بیوگرافی ابن مسکویه

 

ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب مَسکَوَیه رازی(۳۲۶ – ۴۲۱ هجری) از اهالی ری بود (بخشِ آخرِ این نام، مانند آخرِ نام‌های سیبویه و ابن بابویه تلفظ می‌شود، اما در عربی مسکَوَیه Maskawaih گفته می‌شود ). مدتی در دربارِ دیلمیان خدمت کرد و در اصفهان درگذشت. نگارش کتابهای «الفوز الاکبر»، «تجارب الامم»، «انس الفرید»، «ترتیب السعادات»، «جاوذان خرذ» و «الجامع» را به او نسبت داده‌اند. وی علاوه بر فلسفه، طب و کیمیا به شاعری نیز گرایش داشت، و تعدادی از شعرهایِ وی را ثعالبی نقل کرده است.

 

زندگی

ابن مسکویه در ۳۲۶ هجری در پرندک شهرستان زرندیه متولد شد. در همان کودکی علومِ مقدماتی را فراگرفت، و به سرعت در طبیعیات و الهیات و ریاضیات و طب عالمی سرشناس شد. از تحقیقات چنین برمی‌آید که ابن مسکویه تاریخ طبری را نزد ابو احمد علی بن کامل قاضی آموخته. وی در آغاز زردشتی و بعد اسلام آورد و مدتی در استخدام محمدبن‌المهلبی وزیر معزالدوله بود و سپس نزد ابن العمید، وزیرِ رکن‌الدوله دیلمی، بهسمت کلیددارِ کتاب‌خانهٔ وی بود. اما پس از کشته‌شدنِ وی، به خدمتِ عضدالدوله رسید. او در دربارِ دیلمیان صاحبِ مقام و منزلت والایی بود، چنان‌که خود را از صاحب بن عباد کم‌تر نمی‌دانست. ابن مسکویه در ۴۲۱ هجری درگذشت و وی را در تخت فولاد اصفهان به خاک سپردند.

دیدگاهها

ابن مسکویه در این موضوع پیرویِ ارسطو کرد. چنان‌که می‌گفت جنبش و حرکت که همان تغییر می‌باشد، در تمامیِ چیزها وجود دارد. اما این حرکت، ذاتیِ چیزها نیست، چون این که اندامِ انسان نیز به خودیِ خود حرکتی ندارد.

پس باید حرکت از ذاتی والاتر به اجسام داده شود. ذاتی که یکی باشد و خود متحرک نباشد. چراکه اگر متحرک باشد، لازم می‌آید که خود نیر حرکتش را از جایی دیگر بگیرد، و اگر دو تا باشد، لازم است که این دو ذات از جهاتی مشابه باشند، و هم به این دلیل که می‌توانیم آن‌ها را از هم بازشناسیم، وجه اختلافاتی نیز می‌بایست داشته باشند. و این چیزی ست که باعث می‌شود این ذات، ذاتی مرکب باشد، و ذاتِ مرکب نیز دارای تغییر و حرکت است، و این با فرضِ ما از جنبانندهٔ نخستین هم‌خوان نیست.

اخلاق

ابن مسکویه در اخلاق، هم دنباله‌روِ افلاطون است، و هم ارسطو. وی با برقراریِ تعادل میانِ قوایِ روح و فضائلِ اخلاقی، اعتقاداتش را در تحذیب الاخلاق چنین بیان می‌کند که: روان، دارای سه قوه است: قوهٔ عاقله، قوهٔ سبعیه، قوهٔ بهمیه که به ترتیب فضایلِ: حکمت، شجاعت و عفت را دارا می‌باشند. فضیلتِ چهارم که عدالت نام دارد از ایجاد تعادل میانِ سه فضیلتِ پیشین بوجود می‌آید.

همچنین او مانندِ ارسطو معتقد است که خیر چیزی است که همهٔ چیزها به سویِ آن در حالِ حرکت‌اند.

آثار

از ابن مسکویه، حدودِ بیست کتاب به جا مانده است که از این قرارند:

  • الطهاره فی علم‌الاخلاق
  • فی جواب‌المسایل الثلث
  • الفوز الاصغر
  • احوال‌المتقدمین و صفات انبیااسافلین و احوالهم
  • تجارب‌الامم
  • کتاب‌السعاده
  • دفع‌الهم عند وقوع‌الموت
  • الفوزالاکبر
  • انس‌الفرید
  • کتاب‌الجامع
  • کتاب‌السیر
  • آداب‌العرب و الفرس
  • کتاب‌السیاسه
  • کتاب مختارالاشعار
  • کتاب مجموعه‌الخواطر
  • کتاب‌المستوفی
  • ادب‌ادنیا و الدین
  • الحکمهالخالده (جاویدان خرد)
  • احوال‌الحکماالسلف
  • کتاب‌الاشربه
  • تهذیب‌الاخلاق و تطهیرالاعراق
  • الرساله‌المسعده
  • ترتیب‌السعادات و منازل‌العلوم

 

بیوگرافی ابن هیثم   ابن هیثم متولد ۳۵۴ (قمری) بصره مرگ ۴۳۰ (قمری) قاهره رشته فعالیت ریاضی‌دان، فیزیک‌دان، نورشناس دین اسلام ...
بیوگرافی خواجه نظام‌ الملک طوسی   خواجه نظام‌ الملک طوسی وزیر دودمان سلجوقی مشغول به کار ۲۰ نوامبر ۱۰۶۴ – ۱۴ اکتبر ۱۰۹۲ فرمانروا آلپ ارسلان، ملک‌شاه ...
بیوگرافی عمادالدین شیرازی   عمادالدین محمود بن مسعود شیرازی پزشک ایرانی اواسط قرن ۱۶ میلادی بود. وی پزشکی را نزد پدرش در شیراز فرا گرفت و خود نیز شاگردان فراوانی ترب...
بیوگرافی دکتر محمد فرهادی محمد فرهادی در سال ۱۳۲۸ در شاهرود متولد شد. او در سال ۱۳۴۷ در دانشگاه فردوسی مشهد پذیرفته شد و دوره طب عمومی و تخصصی را در این دانشگاه سپری کرد و در س...
بیوگرافی جان نش ؛ نابغه ریاضیات جان نش، نابغه ریاضیات که داستان زندگی اش الهام بخش فیل تحسین شده «ذهن زیبا» بود که در آن راسل کرو نقش او و جنیفر کانلی نقش همسرش آلیشیا را بازی کرد، ه...
بیوگرافی حبش حاسب   حبش حاسب زادهٔ مرو (اکنون ماری، جمهوری ترکمنستان) در بغداد برآمد، و در اثنای ۸۶۴ تا ۸۷۴ میلادی در حدود صد سالگی درگذشت. منجم ایرانی زمان مأ...
بیوگرافی زکریای قزوینی   زکریای قزوینی فرزند محمد (۶۰۰ - ۶۸۲)، جغرافی‌دان، دانشمند، تاریخ‌نویس و فیلسوف ایرانی‌تبار قرن هفتم هجری قمری است. نام کامل وی زکریا بن محمد ب...
بیوگرافی ابوالحسن طبری ابوالحسن طبری آملی طبری پزشکی دانشور و از شاگردان محمد زکریای رازی بوده‌است. وی در ری می‌زیسته‌است. ابتدا پزشک مخصوص ابوعبدالله بریدی حاکم اهواز بو...
بیوگرافی ابو الوفا محمد بوزجانی   نام: محمد بوزجانی عنوان: ابوالوفا محمد بن محمد بوزجانی زادروز: ۱۰ ژوئن ۹۴۰ میلادی-۲۸ شعبان ۳۲۸ قمری/بوژگان، حومه شهر تر...
بیوگرافی بزرگمهر     بُزُرْگْمِهْر بُخْتَگان (سده ۶ میلادی) فرزند بُختَگ وزیر خردمند خسرو انوشیروان شاهنشاه ساسانی بود. در برخی نوشتار بزرگمهر بابر...
بیوگرافی علی خادم‌ حسنی   علی خادم‌حسنی ویکی پدیا|دانشگاه علی خادم‌حسنی |زندگی نامه کامل علی خادم‌حسنی |شاگردان علی خادم‌حسنی |آیا علی خادم‌حسنی ازدواج کرده است؟|...
بیوگرافی دکتر فیروز نادری دکتر فیروز نادری  اهل کجاست؟|دکتر فیروز نادری کیست؟| بیوگرافی  کامل دکتر فیروز نادری|بیوگرافی دکتر فیروز نادری |دکتر فیروز نادری ویکی پدیا|درباره  دکت...
بیوگرافی دکتر سید وحید عقیلی سید وحید عقیلی در سال ۱۳۳۷ در اصفهان به دنیا آمد وی در سال 1364 از دانشگاه شیراز مدرک لیسانس خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی اخذ کرد. همچنین در ...
بیوگرافی ابن خلکان   ابن خلکان زادروز ۱۱ ربیع‌الثانی ۶۰۸ قمری اربیل درگذشت ۲۶ رجب ۶۸۱ قمری مدرسه نجیبیه دمشق آرامگاه کوه قاسمون دمشق ...
بیوگرافی رابرت کخ   رابــِرت کُخ (به آلمانی: Robert Koch) ‏پزشک و دانشمند آلمانی که به دلیل مطالعاتش در زمینه عوامل میکروبی و کشف عامل بیماری سل که به نام و...