بزرگترین گالری عکس و تصویر در ایران

بیوگرافی ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی

بیوگرافی ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی

 

ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی
متولد حدود ۲۱۰ (قمری) ماهانِ، کرمان
مرگ حدود ۲۷۵ (قمری)
ملیت ایرانی
رشته فعالیت ریاضیدان، مهندس، منجم و نویسنده

 

ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی (زاده حدود ۲۱۰ / ۸۲۰ – درگذشته حدود ۲۷۵ / ۸۸۴ (میلادی))، ریاضیدان، مهندس، منجم و نویسنده بزرگ ایرانی قرن سوم هجری قمری (برابر با قرن نهم میلادی) در ماهانِ کرمان دیده به جهان گشود.

درباره او

تاریخ تولد و وفاتش به طور دقیق معلوم نیست ولی با مراجعه مدارک موجود می‌توان حدس زد که وی در حدود سال ۲۱۰ هجری قمری بدنیا آمده و در حدود ۲۷۵ هجری قمری درگذشته‌است. او ریاضیدانی بزرگ و مهندسی عالیقدر و منجمی زبر دست و نویسنده‌ای توانا بود و در بغداد می‌زیست.

ریاضی و هندسه

تخصص اصلی وی در هندسه و ریاضیات محض بود و آثار متعددی در این رشته‌ها دارد که مهمترین آنها تفسیر المقاله العاشره من کتاب اقلیدس است که هم اکنون در کتابخانه ملی فرانسه نگهداری می‌شود. معادله درجه سوم را به وی نسبت می‌دهند که در بین دانشمندان اسلامی به معادله ماهانی موسوم است.

ماهانی بخش عمده‌ای از زندگی خود را صرف ساختن واژه‌ها و اصطلاحات فنی کرد و قسمت‌های مهمی از اصول اقلیدس را تفسیر و تشریح کرد.

نجوم

ابن یونس در زیج کبیر حاکمی از رصدهای زیر که ماهانی از سال ۲۳۰ تا سال ۲۵۲ انجام داده نام برده و آنها را مورد استفاده قرار داده‌است.

  • رصد خسوف سال ۲۳۹ هجری قمری
  • رصد خسوف سال ۲۴۰ هجری قمری
  • رصد خسوف سال ۲۵۲ هجری قمری
  • رصد کسوف سال ۲۵۲ هجری قمری
  • رصد قران زهره و زحل سال ۲۴۴ هجری قمری
  • رصد قران زهره و عطارد سال ۲۴۴ هجری قمری
  • رصد قران زهره و مریخ در سال ۲۵۰ هجری قمری

او همچنین آثار متعددی در نجوم دارد. مهمترین اثر او با مقاله فی معرفه السمت لای ساعه اردت و فی ای موضع اردت است که هم اکنون در استانبول موجود است.

آثار

  • مساله فی المشکل من النسبه یا کتاب النسبه یا فی النسبه
  • مقاله فی معرفه السمت لای ساعه اردت و فی ای موضع اردت: در استانبول موجود است.
  • تفسیر المقاله العاشره من کتاب اقلیدس: در کتابخانه ملی فرانسه موجود است.
  • شرح مقاله پنجم کتاب اصول اقلیدس (در الفهرست ابن ندیم و کشف الظنون)
  • شرح مقاله دوم کتاب کره و استوانه ارشمیدس (خیام در جبر المقابله)
  • فی ست و عشرین شکلا من المقاله الاولی من اقلیدس التیی لما یحتاج فی شیی منها الی الخلف
  • اصلاح کتاب مانالاوس فی الاشکال الکریه
  • زیج (محمد بن ابوبکر فارسی در زیج ممتحن مظفری که نسخه آن در کمبریج موجود است.)
  • عروض کواکب
  • کتاب در بیان بیست و شش شکل از کتاب اقلیدس (که محتاج به برهان خلف نیستند)

 

بیوگرافی ایوان تورگنیف   ایوان تورگنیف نام اصلی ایوان سرگئی‌یویچ تورگنیف زادروز ۹ نوامبر ۱۸۱۸ استان اریول، روسیه مرگ ۳ سپتامبر ۱۸۸۳ میلادی...
بیوگرافی مارگارت میچل   مارگارت میچل نام اصلی مارگارت مانرلین میچل مارش زادروز ۸ نوامبر ۱۹۰۰ آتلانتا، جورجیا مرگ ۱۶ اوت ۱۹۴۹ میلادی (۴۸ سا...
بیوگرافی امیل زولا   امیل زولا زمینهٔ کاری نویسندگی زادروز ۲ آوریل ۱۸۴۰ فرانسه-پاریس مرگ ۲۹ سپتامبر ۱۹۰۲ فرانسه- پاریس   ...
بیوگرافی طه حسین   طه حسین زاده ۱۴ نوامبر ۱۸۸۹ استان منیا، خدیونشین مصر درگذشته ۲۸ اکتبر ۱۹۷۳ میلادی (۸۳ سال) قاهره، مصر ملیت مصری دور...
بیوگرافی امیرحسین آریان‌ پور     امیرحسین آریان‌ پور زادروز ۸ ابان ۱۳۰۳ تهران مرگ ۸ مرداد ۱۳۸۰ (۷۶ سال) تهران ملیت ایرانی جایگاه خ...
بیوگرافی خسرو معتضد   خسرو معتضد (۱۳۲۱) تاریخدان، روزنامه‌نگار و مجری-کارشناس برنامه‌های تاریخی در صدا و سیما است. وی پیش از انقلاب در دانشکدهٔ رادیو و تلویزی...
بیوگرافی همایون کاتوزیان   محمد علی همایون کاتوزیان (متولد ۲۶ آبان ۱۳۲۱، تهران) که در ایران وی را به نام همایون کاتوزیان و در خارج از ایران به نام هما کاتوزیان نیز...
بیوگرافی هریت بیچر استو   نام اصلی هریت الیزابت بیچر زمینهٔ کاری رمان زادروز ۱۴ ژوئن ۱۸۱۱ لیچفیلد، کنتیکت مرگ ۱ ژوئیه ۱۸۹۶ میلادی (۸۵ سال) ...
بیوگرافی پائولو کوئلیو   پائولو کوئلیو زمینهٔ کاری رمان، قطعات ادبی کوتاه زادروز ۲۴ اوت ۱۹۴۷ ‏(۶۷ سال) ریو دو ژانیرو، برزیل ملیت  برزیلی ...
بیوگرافی حمید عاملی حمید عاملی متولد ۱۳۲۰ تهران است. وی از سال ۱۳۳۴، در مجلات کیهان بچه‌ها، اطلاعات هفتگی، نگارش داستان‌های کوتاه را به خصوص برای کودکان آغاز کرد و سال‌ها...
بیوگرافی عبدالحسین آذرنگ عبدالحسین آذرنگ ،نویسنده، پژوهشگر، آموزشگر و ویراستار در سال ۱۳۲۵ در کرمانشاه متولد شد. وی در مقطع کارشناسی از دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان فارغ التح...
بیوگرافی ثمین باغچه‌ بان ثمین باغچه‌بان زادروز ۱۳۰۴ تبریز درگذشت ۲۹ اسفند ۱۳۸۶ استانبول ملیت ایرانی سبک موسیقی سمفونیک ایرانی آثار ...
بیوگرافی یوجین اونیل   یوجین اونیل نام اصلی یوجین گلادستون اونیل زادروز ۱۶ اکتبر ۱۸۸۸ نیویورک، نیویورک مرگ ۲۷ نوامبر ۱۹۵۳ میلادی (۶۵ سال...
بیوگرافی بنجامین فرانکلین   بنجامین فرانکلین ۶مین فرماندار ایالت پنسیلوانیا مشغول به کار ۱۷۸۵ – ۱۷۸۸ سفیر ایالات متحده در فرانسه مشغول به ک...
بیوگرافی هلن کلر   هلن کلر نام اصلی هلن آدامز کِلِر زادروز ۲۷ ژوئن ۱۸۸۰ تاسکامبیا، آلاباما مرگ ۱ ژوئن ۱۹۶۸ میلادی (۸۷ سال) وستپورت، ک...