با فرزند معلول چه رفتاری باید داشت؟

سید عباس باقری یزدی، کارشناس ارشد روان شناسی بالینی و کارشناس ارشد سلامت روان وزارت بهداشت: علم هرقدر هم که پیشرفت کند و آزمایش های رنگارنگ دوران بارداری هرقدر جلوی تولد فرزند معلول را بگیرند، باز ضریب خطا وجود دارد. آیا می دانید حضور یک فرزند معلول چه تغییراتی در زندگی اعضای خانواده ایجاد می کند و چه تاثیری بر روابط سایر اعضای خانواده می گذارد؟ وجود یک فرزند معلول می تواند حتی بر روابط زناشویی اثرگذار باشد.
خانواده معلولان آسیب پذیرترند.

شاید بهتر باشد بحث را با تعریف فرد معلول آغاز کنیم؛ فرد معلول به کسی گفته می شود که دارای نقایص طولانی مدت جسمی، ذهنی یا حسی است و با این نقایص در انجام فعالیت های مرتبط با سن، جنس و عوامل اجتماعی و فرهنگی، دچار محدودیت است. این معلولیت ها می تواند به علل ژنتیکی- وراثتی مانند عقب ماندگی های ذهنی، سوانح مربوط به رانندگی و محل کار و جنگ و خشونت ها، شرایط اجتماعی، فرهنگی و محیطی نامناسب مانند فقر و تنگدستی، خرافه پرستی، سوءاستفاده از مواد مخدر و الکل ایجاد شود.

با فرزند معلول چه رفتاری باید داشت؟

از آنجا که محدودیت های ایجادشده برای فرد معلول و خانواده وی تا حد زیادی به شدت فراوانی و نوع معلولیت ایجادشده بستگی دارد، این گونه عوامل می تواند در آسیب پذیری و شکنندگی این خانواده ها و تعامل آنها با دیگر افراد جامعه نقش بسزایی داشته باشند. مثلا وقتی خانواده فرد معلول به هر دلیلی نتواند پذیرش منطقی نسبت به وجود معلول در خانواده داشته باشد، ممکن است تحت تاثیر باورهای غلط، معلولیت را نتیجه گناهان گذشته خود بداند و این پدیده را نوعی عذاب الهی قلمداد کند.

در نتیجه چنین نگاهی، خانواده دو برخورد از خود بروز می دهد؛ اول اینکه خود را قربانی فرد معلول می کند، در نتیجه تمام کارکردهای سیستم خانواده به فرد معلول ختم می شود و حمایت بیش از حد از فرد، موجب می شود کودک معلول متکی به افراد خانواده باز بیاید. برخورد دوم اینکه خانواده به دلیل فقر فرهنگی، فرد معلول را عضو درجه دوم خود می داند بنابراین فرد معلول از حقوق طبیعی خود به عنوان یک عضو خانواده محروم و به فردی سرخورده تبدیل می شود

خطر در کمین است

خانواده های دارای فرزند معلول، در معرض انواع ناراحتی ها و مشکلاتی قرار دارند که در نگهداری و رسیدگی به وضع فرزندشان موثر است و باعث می شود خانواده روند زندگی طبیعی خود را از دست بدهد و ادامه این وضع حتی ممکن است به فروپاشی نظام خانواده یا طرد فرزند معلول منجر شود. وجود فرزند معلول، می تواند در راستای تامین مراقبت های پزشکی، خرید دارو و حمل و نقل کودک معلول موجب فشار اقتصادی بر خانواده شود. ایجاد و تشدید اختلافات زناشویی، جدایی، تحمل بار سنگین اقتصادی و تحمل صحبت های دیگران در رابطه با کودک معلول نیز از دیگر نتایج احتمال ناشی از حضور کودک معلول در یک خانواده است.

با فرزند معلول چه رفتاری باید داشت؟

از سوی دیگر، اگر بخواهیم به آثار عاطفی مهم معلولیت فرزند بر والدین اشاره کنیم باید به چند مساله توجه کنیم؛ اول اینکه سنگینی مسئولیت نگهداری از کودک معلول باعث می شود پدر و مادر، ناخواسته به دیگر فرزندان، کم توجه یا بی توجه شوند. گاهی هم ممکن است پدر خانواده حاضر به دیدن فرزند معلول خود نباشد، از این رو با دیرآمدن به خانه و برقرار نکردن ارتباط با کودک، به بهداشت روانی فرزند و همسرش ضربه می زند. از طرف دیگر، با وجود کودک معلول در خانواده، ارتباطات اجتماعی، خانوادگی و پرورشی خانواده تا حدود زیادی دچار اختلال می شود. گاهی هم وجود فرزند معلول در خانواده، موجب شرمساری و برآشفتگی سایر فرزندان و بروز احساس خشم و پرخاشگری آنها نسبت به کودک معلول می شود.

در کنار این مسائل باید موارد دیگری از جمله انکار واقعیت، کنار نیامدن با معلولیت فرد، خشم و پرخاشگری، افسردگی مادران بر اثر ارتباط بیشتر با کودک، احساس گناه و فداشدن زندگی، اختلال در روابط زناشویی و مانند آن را هم به این مشکلات اضافه کنیم که هرکدام از آنها می تواند سیستم خانواده را تحت تاثیر قرار دهد.

«همدلی» را آموزش دهید

موثرترین اقدام برای بهینه سازی روابط اعضای خانواده دارای کودک معلول با یکدیگر، مشارکت دادن تمامی افراد خانواده به ویژه فرزندان سالم در برنامه های آموزشی روان شناسی ارتباط با فرد معلول است. آشنایی فرزندان سالم با محدودیت ها و توانایی های فرد معلول و شرکت دادن آنها در فعالیت ها و کارهای خانواده براساس ظرفیت و توان آنها می تواند زمینه ارتباط اثربخش فرزندان سالم را با کودک معلول در خانواده فراهم کند.

همچنین آموزش مهارت درک همدلانه به بچه ها می آموزد. همه انسان ها دارای توانایی ها و محدودیت های متفاوتی در رفتار خود هستند که آنها را نسبت به یکدیگر متمایز می کند. با همین درک همدلانه است که آنها در می یابند فرد دارای معلولیت، درست مثل خودشان احساس دارد. بنابراین همان طور باید با او رفتار کنند که دوست دارند با خودشان رفتار شود. گرچه ممکن است فرد معلول با دیگران تفاوت داشته باشد ولی تکیه بر ناتوانی فرد، نه تنها کمکی به وی نمی کند بلکه بر مشکلاتش خواهدافزود.

با فرزند معلول چه رفتاری باید داشت؟

افراد معلول، غالبا مشکلاتی دارند که مانع از انجام برخی فعالیت هایشان می شود یا احتمالا بعضی از کارها را به شکل دیگری انجام می دهند، اما بیشتر افراد معلول هم می توانند پس از آموزش لازم، بسیاری از فعالیت های عادی زندگی را با اندک تفاوت یا با سرعت کمتری نسبت به دیگران انجام دهند؛ آنچه یک معلول نیاز دارد پذیرفتن و باورکردن توانایی های اوست نه غصه خوردن برای ناتوانی وی!

مثبت باشید تا «این نیز بگذرد»

هرچند معلولیت فرزند می توان زندگی زناشویی و ارتباطات اعضای خانواده را تحت تاثیر قار دهد، اما در خانواده هایی که عشق، علاقه و عواطف مثبت بر آنها حاکم است معلولیت فرزندان تاثیر چندانی نخواهدداشت. در مواردی که زن و شوهر بدون علاقه با هم ازدواج کرده اند و ظاهرا بدون مناقشه با هم زندگی می کنند وجود یک کودک معلول، می تواند مشکلات آنها را از حالت پنهانی به آشکار تبدیل کند اما در صورتی که خانواده دارای ثبات در زندگی زناشویی باشند، در مقایسه با خانواده های بی ثبات، در احساسات و رفتار خود نسبت به فرزند معلول به مراتب بهتر عمل خواهندکرد.

از جمله اقدامات موثر برای بهبود روابط زن و شوهری که فرزند معلول دارند می توان به تغییر نگرش والدین درخصوص کودک معلول اشاره کرد که موجبات پذیرش یا عدم پذیرش کودک معلول را فراهم می کند. در این رابطه با آموزش خانواده ها و بالابردن میزان آگاهی آنها نسبت به اقدامات حمایتی و پرورشی موثر می توان تغییر نگرش مثبت را در والدین ایجاد کرد. والدین چنین کودکانی باید به این باور برسند که معلولیت محدودیت نیست، هر دو مسئولیت مشترکی دارند و باید بکوشند اطلاعات سودمندی درباره معلولیت فرزند خود به دست آورند.

آگاهی، اصلی ترین پل ارتباطی میان خانواده و فرد معلول است و سطح و دامنه این آگاهی، تعیین کننده میزان مشارکت والدین در امر توانمندسازی آنهاست. از این رو آموزش خانواده ها پیرامون خصوصیات روان شناختی معلولان، می تواند در برقراری ارتباط موثر و سازگاری مناسب با مشکلات ایجادشده مفید باشد.

درست کردن پاک کننده طبیعی آرایش درست کردن پاک کننده طبیعی آرایش با چند ماده ساده ، می توانید پاک کننده ای درست کنید که فاقد هر گونه مواد نگهدارنده یا شیمیایی باشد . دستور العمل تهی...
انتخاب پزشک برای زایمان، اولویت ها کدامند؟ پزشک مهم‌ترین نقش را در مراقبت‌های دوران بارداری بر عهده دارد و می‌تواند با مشاوره و تشخیص صحیح، در داشتن تجربه‌ا‌ی دلنشین در بارداری موثر باشد و...
زردی نوزاد، چطور تشخیص دهیم؟ حدود 60 درصد از کودکانی که به دنیا می‌آیند، رنگ زردی روی پوستشان وجود دارد که به آن زردی یا یرقان می‌گویند. این عارضه در یکی دو هفته ابتدایی پس ا...
ورزش با معده خالی خوب است یا نه؟ جنیفر آنیستون قبلا گفته که اندام متناسبش را مدیون ورزش با معده خالی می باشد اما آیا واقعا می خواهید انرژی تان در هنگام ورزش کردن ته بکشد؟...
کم خونی مادر در بارداری، چطور بوجود می آید؟ وجود آهن برای ساخت هموگلوبین لازم است و نیاز بدن شما به آهن در دوران بارداری بیشتر از هر زمان دیگری خواهد بود. هموگلوبین، پروتئینی در گلبول‌های ق...
جدیدترین مدل لباس شب برند jovani عروسکی و کوتاه دخترانه جدیدترین و شیک ترین مدل لباس شب برند jovani عروسکی و کوتاه دخترانه مجموعه گالری انواع مجموعه مدل لباس  شیک و جدید پیشنهاد مدل لباس های...
آشنایی با سپاهیان و ارتش سلوکیان سلوکیان به جز سپاهیان مقدونی-یونانی - که بخشی از آن از شهرهای یونانی‌نشین فراهم می‌آمد- از مردمان بومی نیز در جنگ‌ها بهره می‌بردند، برای نمونه در نبرد...
بی نظمی عادت ماهانه، راهکار داره؟ سوال:سلام وقت بخیر دختری دارم 12 ساله که حدود یک سال و نیم است پریود می شود در چند ماه اخیر فاصله بین دو قاعدگی کمتر از 20 روز است لطفا راهنمایی ...
بیماری سیفلیس، قابل سرایت به جنین؟ این بیماری از نوع بیماری های میکروبی است و معمولا از طریق رابطه ی جنسی منتقل شده و امکان سرایت از مادر آلوده به بچه داخل شکم وجود دارد.علائم و نش...
دفاع نکردن کودک از خود، زیادی ساکته! سوال:باسلام و خسته نباشی پسری 7-8 ساله دارم که اگر برایش مشکلی پیش بیاید و یا حرفی داشته باشد به هیچکس هیچ نمی گوید بعبارت کلی حرف نمی زند مثلاً ...
ختنه کردن نوزاد، عسل واسش خوبه؟ سوالبا عرض سلام من اطلاع نداشتم که عسل برای نوزاد ضرر داره. به پسرم سه یا چهار بار عسل دادم با پستونک خیلی نگرانم پسرم سه ماهشه و تازه ختنه شده ب...
پریود شدن در بارداری، مشکل کجاست؟ سوال:سلام. من قبلا هم پیام دادم این ماه به کمک لترزول و ۳ماه خوردن متفورمین باردارشدم یکه فته قبل پری بی بی مثبت شد ۴روز بعد تاخیر تیتربتا۸۰ شد و...
افتتاح جشنواره فروش شاپرک با حضور پنگول و برنامه های جذاب مختلف جشنواره فروش «شهر کودک شاپرک» فردا افتتاح می‌شود. در مراسم افتتاحیه این جشنواره که فردا،سه شنبه 28 دی از ساعت 16 آغاز می شود، بسیاری از گروه‌های ...
ناباروری در مردان، در کمین کیست؟ آمارهای جهانی‌ نشان می‌دهد 15 درصد از زوج‌های جوان از مشکلی به نام ناباروری رنج می‌برند. تحقیقاتی که در ایران انجام شده، شیوع ناباروری در ایران را بین...
تنبیه کودک، بچه عزیزِ، تربیتش عزیزتر تنبیه و تشویق اساس تربیت فرزند است که بدون آنها شکل دادن به رفتارها و شخصیت کودک غیرممکن خواهد بود.اما تنبیه برخلاف چیزی که برخی مادران از آن گری...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.