بیوگرافی اردشیر سوم ساسانی

 

اردشیر سوم (ساسانی)
شاهنشاه ساسانی
پیش از شهربراز
پس از شیرویه (قباد دوم)
پدر شیرویه (قباد دوم)
مادر اَنزوئی (Anzoi) رومی تبار
دین زرتشتی

 

اردشیر (اَرْتَخْشْثْرَ) سوم، پادشاه ساسانی (پیرامون ۶۲۸ تا ۶۳۰ میلادی) بود. وی فرزند شیرویه (کواذ دوم) و مادری رومی بود، به سلطنت نشست. با حکومت ۶ ماهه اردشیر سوم، خاندان ۴ قرنه ساسانی وارد سراشیبی فروپاشی شده بود. خاندان سلطنتی به سبب کشتارهای کینه توزانه و کشمکش‌های درباری، چنان اولاد ذکور خود را از دست داده بود که جز کودکی ۷ ساله، کسی برای نشستن بر تخت شاهی ساسانیان پیدا نمی‌شد. به سبب آشفتگی احوال، در گزارش منابع نیز از وحدت نظر خبری نیست. مسعودی مدت سلطنت اردشیر سوم را ۵ ماه و طبری ۱۸ ماه ذکر می‌کند اما بیشتر منابع بر آن اند که اردشیر سوم به دست فَرُخان شهروُراز (شهربُراز، فردوسی:گراز) سردار معروف خسروپرویز کشته شده است.

به هنگام تخت‌نشینی اردشیر، مهاذر گشنسپ، خوانسالار دربار، به سبب خردسالی شاه، به قیمومت یا نیابت سلطنت انتخاب شد. شهروراز که مایل به اطلاعت از مهاذر گشنسب نبود، فرصت را برای انقراض ساسانیان و به دست گرفتن قدرت مناسب تشخیص داد و با این بهانه که برای انتخاب شاه با او مشورت نشده است، با توافق هراکلیوس، قیصر روم که او نیز در انتظار چنین فرصتی بود، به تیسفون حمله کرد. او پیش از حمله حمایت نیوخسرو، رئیس نگهبانان سلطنتی و نامدار گشنسب، سپاهبد نیمروز را جلب کرده بود. در این هنگام مهاذر گشنسب در تیسفون با هشیاری در کتار شاه و در حال سامان دادن امور بود. شهروراز، با استفاده از اختلاف‌های درباری بر او پیروز شد و شاه را در ۲۷ آوریل ۶۳۰ به قتل رساند و با اینکه از تخمه شاهی نبود، خود را شاه خواند. اینکه نویسنده مجمل التواریخ گمان می‌دارد که اردشیر سوم در مستی خفه شده است، به سبب خردسالی اردشیر نمی‌تواند حقیقت داشته باشد.

شهربراز پیمان با هراکلیوس را منعقد کرد، به تیسفون با شش هزار مرد حمله کرد، آنجا را محاصره کرد و از طریق خیانت تیسفون را تصرف کرد، اردبیل، مهرآدور گوشنسب و بسیاری دیگر از اشراف‌زادگان را کشت و تخت شاهی را به چنگ آورد.

اردشیر در سکه و کتاب‌های تاریخی

اردشیر در کل یک سال و شش ماه حکومت کرد، ولی حشام کلبی میزان دقیقتر حکومت او را یک سال و هفت ماه گزارش داده است. سکه‌هایش نشان از جوانی می‌دهد که تاج کنگره‌دار سه پله‌ای (یادآور تاج‌های شاپور یکم و یزدگرد دوم) بر سر داشت، در حالی که در پشت سکه، نسخه قدیمی از شعله‌ور شدن خط گردش نوار آتشکده تجدید شده است. در سری دوم، تاج با بال‌های عقاب آراسته شده است (همچون تاج خسرو دوم)، بالای آن یک توپ قرار دارد (همچون تاج کواد دوم)، که شاید حکایت از تاسیس حکومتش دارد. در کتاب تصویری شاهان ساسانی، اردشیر ایستاده، به شمشیری که در دست چپش است، تکیه زده در حالی که در دست راستش نیزه دارد. لباس شامل جامه آبی آسمانی و تاج سرخ‌رنگ است. بر طبق یک روایت سنتی، شاه کودک در سرزمین مشان دفن شده است.

 

بیوگرافی فرهاد چهارم اشکانی   فرهاد چهارم (اشک چهاردهم) (درگذشت ۲ پیش از میلاد) چهاردهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است. پدر وی ارد دوم از سلطنت کناره‌گیری کرد و مقام شا...
بیوگرافی اونتاش ناپیریشا   اونتاش ناپیریشا یا اونتاش گال یا اونتاش هوبان (۱۲۷۵-۱۲۴۰ پیش از میلاد) پادشاه بزرگ عیلامی و بنیانگذار زیگورات چغازنبیل است. او در کتیبه‌ای ن...
بیوگرافی محمد بن طاهر   محمد بن طاهر امیر طاهری دوران ۲۴۸-۲۵۹ (قمری) ۸۶۲ ۸۷۲ (میلادی) نام کامل محمد بن طاهر بن عبدالله بن طاهر بن علی بن طلحه ...
بیوگرافی شیرویه پسر خسرو پرویز   شیرویه شاهنشاه ساسانی دوران ۶۲۸ میلادی - ۶۲۸ میلادی پیش از اردشیر سوم پس از خسرو پرویز پدر خسرو پرویز ...
بیوگرافی پرنسس دایانا، شاهدخت ولز نام کامل: دایانا فرانسس لقب(ها): شاهدخت ولز زادروز: ۱ ژوئیهٔ ۱۹۶۱ زادگاه: سندرینگهام، نورفولک،  انگلستان مرگ: ۳۱ اوت ۱۹۹۷ میلادی (۳۶ سال) ...
بیوگرافی حسن باوندی   فخرالدوله حسن بن کیخسرو واپسین اسپهبد سلسلهٔ باوندیان تبرستان بود که با مرگ وی در ۲۱ آوریل ۱۳۴۹ میلادی دودمان باوند منقرض شد. از مهم‌ترین ات...
بیوگرافی عبدالملک یکم سامانی   عبدالملک یکم سامانی امیر سامانی دوران ۳۴۳-۳۵۰ (قمری) نام کامل ابوالفوارس عبدالملک بن نوح لقب(ها) امیر رشید م...
بیوگرافی عمرو لیث   عمرو لیث امیر صفاری دوران ۲۶۵-۲۸۷ (قمری) مرگ ۲۸۹ (قمری) محل مرگ بغداد پیش از طاهر بن محمد بن عمرولیث پ...
بیوگرافی مسعود بن محمد   مسعود جای حکومت ایران دودمان سلجوقیان تاجگذاری ۵۲۹ پایان حکومت ۵۴۷ درگذشت ۵۴۷ شاهنشاه پیشین محمد بن ملکشاه...
بیوگرافی سلوکوس چهارم   سلوکوس چهارم فیلوپاتر (به یونانی: Σέλευκος Δ' Φιλοπάτωρ) پادشاه سلوکی میان سال‌های ۱۸۷-۱۷۵ (پیش از میلاد) بود. سرزمین پادشاهی او سوریه، میان...
بیوگرافی فرهاد دوم اشکانی   فرهاد دوم (اشک هفتم) (به لاتین:Phraates II) هفتمین شاه ایران از دودمان اشکانی است (ح۱۳۸ یا ۱۳۷- ح۱۲۸ ق.م). وی پس از پدرش مهرداد یکم به تخت ن...
بیوگرافی سلطان محمد خدابنده   سلطان محمد خدابنده الجایتو هشتمین ایلخان مغول دوران ۶۸۳ - ۶۹۵ خ. ۷۰۳ - ۷۱۶ ه. ق. ۱۳۰۴ - ۱۳۱۶ م. زادروز ۶۵۹ خ. ۱۲...
بیوگرافی مهرداد سوم اشکانی   مهرداد سوم (اشک دوازدهم) (به لاتین:Mithridates III) دوازدهمین شاه ایران از خاندان اشکانی است (۵۸ یا ۵۷- ۵۶ پ. م). او فرزند فرهاد سوم بود و پ...
بیوگرافی ژوزف استالین ، مرد پولادین   ژوزف استالین იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი Иосиф Сталин ژوزف استالین نخستین رهبر حزب کمونیست شوروی مشغول به کار...
بیوگرافی موزا ملکه اشکانی سردیس ملکه موزا - اواخر قرن اول قبل از میلاد   موزا / تراموزا لقب(ها) ملکهٔ اشکانی زادروز ۲ (پیش از میلاد) مرگ ۴ (می...