بیوگرافی اردشیر سوم ساسانی

 

اردشیر سوم (ساسانی)
شاهنشاه ساسانی
پیش از شهربراز
پس از شیرویه (قباد دوم)
پدر شیرویه (قباد دوم)
مادر اَنزوئی (Anzoi) رومی تبار
دین زرتشتی

 

اردشیر (اَرْتَخْشْثْرَ) سوم، پادشاه ساسانی (پیرامون ۶۲۸ تا ۶۳۰ میلادی) بود. وی فرزند شیرویه (کواذ دوم) و مادری رومی بود، به سلطنت نشست. با حکومت ۶ ماهه اردشیر سوم، خاندان ۴ قرنه ساسانی وارد سراشیبی فروپاشی شده بود. خاندان سلطنتی به سبب کشتارهای کینه توزانه و کشمکش‌های درباری، چنان اولاد ذکور خود را از دست داده بود که جز کودکی ۷ ساله، کسی برای نشستن بر تخت شاهی ساسانیان پیدا نمی‌شد. به سبب آشفتگی احوال، در گزارش منابع نیز از وحدت نظر خبری نیست. مسعودی مدت سلطنت اردشیر سوم را ۵ ماه و طبری ۱۸ ماه ذکر می‌کند اما بیشتر منابع بر آن اند که اردشیر سوم به دست فَرُخان شهروُراز (شهربُراز، فردوسی:گراز) سردار معروف خسروپرویز کشته شده است.

به هنگام تخت‌نشینی اردشیر، مهاذر گشنسپ، خوانسالار دربار، به سبب خردسالی شاه، به قیمومت یا نیابت سلطنت انتخاب شد. شهروراز که مایل به اطلاعت از مهاذر گشنسب نبود، فرصت را برای انقراض ساسانیان و به دست گرفتن قدرت مناسب تشخیص داد و با این بهانه که برای انتخاب شاه با او مشورت نشده است، با توافق هراکلیوس، قیصر روم که او نیز در انتظار چنین فرصتی بود، به تیسفون حمله کرد. او پیش از حمله حمایت نیوخسرو، رئیس نگهبانان سلطنتی و نامدار گشنسب، سپاهبد نیمروز را جلب کرده بود. در این هنگام مهاذر گشنسب در تیسفون با هشیاری در کتار شاه و در حال سامان دادن امور بود. شهروراز، با استفاده از اختلاف‌های درباری بر او پیروز شد و شاه را در ۲۷ آوریل ۶۳۰ به قتل رساند و با اینکه از تخمه شاهی نبود، خود را شاه خواند. اینکه نویسنده مجمل التواریخ گمان می‌دارد که اردشیر سوم در مستی خفه شده است، به سبب خردسالی اردشیر نمی‌تواند حقیقت داشته باشد.

شهربراز پیمان با هراکلیوس را منعقد کرد، به تیسفون با شش هزار مرد حمله کرد، آنجا را محاصره کرد و از طریق خیانت تیسفون را تصرف کرد، اردبیل، مهرآدور گوشنسب و بسیاری دیگر از اشراف‌زادگان را کشت و تخت شاهی را به چنگ آورد.

اردشیر در سکه و کتاب‌های تاریخی

اردشیر در کل یک سال و شش ماه حکومت کرد، ولی حشام کلبی میزان دقیقتر حکومت او را یک سال و هفت ماه گزارش داده است. سکه‌هایش نشان از جوانی می‌دهد که تاج کنگره‌دار سه پله‌ای (یادآور تاج‌های شاپور یکم و یزدگرد دوم) بر سر داشت، در حالی که در پشت سکه، نسخه قدیمی از شعله‌ور شدن خط گردش نوار آتشکده تجدید شده است. در سری دوم، تاج با بال‌های عقاب آراسته شده است (همچون تاج خسرو دوم)، بالای آن یک توپ قرار دارد (همچون تاج کواد دوم)، که شاید حکایت از تاسیس حکومتش دارد. در کتاب تصویری شاهان ساسانی، اردشیر ایستاده، به شمشیری که در دست چپش است، تکیه زده در حالی که در دست راستش نیزه دارد. لباس شامل جامه آبی آسمانی و تاج سرخ‌رنگ است. بر طبق یک روایت سنتی، شاه کودک در سرزمین مشان دفن شده است.

 

بیوگرافی اردشیر پنجم   اردشیر پنجم که بسوس نیز نامیده شده، ساتراپ (والی) باختر و سردار داریوش سوم در جنگ با اسکندر مقدونی بود. وی از نزدیکان داریوش و فرمانده سپ...
بیوگرافی قباد یکم ساسانی   قباد یکم شاهنشاه ساسانی دوران دور یکم ۴۸۸ میلادی - ۴۹۶ میلادی دور دوم ۴۹۹ میلادی - ۵۳۱ میلادی مرگ ۵۳۱ میلادی پیش ...
بیوگرافی نرسه شاه ساسانی   نرسه شاهنشاه ساسانی دوران ۲۹۳ میلادی - ۳۰۲ میلادی مرگ ۳۰۲ میلادی پیش از هرمز دوم پس از بهرام سوم همسر ...
بیوگرافی سلطان مودود غزنوی سکه متعلق به مودود غزنوی   سلطان مودود غزنوی یکی از پادشاهان سلسلهٔ غزنوی بود که در سال ۴۳۲ هجری قمری بر تخت نشست. در سال ۴۳۲ سلطان مسعود ...
بیوگرافی شاه تهماسب یکم    شاه تهماسب یکم صفوی جای حکومت ایران دودمان صفویه تاجگذاری ۹۳۰ قمری ۱۵۲۴ میلادی تبریز زادروز ۲۲ فوریه ۱۵۱۴ ۳ اس...
بیوگرافی جهانشاه قراقویونلو   بیوگرافی و زندگی نامه جهان‌ شاه حقیقی فرمانروای نیرومند قراقویونلو   جهان‌ شاه حقیقی تاجگذاری ۸۴۱ هجری قمری ۸۱۶ هجری خ...
بیوگرافی اونتاش ناپیریشا   اونتاش ناپیریشا یا اونتاش گال یا اونتاش هوبان (۱۲۷۵-۱۲۴۰ پیش از میلاد) پادشاه بزرگ عیلامی و بنیانگذار زیگورات چغازنبیل است. او در کتیبه‌ای ن...
بیوگرافی سلوکوس پنجم   سلوکوس پنجم فیلومتور (به یونانی: Σέλευκος Ε' Φιλομήτωρ)(۱۲۶-۱۲۵ پیش از میلاد) پادشاه سلوکی و بزرگترین پسر دیمتریوس دوم و کلئوپاترا تئا بود. ...
بیوگرافی ژوزف استالین ، مرد پولادین   ژوزف استالین იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი Иосиф Сталин ژوزف استالین نخستین رهبر حزب کمونیست شوروی مشغول به کار...
بیوگرافی قرا اسکندر بیوگرافی و زندگینامه قرا اسکندر پسر قرا یوسف سومین حکمران قراقویونلو ها   قرا اسکندر پسر قرا یوسف (۱۴۲۰-۱۴۳۵) سومین حکمران قراقویونلو بود. وی...
بیوگرافی شهریار پنجم   نصرالدوله شهریار پنجم پور تاج‌الدوله یزدگرد از پادشاهان سلسله‌باوندیان طبرستان بود که در هزارجریب ۲۵ سال حکومت کرد. حکومت پس از مرگ یزدگرد...
بیوگرافی نادر شاه افشار لقب و القاب نادر شاه افشار |زندگی نامه نادر شاه افشار |مرگ نادر شاه افشار |عکس نادر شاه افشار |مقاله در مورد نادر شاه افشار |تحقیق درباره نادر شاه افش...
بیوگرافی شهریار یکم باوندی     شهریار یکم فرمانروای سلسله باوندیان دوران ۷۹۷-۸۲۵ (میلادی) مرگ ۲۱۰ (قمری) ۸۲۵ (میلادی) پس از شروین یکم...
بیوگرافی سلوکوس یکم   سلوکوس یکم ملقب به نیکاتور (در یونانی: Σέλευκος Νικάτωρ، تلفظ: سِلِئوکُس نیکاتُر) از افسران مقدونی اسکندر مقدونی بود. پس از مرگ اسکند...
بیوگرافی تیرداد سوم اشکانی   تیرداد سوم شاهزاده‌ای اشکانی بود که در سال ۳۶ میلادی برای مدت کوتاهی توانست سلطنت کند. او را بزرگان ایران به جای اردوان سوم که در نبرد با رو...