آشنایی با کاخ هشت بهشت اصفهان

آشنایی با کاخ هشت بهشت اصفهان

 

نام کاخ هشت بهشت
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۲۷
تاریخ ثبت ملی ۲۲ آذر ۱۳۱۳

 

کاخ هشت‌بهشت یکی از کاخهای تاریخی موجود در شهر اصفهان و ساخته‌شده در دوران صفویان است. از کلیه کاخ‌های باصفا و کلاه‌فرنگی‌هائی که در این دوره در کنار چهارباغ احداث شده بود فقط کاخ هشت‌بهشت باقی‌مانده‌است.

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.

پیشینه

کاخ هشت‌بهشت – که روزگاری زیباترین کاخ عالم هم نامیده می‌شد – در سال ۱۰۸۰ هجری و به روزگار شاه سلیمان صفوی در نزدیکی باغ بلبل ساخته شد.

باغ وسیعی که عمارت در آن واقع شده جزئی از باغ بزرگ نقش جهان بوده‌است که شاه اسماعیل اول احداث کرد و در زمان جانشینان او بخصوص شاه عباس اول به قطعات متعددی تقسیم شد. باغ هشت بهشت در زمان شاه صفی وجود داشته است و در دوره دو شاه بعدی یعنی شاه عباس دوم و شاه سلیمان بر درختان این باغ زیبا افزودند. لازم به ذکر است کوشک باغ متعلق به زمان شاه سلیمان صفوی می باشد که در آن دوره باغ تکمیل و اصلاح گردید و در سال ۱۰۸۰ هـ . ق که با سومین سال سلطنت شاه سلیمان صفوی مقارن بود، به اتمام رسید و به گفته برخی تاریخدانان این باغ نشیمن هشت سوگلی حرم پادشاه بوده است، که ۴ نفر در طبقه همکف و ۴ نفر دیگر در طبقه اول سکنی گزیده بودند.

این بنای دو طبقه با طاقهای زیبا و تزئینات فراوان یکی از نمونه‌های درخشان معماری عصر صفویه به شمار می‌رود. این قصـر از همان ابتدای احداث «کاخ هشت بهشت» «هشت به هشت» و «هشت در بهشت» نامیده می‌شده‌است.

معماری

بخش مرکزی کاخ به صورت چهار صفه ساخته شده و ایوان آن رو به شمال است. سقفی که بر فراز این بنای ۴ صفه استوار است پوشیده از مقرنس‌های گچی خوش رنگ و خوش طرح است.

اتاقهای طبقه اول در چهار گوشه عمارت تزئیناتی از گچبری و نقاشی دارند. در طبقه دوم عمارت نیز مجموعه‌ای از رواق‌ها و اتاقها و طاقها و پنجره‌ها بر زیبائی آن می‌افزایند. این طبقه به راهروها و اتاقهای متعددی تقسیم شده که هر یک تزئینات خاصی دارند. در برخی حوض آب و در بعضی بخاری‌های دیواری تعبیه شده‌اند. دیوارها را نیز آینه‌های فراوان می‌پوشانیده‌اند. تمام سقف‌های کاخ را نیز موزائیک‌های بسیار عالی پوشانیده و دالانها و غلام‌گردش‌های بسیار زیبا و هماهنگ، آنها را احاطه کرده‌اند.

آنچه در این عمارت حائز اهمیت است ارتباطی است که میان فضاها و قسمت‌های مختلف آن پدید آمده‌است. این ارتباط باعث شده تا این عمارت در عین تنوع و گوناگونی و تعدد فضا از وحدت و یکپارچگی و تزئینات قابل توجه برخوردار شود.

تزئینات

تزئینات عمارت در دوران صفویه به حدی باشکوه و هنرمندانه بوده که سیاحان بسیاری زبان به تحسین آن گشوده‌اند. متأسفانه امروز از نرده‌های چوب زرنگار و قابها و جام‌های بلور و آلت‌های شیشه‌ای رنگارنگ ظریف اثری بر جای نمانده‌است چرا که در دوره‌های بعد از صفویه و بخصوص در عصر قاجاریان تغییرات بسیاری در آن داده شده‌است. این تغییرات به حدی است که برخی از سیاحان آن را از دوران قاجار به حساب آورده‌اند.

در اواخر دوران قاجار عمارت هشت بهشت به مالکیت خصوصی اشخاص در آمد و از زیورهای نفیس و گرانبهای دوره صفویه عاری گردید بطوری که امروز از آن همه شکوه و فریبندگی داخل کاخ و آب نماها و جوی‌های آب روان اثری بر جای نمانده‌است. با همه دخل و تصرفات زیبایی صفوی این بنا برجای مانده‌است چنان که آندره گدار باستان‌شناس و ایران‌شناس می‌گوید:

«… کاخ هشت بهشت با تالاری که از هر سو باز است و با چهار عمارت کلاه‌فرنگی در چهار گوشهٔ خود هنوز هم ترکیب اصلی و مختصری از لطف و ملاحت روزگاران گذشته را حفظ کرده‌است.»

ذکر این نکته مناسبت دارد که تزئینات این کاخ هشت‌گوشه که نشانه روحیه معماری و تزئینات اواخر دوره صفوی است به همراه ساختمان آن که میان باغ واقع شده‌است بعدها به فراوانی مورد تقلید قرار گرفته‌است.

در نظر سیاحان

کلیه سیاحان و جهانگردانی که از اصفهان بازدید کرده و موفق شده‌اند به درون کاخ هشت بهشت راه یابند آن را بهترین بناهای دنیا نامیده‌اند. یکی از آن‌ها کاخ هشت بهشت را با عبارت «… فرح‌انگیزتر از مجلل‌ترین کاخهای ممالک اروپایی» توصیف کرده‌است.

 

کدام ترشیجات چربی را میسوزاند؟ ترشیجات ها همیشه یکی از محبوب ترین خوراکی های همراه غذا در میان مردم بوده اند و حتی برخی مردم از روی علاقه زیاد آن ها را بصورت خام و به دور از غذا مصر...
مدلهای ست لباس شب کیت وینسلت در این پست مدلهای ست لباس شب کیت وینسلت را برای شما انتخاب کرده ایم که در مراسم مختلف استفاده نموده است. ست کردن لباس شب یکی از اصول مهم ...
آرامگاه ایرج قادری کجاست؟ خاک سپاری ایرج قادری طبق خواست همسرش در همان روز مرگ او (۱۷ اردیبهشت) و در آرامگاه بهشت سکینه در کرج برگزار شد. طبق وصیت ایرج قادری کلیه هزینه مراسم و...
اضافه وزن کودک، چه باید کرد؟ اضافه وزن در کودکان امروزه یکی از اصلی ترین دغدغه های والدین است. با پیشرفت شهر نشینی و زندگی در آپارتمان ها، فعالیت کودک بسیار کمتر از گذشته شده...
فهرست نویسندگان اهل اسپانیا آ آلفونسو دهم آنتونیو گاموندو ژوزه د آنچیتا ا خوزه ماریا اسکریوا میگل د اونامونو ب پیو باروخا اوراسیو باسکز–ری...
خواص زنجبیل در بارداری، ضرر هم دارد؟ اختلال‌های گوارشی و داشتن حالت تهوع به ویژه تهوع صبحگاهی، شایع‌ترین شکایت دوران بارداری است. حالت تهوع و استفراغ در این دوران در 50 تا 80 درصد زن...
زمان تخمک گذاری، وقت تقویت کانون خانوده! آیا مایلید بتوانید روزهایی که همسرتان بالاترین میل جنسی را دارد، پیش بینی کنید؟ باور کنید یا نه این امر کاملا قابل پیش بینی است. تنها چیزی که لاز...
اندازه شکم در بارداری، فک میکنم کوچیکه! سخت است که در دوران  بارداری سایز شکم خود را با دیگر دوستان باردارمان مقایسه نکنیم. اما اگر شکم شما چندان بزرگ نشده ناراحت نشوید؛ زیرا هیچ اندازه ی اس...
عوارض بی حسی اپیدورال، سردردم کی خوب میشه؟ علت سردرد و گردن درد پس از بی حسی نخاعی در سزارین/ بهترین روش درمان چیست؟!سردرد شایع ترین عارضه در بی حسی منطقه ای اسپینال است که به علت از دست ر...
علت گریه نوزاد، چگونه متوقف کنیم؟ قولنج نوزادان شرایط سختی را هم برای کودک و هم پدر و مادر ایجاد می کند. اما دانشمندان می گویند طب سوزنی می تواند گریه های بی وقفه و بی قراری های ن...
تاریخ زایمان، با این فرمول محاسبه کنید! بسیاری از خانم ها سوالاتی در مورد محاسبه تاریخ درست ماه های بارداری خود می پرسند و دوست دارند بدانند تاریخ زایمان آنها چگونه محاسبه می شود. دکتر ...
مراقبت های دوران بارداری دوقلویی 1. افزایش احتمال دوقلویی در دهه‌های سوم و چهارم زندگیدر این دوره‌های زندگی چرخه‌های قاعدگی کم‌کم نظم خود را از دست می‌دهند و ممکن است در یک ماه دو فول...
بهترین زمان غربالگری نوزاد، کی است؟ پرسش سلام من دخترم تو پنج روزگی دکتر بردم و یه سری آزمایش داد و به خاطر داشتن زردی بستری شد.الان دو ماهه شده و بردمش بهداشت...جواب آزمایشات پنج ر...
وسواس در بارداری، چرا این جوری شدم؟ دانشمندان به تازگی دریافته اند که چرا زنان باردار در ماه های آخر بارداری به شدت وسواس می شوند و مرتب علاقه مند به تمیز کردن خانه دارند.؛ براساس ج...
فیلسوفان اهل شیراز عارفان، فیلسوفانمظفر شیرازی • ابوالعباس معین‌الدین احمد شیرازی • ملاصدرا • مؤید فی‌الدین شیرازی • باباکوهی...