به سایت عکس و بیوگرافی خوش آمدید

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

آشنایی کامل با آتشگاه اصفهان

 

نام آتشگاه اصفهان
کشور  ایران
استان استان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری قلعه، آتشکده
دیرینگی دوره ساسانیان
دورهٔ ساخت اثر دوره ساسانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۳۸۰
تاریخ ثبت ملی ۱۱ آذر ۱۳۳۰

 

آتشگاه اصفهان یا کوه آتشگاه از بناهای تاریخی شهر اصفهان و از یادگارهای ایران باستان است. این مجموعه دارای پیشینه تاریخیِ کهنی است و در زمانهای گونه گونی از آن بهره برده‌اند. نام اصیل و کهن بنا «مهربین» بوده که اخیراً بدان آتشکده اطلاق شده است.

موقعیت

آتشگاه اصفهان در غرب اصفهان و ۸ کیلومتری مرکز شهر در خیابان آتشگاه قرار دارد. این بنا در نزدیکی رودخانه زاینده رود، بر روی کوهی قرار دارد. از بلندای این تپه، تا کیلومترها از هر چهار سوی اصلی را می‌توان به خوبی مشاهده کرد.

مشخصات تپه

این تپه از جنس سنگ‌های رسوبی است. تراز پایینی آن در ارتفاع ۱۶۱۰ متر از سطح دریا (حدود ۵۰ متر بالاتر از تراز مرکز شهر اصفهان) و فراز آن در ارتفاع ۱۷۱۵ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این تپه از نظر زمین‌شناسی در دوره کرتاسه تشکیل شده است.

مشخصات بنا

این بنای خشتی غریب که بر فراز کوهچه‌ای به بلندای ۱۰۰ متر (نسبت به دشت اطراف) در بخش ماربین اصفهان جای دارد، نخستین بار از سوی اَوِستا شناس بزرگ «ویلیامز جکسن» در اوایل قرن بیستم میلادی، مورد توجه و بررسی علمی قرار گرفت.

«آندره گُدار» به سال ۱۹۳۸ میلادی، در یکی از مُجَلَّدات «آثار ایران» که اختصاص به بناهای آتش داشت، گفتاری کوتاه ولی اصولی و دقیق دربارهٔ آتشگاه اصفهان می‌آورد. سپس «ماکسیم سیرو» در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، بررسی‌های دقیقی را در آتشگاه به انجام می‌رساند، و برای نخستین بار اقدام به تهیهٔ نقشه‌های معماری صحیح از آن می‌نماید. کمی بعدتر، «کلاوس شیپ مان» با حضور درآتشگاه، آن را از نزدیک مورد مطالعه قرار داده و گزارش خود را در کتابی دربارهٔ بناهای آتش ایران، به زبان آلمانی انتشار می‌دهد. از ایرانیان، نخستین بار «رشید شهمردان» (که یک موبد پارسی ایرانی تبار بود) در کتاب «پرستشگاه زرتشتیان»، ضمن برشمردن و توصیف اکثر آتشخانه‌های ایران، از پناه گرفتن اسماعیلیان اصفهان به آتشگاه در اواخر سده پنجم هجری خبر می‌دهد. «علیرضا جعفری زند» به سال ۱۳۸۱ خورشیدی مجموعهٔ گزارش‌ها و بررسی‌های ارزندهٔ خود دربارهٔ «اصفهان پیش از اسلام» را در قالب کتابی به همین نام منتشر می‌نماید. در این کتاب، بر کاربری مذهبی آتشگاه تأکید شده و با استناد به نتایج آزمایش سالیابی به روش کربن ۱۴، «آتشگاه» یک معبد ایلامی دانسته می‌شود که بعدها تبدیل به یک معبد مهری می‌گردد.

«میترا آزاد»، در رسالهٔ دکتری خود تحت عنوان «بررسی تحول بناهای مذهبی دورهٔ ساسانی به بناهای مذهبی قرون اولیهٔ اسلامی ایران» (دانشگاه تربیت مدرس- سال ۱۳۸۴ خورشیدی) با تکمیل کردن گزارش موبد شهمردان در ذکر آتشخانه‌های ایران، و یاری گرفتن از مطالعات «دیتریش هوف» دربارهٔ گونه شناسی چهارتاق‌های ساسانی فارس و نیز مطالعات «شیپ مان» در روند دگرگونی و توسعهٔ آتشکده‌ها، به شرح بناهای مذهبی ایران پیش از اسلام می‌پردازد و در جایی که از آتشگاه اصفهان سخن می‌راند، بنای استوانه‌ای شکل فوقانی آن را از نظر دارا بودن پلان دایره‌ای شکل، با بنای موسوم به «آتشگاه چاهک» در استان قم مقایسه می‌کند.

از آتشگاه اصفهان در متون کهن، به نام «دژ ماربین/مهرین» یاد شده و اشاراتی دربارهٔ شهرک باستانی «مهرین» رفته است. یافته شدن سفال‌های گورتان و نام‌های باستانی روستاهای ماربین، گواه بسنده‌ای است بر وجود فرهنگ و تمدنی دیرسال در این بخش، که متأسفانه بسیار مورد بی توجهی واقع شده است. بافتِ ساختمانیِ این مجموعه از لایه‌های خشتی است. میانِ دو ردیف خشت را هم یک لایه نازکِ نِی (که از رودخانه آورده می‌شده) قرار می‌دادند تا بر استحکامِ آن بیفزایند. پایه‌های بزرگ و خشتیِ بنا تقریباً از میانهٔ تپهٔ آتشگاه آغاز می‌شوند و در بالا به ستونهایی محکم و قابلِ اعتماد تبدیل می‌شدند که در گذشته اتاقهایی نیز بر رویِ آنها قرار داشته‌است. در برخی جاها نیز بقایایی از راه پله‌هایی منظم و کنده شده در دلِ سنگ بچشم می‌خورد که تا بالا ادامه داشته‌است اما امروزه از میان رفته‌اند. در بالای تپه بنایی گِرد ساخته شده که می‌توان آنرا نقطه نهاییِ معماریِ این بنا معرفی کرد. بر رویِ تپه، هیچ بنایی بلندتر از آن ساخته نشده‌است. این اتاق دارای هشت گوشه‌است و در هر گوشه یک پنجره هم رو به بیرون دارد. گفته می‌شود موبدانِ زرتشتی، آتشِ مقدس را در درونِ این اتاق قرار می‌داده‌اند.

این مجموعه دارای اتاقها و ساختمانهایی در چهار جهتِ تپه بوده که تا زیرِ اتاقکِ آتشگاه ادامه می‌یافته‌اند و البته اکنون تنها سازه‌های بخشِ شمالی و بخشی از قسمتِ شرقی سالم مانده‌اند و به‌نظر می‌رسد مربوط به بازسازیِ این بنا در دوره پهلوی باشند. بر رویِ برخی از خشت‌های بکار رفته در سازه‌های بخشِ شمالی می‌توان عددِ ۱۳۵۲ را دید که در قالبِ خشت‌ها تعبیه شده‌است.

وضعیت کنونی

امروزه در نگهداری از این مجموعه توجهی صورت نمی‌گیرد. در بافتِ ساختمان‌های این بنا می‌توان سوراخ‌های زیادی را دید که به دستِ گنج یابان کنده شده‌است. بازدید کنندگان نیز خود باید راهِ بالا رفتن را انتخاب کنند و با توجه به ساختار تپه و خشتی بودنِ این سازه، سرعتِِ تخریب بوسیله بازدیدکنندگان -بویژه در روزهای بارانی- بیشتر می‌شود.

دیدگاه‌ها

از تاریخ نویسان و جغرافیانویسان قدیم، برخی راجع به آتشگاه اصفهان مطالبی نوشته‌اند. از آن جمله:

  • ابن خردادبه در قرن سوم هجری در کتاب المسالک والممالک می‌گوید:

    در قریه مارابین، قلعه‌ای از بناهای طهمورث موجود است و در آن آتشکده‌ای ست.

  • حمزه اصفهانی در قرن چهارم هجری در کتاب سنی ملوک‌الارض والانبیا پس از نام بردن از آتشکده‌های اصفهان می‌نویسد:

    کی‌اردشیر در شهر اصفهان، به یک روز سه آتشکده بنیاد گذاشت. یکی را به هنگام برآمدن آفتاب در جانب «قلعه ماربین» (ماربین، مهربین یا آتشگاه امروزی) به نام آتشکدهٔ شهر اردشیر، دوم آتشکده‌ای به نام زروان اردشیر به هنگام ظهر در دارک از روستاهای خوار (برخوار فعلی) و سوم، آتشکدهٔ مهر اردشیر در روستای “اردستان».

  • صادق هدایت در کتابِ اصفهان نصف جهان درباره آن چنین نوشته‌است:

    کوه آتشگاه، روز آبادیش، شکوه مخصوص داشته‌است. این پرستشگاه مانند مسجد و کلیسا دورش دیوار نداشته و چیزی را از کسی نمی‌پوشانیده. مانند آتش؛ سره و پاکیزه بوده. همان آتش جاودان نماینده پاکیزگی و زیبایی که به سوی آسمان زبانه می‌کشیده و در شب‌های تار، از دور، دل‌های افسرده را قوت می‌داده و از نزدیک، با پیچ و خمِ دلربا، با روانِ انسان گفتگو می‌کرده.

 

خطرات داروهای ممنوع برای نوزادان مادران شیرده نیز باید تا پایان مدت شیردهی از مصرف این گونه داروها بپرهیزند.
آشنایی با طبیعت زیبای تنگه مهریان یاسوج آب زلال و شفاف رودخانه مهریان که بخشی از آن از چشمه‌های تنگ معروف به کبوتری است پس از طی مسیر به رودخانه بشار یاسوج و رودخانه کارون در استان خوزستان ...
عفونت قارچی واژن، ترس دارم! سوال:سلام خانم دکتر میخواستم در باره ی عفونت قارچی بپرسم. من عفونت قارچی دارم و اولین بارمه که درچار این عفونت میشم برام خیلی دردناک و سوزش داره ...
خونریزی در بارداری، مراقبت های لازم سوال:باسلام هفته 15 بارداریم. خونریزی دارم شیاف دادن. نگرانم با اینکه سونگرافی گفت بچه سالمه. بنظرتون استرسم بی خوده یا احتمال سقط هست؟جواب:به خد...
داروهای مجاز سرماخوردگی در بارداری سوال:سلام. خانوم باردار برای سرماخوردگی باید چی مصرف کنه ؟؟ البته هنوز از بارداریم مطمئن نیستم . اقدام کردم. میترسم دارو بخورم.جواب:مصرف قرص استا...
عکس لیلا بلوکات با تیپ های مختلف لیلا بلوکات بازیگر 35 ساله کشورمان|  عکسی از تیپ های مختلفش و متفاوتش را منتشر کرد. عکس جدید لیلا بلوکات لیلا بلوکات با انتشار عکس صفحه شخصی اش را ...
پدر شدن در سن بالا، کدام بازیگران سینما؟ (۴) گروه ترجمه نی نی بان: چندی پیش اعلام شد جورج کلونی، ستاره 55 ساله هالیوود و همسرش امل علم الدین در انتظار تولد دوقلوهایش شان به سر می...
علت سقط جنین در ماه اول، دل تو دلم نیست! محققان بتازگی اظهار کرده‌اند «لیستریا» که نوعی باکتری متداول منتقل‌شونده از طریق غذاست، احتمالاً خطر شدیدی برای سقط جنین در مراحل اولیه حاملگی مح...
گالری زیباترین مدل عکس گل عشق و گل رز عاشقانه گالری زیباترین مدل عکس گل عشق و گل رز عاشقانه جدیدترین مدل عکس گل عشق و گل رز عاشقانه انواع مجموعه مدل گل عشق و گل رز عاشقانه پیشنهاد...
کم کاری تیروئید در بارداری، راهکار چیست؟ سوالسلام، من تو هفته 11بارداری هستم، دقیقا 10 هفته و سه روز، تقریبا 10روزه که متوجه کم کاری تیروئیدم شدم، TSHم 4 هست و تحت نظر پزشک تا حالا 7تا ق...
ژورنال جدیدترین مدل جلیقه کت و شلوار مردانه و پسرانه ۲۰۱۷ ژورنال جدیدترین مدل جلیقه کت و شلوار مردانه و پسرانه ۲۰۱۷ – ۹۶ جدیدترین و شیک ترین مدل جلیقه کت و شلوار مردانه و پسرانه ۲۰۱۷ – ۹۶ انواع ...
دلایل یائسگی زودرس، چه کنیم؟ در این مقاله، در ارتباط با مرحله حساس از زندگی خانم‌‌ها صحبت می‌‌شود. مرحله ای که برای اغلب خانم‌‌ها هراس انگیز است. یائسگی بر خلاف اسمش به معنای...
کاهش درد زایمان، تاثیر ندای آسمانی یکی از شدیدترین دردهایی که زنان در طول زندگی خود تجربه می‌کنند درد زایمان است. دردهای زایمانی با وجود داشتن مزایایی نظیر پیشبرد فرآیند زایمان، در...
پیشگیری از یائسگی زودرس، رژیم غذایی مناسب به موازات افزایش سن، به تدریج تخمدان‌ها هورمون‌های کمتری تولید می‌کنند، این تغییرات هورمونی منجر به کاهش توانایی باروری و توقف عادت ماهیانه می‌گر...
خونریزی های غیر طبیعی رحم، حالا چیکار کنم؟ داخل رحم به دو لایه تقسیم میشود. لایه داخلی نازک endometrium نامیده می‌شود. لایه بیرونی  عضلانی myometrium نامیده میشود. در شرایط عادی،رحم یک زن ...