آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

علت نازایی زنان، می تواند مشکل کلیوی باشد؟ سوالیک سوال آیا مشکلات غدد فوق کلیوی تاثیری در نازایی زنان دارد با تشکر .جوابسلام علیکمبله می تواند نازایی بدهد.بیماری های مختلفی ایجاد می کنند. ...
بیماری سرخچه در بارداری، مشکلات جنین بیماری سرخچه یکی از بیماریهای ویروسی شایع کودکان می باشد. مشخصات این بیماری پیدایش دانه هایی در پوست صورت و بدن می باشد. شیرخواران به علت ایمنی م...
سن پریود شدن دختر، مرتبط با بارداری؟ سوال:آیا عدم پریود شدن باعث ناباروری می شود؟ من۲۰سالمه و اصلا تا الان پریود نشدم دکتر هم رفتم طی ازمایشات ژنتیک سیتی اسکن گفتن مشکلی نداری فقط تن...
علائم بارداری در شیردهی، شیر ندم؟ علائم احتمالی بارداری در دوران شیردهییکی از سوالات رایج خانم ها بعد از زایمان این است که آیا شیردهی مداوم از بارداری جلوگیری می کند؟ خیلی از خانم...
افزایش علاقه دانش آموز به درس خواندن   با توجه به فصل امتحانات بهتر است با عوامل تاثیرگذار بر ایجاد علاقه در فرزندانمان برای درس خواندن بپردازیم چگونه آن ها را به انجام تکالیف علاقه مند ک...
بیوگرافی حسین فسنقری ، دی جی فسنقری بیوگرافی حسین فسنقری حسین فسنقری متولد ۱۳۶۱ در سبزوار یک دی جی و گرم‌کننده مشهور مجالس شادی در ایران است. وی شخصیتی کاملاً نوظهور و مشهور عا...
تقویت استخوان زنان، تغذیه مناسب طبق یافته های مطالعاتی، رژیم غذایی ضدالتهابی که مملو از سبزیجات، میوه، ماهی و غلات کامل سبوس دار است، می تواند سلامت استخوان ها را تقویت کرده و ا...
آموزش حرف زدن به نوزاد، بیکار نشینید اولین و مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای به حرف آوردن فرزندتان انجام دهید، کتاب خواندن است. شب‌ها و ظهر‌ها وقت خواب یا در برخی ساعات روز می‌توانید...
ازدواج با مرد ثروتمند آرامش‌ شما را بیمه نمی‌کند   ازدواج با مرد ثروتمند نه تنها آرامش‌ شمارا بیمه نمی‌کند، بلکه به چالش‌های تازه‌ای هم وارد می‌کند‎   چند اسکناس تا خرید شادی فاص...
عوارض روحی خودارضایی در پسران اعتیاد به خودارضایی در پسران آسیب های زیادی از نظر جنسی به فرد وارد می‌سازد مضرات خود ارضایی پسران یکی از عوارض خود ارضایی پسران این است که پس ا...
جدیدترین و عجیب ترین روش کاشت مو در روپوست انسان یک روینده به نام مو وجود دارد که اکثر افراد از آن بهره مند هستند.مو علاوه بر اینکه عایقی برای بدن حساب میشود،خاصیت زیبایی دارد و این خ...
انگیزه در کودکان، چگونه تقویت کنیم؟ برای باهوش بودن باید انگیزه ای برای موفقیت وجود داشته باشد. همه کودکان انگیزه دارند، مگر اینکه سرکوب شوند. تکرار حرف های تحقیر آمیز، بی علاقگی یا...
راهنمای انتخاب بالش مناسب راهنمای انتخاب بالش مناسب ؛ تشخیص اینکه بالش مناسب از نظر نوع پارچه و مدل دوخت، اندازه و از همه مهم‌تر مواد داخلی آن کدام است از ضروریات است؛ چرا که ...
خوردن چای در بارداری، ضرر داره؟ چای در باردارینوشیدن چای یکی از عادت هایی می باشد که برخی از زنان در طول بارداری هم آن را دنبال می کنند.چای از قلب محافظت می کند ، سیستم ایمنی را...
افزایش هوش جنین، بوهای شگفت انگیز اگر مادران تدابیر بارداری را رعایت کنند، جنین به سلامت دوره رشد خود را می‌گذراند. مادرانی که این تدابیر را رعایت نکنند، نباید انتظار داشته باشند ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.