع از آموزش دختران است. او اولین دبستان دختران را بنیان گذاشت. بیشتر شهرت بی‌بی‌خانم استرآبادی به خاطر کتاب معایب الرجال است که به طنز و در پاسخ به تادیب‌النسوان نوشته‌است. او را نخستین زن طنزنویس ایران می‌دانند.

زندگی

بی‌بی‌خانم استرآبادی حاصل ازدواج خدیجه ملاباجی ناصرالدین شاه و محمدباقرخان سرکردهٔ ایل انزان مازندران است. محمدباقرخان در یکی از سفرهای ناصرالدین شاه به مازندران با دلاوری شیری را از پا درآورد و لقب شیرکش گرفت و در رکاب شاه به پایتخت آمد و به سمت ایشیک آقاسی باشی منسوب شد. محمدباقر با ملاباجی آشنا شد و از شاه اجازهٔ ازدواج با او را گرفت و با هم ازدواج کردند و به روستای نوکنده از روستاهای بندرگز از توابع استرآباد رفتند.

بی‌بی و برادرش حسین‌علی در نوکنده به دنیا آمدند، اما مادرشان خدیجه علاقه‌ای به تداوم ازدواجش نداشت زیرا باقرخان شیرکش پنج زن دیگر هم داشت. خدیجه پس از مدتی موفق می‌شود خانهٔ همسر را با دو فرزندش به بهانه زیارت کربلا ترک کند اما از کربلا به تهران می‌آید و مجدداً به دربار می‌رود و به شغل ملاباجی دربار مشغول می‌شود. دو سال بعد محمدباقرخان در اختلافات قومی کشته می‌شود و خدیجه دیگر هرگز به مازندران بازنمی‌گردد.
بی‌بی در دربار درس می‌خواند و بزرگ می‌شود تا آن که با افسر جوانی از اهالی قفقاز که به تهران مهاجرت کرده بود، به نام موسی‌خان وزیراف آشنا شد. این دو به هم علاقه‌مند شدند و چون خدیجه باجی با وصلت‌شان مخالف بود بی‌بی از خانه می‌گریزد و با موسی‌خان ازدواج می‌کند.

معایب الرجال

در سال ۱۳۰۹ (قمری) کتابی به قلم شخص ناشناسی به نام تادیب زنان نوشته و منتشر شد. هر فصل این رساله به نحوه اصلاح رفتار و کردار ناپسندی می‌پردازد که نویسنده منتسب به زنان می‌داند: فصل اول درباره «سلوک زن»، فصل دوم «حفظ زبان»، فصل سوم «گله‌گزاری»، فصل چهارم «قهر کردن»، فصل پنجم «طرز راه رفتن»، فصل ششم «آداب غذا خوردن»، فصل هفتم «پاکیزه نگه داشتن بدن و استعمال بعضی از عطریات»، فصل هشتم «طرز لباس پوشیدن»، فصل نهم «آداب خوابیدن» و فصل دهم درباره «آداب صبح برخاستن از خواب» است . چند سال بعد بی‌بی‌خانم استرآبادی در سال ۱۳۱۳ (قمری) اندکی قبل از ترور ناصرالدین شاه کتابی به نام معایب الرجال نوشت که ردیه‌ای بر آن بود. بی‌بی‌خانم در این کتاب ضمن برشمردن معایب مردان سعی کرده‌است راه و رسم درست زناشویی را توضیح دهد. او در این رساله علاوه بر آن که پاسخی جداگانه به هر ده فصل کتاب تأدیب‌النسا می‌دهد چهار فصل را نیز به معایبی که در مردان می‌بیند نسبت می‌دهد. این چهار فصل عبارت اند از: «اطوار شراب‌خوار»، «کردار اهل قمار»، «در تفصیل چرس و بنگ و واپور و اسرار» و «شرح گفتگو در اوضاع عبائره و اقرات اجامره و الواط». او در این کتاب مردان را دعوت می‌کند که «دست ار تأدیب کردن نسوان بردارند و در پی تأدیب و تربیت خود برآیند». در بخش آخر بی‌بی خانم به شرح داستان زندگی خود و داستان بی‌وفایی شوهرش می‌پردازد .

بی‌بی‌خانم در این کتاب آورده‌است:
نه هر مردی از هر زنی فزون‌تر است و نه هر زنی از هر مردی فروتر»
«انواع و اقسام از خواص و عوام زن و مرد خوب و بد هر دو می‌باشند، صفات حمیده و رذیله از همه قسم مشاهده می‌شود. اگر باید تربیت بشوند باید همه را بنمایند. و تربیت هم موقوف به تمام قوانین تمدن و تدین ملیه و دولتیه و شرعیه و عرفیه کشوریه و لشکریه می‌باشد.»

نثر معایب‌الرجال پر از کلمات و عبارات عربی است و نویسنده جا به جا برای روشن کردن منظور خود از شعر و آیات قرآن و احادیث بهره برده‌است. زبان آن «تند و بی‌پروا و به دور از عفت کلام و محافظه‌کاری»ست .

 

بیوگرافی اُ. هنری   او. هنری نام اصلی ویلیام سیدنی پورتر زمینهٔ کاری داستان‌های کوتاه زادروز ۱۱ سپتامبر ۱۸۶۲ گرینزبورو، کارولینای شما...
بیوگرافی پیمان اسماعیلی   پیمان اسماعیلی زادروز ۱۳۵۶ خورشیدی تهران محل زندگی تهران ملیت ایرانی پیشه نویسندگی آثار نگهبان، برف و سمفو...
بیوگرافی محمد علی فروغی   نام کامل محمّدعلی فروغی دردشتی سرشناس به ذکاءالملک زادروز ۱۲۵۴ خورشیدی زادگاه تهران، ایران تاریخ مرگ پنجم آ...
بیوگرافی گی دو موپاسان   نام اصلی انری رنه آلبر گی دو موپاسان زادروز ۵ آگوست ۱۸۵۰ شاتو میروماسنیل| نورماندی مرگ ۶ ژوئیه ۱۸۹۳ (۴۲ سال) پاریس ...
بیوگرافی نیکلای گوگول   نیکلای واسیلویچ گوگول Никола́й Васи́льевич Го́голь زادروز ۱ آوریل ۱۸۰۹ بالشیه سوروچینستی، اوکراین درگذشت ۴ مارس ۱۸۵۲ ...
بیوگرافی حمید عاملی حمید عاملی متولد ۱۳۲۰ تهران است. وی از سال ۱۳۳۴، در مجلات کیهان بچه‌ها، اطلاعات هفتگی، نگارش داستان‌های کوتاه را به خصوص برای کودکان آغاز کرد و سال‌ها...
بیوگرافی فرانسوا رنه شاتوبریان   نام اصلی فرانسوا رنه دو شاتوبریان زادروز ۴ سپتامبر ۱۷۶۸ سن ملو | | فرانسه مرگ ۴ ژوئیه ۱۸۴۸ میلادی (۷۹ سال) پاریس | فران...
بیوگرافی ارنست همینگوی   ارنست همینگوی نام اصلی ارنِست میلر هِمینگوی زادروز ۲۱ ژوئیهٔ ۱۸۹۹ اوک پارک، ایلینوی مرگ ۲ ژوئیه ۱۹۶۱ میلادی (۶۱ س...
بیوگرافی ژان ژاک روسو   ژان-ژاک روسو زمینهٔ کاری فلسفه سیاست، ادبیات، موسیقی و تربیت زادروز ۲۸ ژوئن ۱۷۱۲ ژنو مرگ ۲ ژوئیه ۱۷۷۸ میلادی (۶۶ س...
بیوگرافی ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی   ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی متولد حدود ۲۱۰ (قمری) ماهانِ، کرمان مرگ حدود ۲۷۵ (قمری) ملیت ایرانی رشته فعالیت ر...
بیوگرافی خسرو معتضد   خسرو معتضد (۱۳۲۱) تاریخدان، روزنامه‌نگار و مجری-کارشناس برنامه‌های تاریخی در صدا و سیما است. وی پیش از انقلاب در دانشکدهٔ رادیو و تلویزی...
بیوگرافی هنری میلر   هنری میلر نام اصلی هنری والنتین میلر زادروز ۲۲ دسامبر ۱۸۹۱ منهتن، نیویورک سیتی مرگ ۷ ژوئن ۱۹۸۰ میلادی (۸۸ سال) ل...
بیوگرافی جرج الیوت   جرج الیوت نام اصلی ماری آن زمینهٔ کاری رمان‌نویسی زادروز ۲۲ نوامبر ۱۸۱۹ چیلور کتون، وارویکشایر، انگلستان مرگ...
بیوگرافی زین‌العابدین مراغه‌ ای   زین‌العابدین مراغه‌ای (زاده ۱۲۵۵ در مراغه - ۱۳۲۸ ه. ق در مراغه) از آزادی‌خواهان دوره مشروطه ایران و نویسنده کتاب سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ ا...