بزرگترین گالری عکس و تصویر در ایران

بیوگرافی اسماعیل سامانی

بیوگرافی اسماعیل سامانی

بیوگرافی اسماعیل سامانی

تندیس اسماعیل سامانی در شهر دوشنبه تاجیکستان

 

مجسمه اسماعیل سامانی |  اسماعیل سامانی |  مقاله درباره اسماعیل سامانی |  آیا اسماعیل سامانی ازدواج کرده بود؟ |  دلیل مرگ اسماعیل سامانی |  اسماعیل سامانی کیست؟

 

اسماعیل سامانی
امیر سامانی
دوران ۲۷۹-۲۹۵ (قمری)
نام کامل ابو ابراهیم اسماعیل بن احمد
لقب(ها) امیر ماضی
زادروز شوال ۲۳۴ (قمری)
زادگاه فرغانه
مرگ صفر ۲۹۵ (قمری)
محل مرگ بخارا
پیش از احمد بن اسماعیل سامانی
پس از نصر یکم
دودمان سامانی
پدر نصر یکم

 

اسماعیل سامانی (شوال ۲۳۴ هـ.ق.، فرغانه — صفر ۲۹۵ هـ.ق.، بخارا ) بنیانگذار دودمان سامانیان بود. وی شهر بخارا را به پایتختی برگزید و به زبان و فرهنگ ادبیات فارسی دلبستگی بسیار داشت و رودکی سروده‌هایی در ستایش از وی دارد.

آغاز زمامداری

وی خود را از دودمان بهرام چوبین می‌دانست و در راه زنده نگاه داشتن زبان فارسی تلاش زیادی نمود.

اسماعیل از سوی برادر بزرگترش نصر که نماینده و زمامدار خلیفه بغداد در خراسان به پایتختی سمرقند بود، به زمامداری بخارا گماشته شد. به دلیل کردار نیکویش به زودی مردم زیادی را به خود جلب کرد. هنگامی که بر سر بخش نمودن مالیات، نصر با وی دچار اختلاف شد، در برابرش برخاست و پیروز گشت. با وجود کامیابی رفتار بزرگوارانه‌ای با او داشت و حتی پس از نبرد با پیاده شدن از اسب بر پای برادر بوسه زد و برادر کوچکترش اسحاق را به دلیل پیاده نشدن از اسب در مقابل نصر سرزنش نمود. اسماعیل زمامداری سمرقند را دوباره به نصر سپرد.

رویارویی با عمرو لیث صفاری

پس از مرگ نصر که از دیدگاه حکومت عباسی نماینده خراسان بشمار می‌آمد، عمرو لیث صفاری که در پی گسترش شاهنشاهی خود بر ضد تازیان بود، به فرارود چشم دوخت. در جنگی که عمرو لیث با اسماعیل راه انداخت، اسماعیل پیروز گشت. اسماعیل تمام سربازان عمرو لیث را بدون درخواست غرامت آزاد ساخت. و انگشتری را که یکی از سربازانش از عمرو لیث غنیمت گرفته بود را ۳۰۰۰ درهم خرید و به عمرو لیث بازگرداند.

اسماعیل چون می‌دانست معتضد عباسی خواهان به چنگ آوردن عمرو لیث است، اما خواهان تحویلش به معتضد نبود، پس از جنگ سپاهش را به فرارود بازگرداند و تنها ۳۰ سرباز را به طور نمایشی برای بازداشت عمرو لیث در سیستان نگاه داشت تا بدین وسیله خاندانش بتوانند وی را برهانانند اما پس از گذشت یک ماه هیچ کس نیامد و اسماعیل برای جلوگیری از بهانه‌جویی خلیفه بغداد مجبور شد عمرلیث را به جانب فرارود فراخواند.

عمرو لیث پس از ناامیدی از خاندانش چنین گفت:

من بر سر پادشاهان چون استاد بودم بر سر کودکان، چون کودکان از دست استاد رهایی یابند کی خواهند که باز آنجا باید نشست

رفتار زمان زمامداری

اسماعیل با همگان رفتاری بس نیکو داشت. در گاه زمستان سوار بر اسب به میان مردم می‌رفت تا اگر کسی گلایه‌ای دارد به وی بگوید. روزی در مرو شتری را در کشتزاری دید که آسیبی به آن زده بود. دستور داد تا دارندهٔ شتر را بیابند و خسارت کشتزار را از وی ستانده و به کشاورز بدهند. چون آگاهی پیدا شد که شتر از آن خود شاه است، مبلغی بیشتر از خسارت به کشاورز داد.

البته اسماعیل در نبردی شمار زیادی از مردم شهر طراز را کشت و ۱۰ تا ۱۵ هزار از ایشان را اسیر نمود.

وی علاقه زیادی به گسترش زبان فارسی داشت و با وجود داشتن سپاه کافی برای یورش به بغداد، این کار را نکرد و با حفظ آرامش بیشتر در گسترهٔ زمامداریش تلاش نمود فارسی را گسترش دهد.

اسماعیل همچنین یک سد دفاعی متشکل از سپاهیانش در مرزهای خاوری ایران برای جلوگیری از یورش ترکان ایجاد نمود که تا سال‌ها پس از وی پابرجا بود.

اسماعیل در آبان سال ۲۸۶ خورشیدی در اثر بیماری درگذشت و در بخارا در آرامگاه ویژه‌ای به خاک سپرده شد.

پسرش احمد جانشین وی گشت.

بیوگرافی اسماعیل سامانی

آرامگاه اسماعیل سامانی در بخارا

 

اسماعیل در دیدگاه دیگران

اسماعیل به دلیل کردار بزرگ منشانه‌اش مورد ستایش نویسندگان و چکامه‌سرایان بسیاری بوده است.

برتولد اشپولر، درباره وی چنین می‌گوید:

تمدن و فرهنگ ایران بی‌نهایت مدیون او و خاندانش است و هنوز هم باید عمل و رفتار او و جانشینانش را به عنوان مشوق دانش و هنر مدنظر قرار داد.
قبای خسروی در بر، نیابد هرکسی را خوش سر هر ناسزایی را نزیبد تاج سلطانی
صلاح ملک اگر خواهی، بیاموز ای شه عالم طریق پادشاهی را ز اسماعیل سامانی
اسماعیل سامانی ان نامدار همی بود در سروری کامکار
همان دولتش شانزده سال شد ز دور سپهری دگر حال شد
پیام امد از مرگ نزدیک او سوی دار باقی دراورد رو
دو صد با نود بود و تاریخ پنج که بربست از سرای سپنج
ازو ماند نام نکو یادگار خنگ جان ان مهتر نامدار

امروزه

در تاجیکستان اسماعیل سامانی را بنیانگذار تاجیکستان برمی‌شمارند و بنای یادبود اسماعیل سامانی در دوشنبه، از نمادهای این کشور است. مهم‌ترین جایزهٔ علمی این کشور نیز به نام اسماعیل سامانی، برابر ۲ هزار دلار آمریکایی است.

همچنین بلندترین کوه تاجیکستان که تا پیش از فروپاشی شوروی قله کمونیسم نام داشت، پس از استقلال تاجیکستان به نام وی نامگذاری شده است.

 

بیوگرافی عبدالله میرزا   بیوگرافی و زندگی نامه شاهزاده عبدالله میرزا شاهزاده قاجار | پسر یازدهم فتحعلی شاه و حاکم زنجان   عبدالله میرزا نام کامل ...
بیوگرافی شهریار پنجم   نصرالدوله شهریار پنجم پور تاج‌الدوله یزدگرد از پادشاهان سلسله‌باوندیان طبرستان بود که در هزارجریب ۲۵ سال حکومت کرد. حکومت پس از مرگ یزدگرد...
بیوگرافی ابراهیم شاه افشار ابراهیم‌شاه سومین پادشاه دودمان افشاریان ایران بود. ابراهیم شاه افشار سومین پادشاه سلسله ی افشاریان بود.او برادر عادل شاه افشار و برادر زاده نادر شاه ...
بیوگرافی سلوکوس سوم   سلوکوس سوم سوتر (به یونانی: Σέλευκος Γ' Κεραυνός) در میان سال های ۲۴۳-۲۲۳ پیش از میلاد پادشاه سلوکی بود. وی بزرگترین پسر سلوکوس دوم بود که د...
بیوگرافی بایدو خان   بایدو نوادهٔ هولاکو ششمین ایلخان مغول دوران ۶۹۴ ه. ق./۱۲۹۵ م. تاجگذاری همدان مرگ ۱۲۹۵ م. محل مرگ حوالی نخجو...
بیوگرافی کمبوجیه پسر کوروش  تحقیق در مورد کمبوجیه پسر کوروش |مقاله درباره کمبوجیه پسر کوروش |دین و مذهب کمبوجیه پسر کوروش |تحقیق درباره کمبوجیه پسر کوروش |زندگی نامه کمبوجیه پسر...
بیوگرافی خسرو چهارم ساسانی   خسرو چهارم شاهنشاه ساسانی دوران (۶۳۰ تا ۶۳۲ میلادی) پیش از یزدگرد سوم پس از هرمز ششم دین زرتشتی &nbs...
بیوگرافی وشمگیر حدود قلمروهایی که وشمگیر بر آن‌ها حکومت کرد   زندگی نامه وشمگیر | وشمگیر |تحقیق درباره وشمگیر |زندگی نامه کامل وشمگیر |تحقیق در مورد وشمگی...
بیوگرافی مؤیدالدوله دیلمی   مؤیدالدوله ابومنصور پسر سوم رکن‌الدوله حسن و از پادشاهان آل بویه در دیالمه ری و همدان و اصفهان بود. وی در این دوران از مشورت‌های وزیر با کفا...
بیوگرافی شاه عباس اول صفوی شاه عباس اول در چه قرنی می زیست؟|همسر و فرزندان شاه عباس اول |تحقیق درباره شاه عباس اول |زندگی نامه شاه عباس اول |لقب و القاب شاه عباس اول |آرامگا...
بیوگرافی رستم یکم   رستم یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۸۶۷-۸۹۶ (میلادی) مرگ رمضان ۲۸۲ (قمری) نوامبر ۸۹۵ (میلادی)   بعد...
بیوگرافی جعفرباوندی   جعفر یکی از شاهان سلسله باوندیون بود که مدت ۱۲ سال در هزارجریب پادشاهی کرد. وی پسر شهریار و برادر شاه‌پور نیز بود. مهمترین اتفاق در دو...
بیوگرافی زکی خان زند    زکی خان زند دوران دومین پادشاه زندیه از صفر تا جمادی الاول ۱۱۹۳ تنها حدود ۱۰۰ روز زادگاه ملایر مرگ جمادی الاول ۱۱۹۳...
بیوگرافی پیروز یکم ساسانی   پیروز یکم شاهنشاه ساسانی دوران ۴۵۹ میلادی - ۴۸۴ میلادی مرگ ۴۸۴ میلادی پیش از بلاش پس از هرمز سوم پدر ...
بیوگرافی ساتی‌ بیگ   ساتی‌ بیگ ایلخان مغول، دختر محمد خدابنده الجایتو و خواهر ابوسعید بهادرخان و از زنان نامدار ایران در قرن هشتم ه. ق؛ و پانزدهمین و آخرین تن از...