آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

آشنایی با کاخ عالی‌ قاپو اصفهان

 

نام کاخ عالی‌ قاپو
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
کاربری موزه
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۴
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

کاخ عالی‌قاپو (به ترکی به معنی «درگاه بلند» ساختمانی است که در واقع درب ورودی دولتخانه صفوی بوده‌است و در ابتدا شکلی ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس طبقاتی به آن افزوده شدند و در زمان شاه عباس دوم ایوان ستوندار به آن افزوده شد. این بنا در ضلع غربی میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف‌الله واقع شده‌است. ارتفاع آن ۴۸ متر است و ۶ طبقه دارد که با راه‌پله‌های مارپیچ می‌توان به آنها رسید. آنچه باعث گردیده است عالی قاپو در زمره آثار باشکوه و بسیار نفیس عصر صفوی قرار گیرد، مینیاتورهایی هست که کار هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی است و همچنین گچبری‌های آخرین طبقه کاخ عالی قاپو است که تالار آن «اتاق موسیقی» یا «اتاق صوت» نیز نامیده می‌شود.

تاریخچه بنا

این بنا پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان توسط شاه عباس اول بین سالهای ۹۷۳ تا ۹۷۷ خورشیدی بعنوان مقر و دولتخانه حکومتی سلاطین صفوی شروع به ساخت شد.

مدت زمان ساخت

این کاخ طی ۵ مرحله معماری و در زمان جانشینان شاه عباس اول بخصوص شاه عباس دوم و شاه سلیمان بین ۷۰ تا ۱۰۰ سال ادامه و تکمیل یافت. حتی به دلیل وجود کتیبه‌ای بخط نستعلیق در زمان شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفوی، تزئینات طبقه سوم اضافه یا مرمت شده‌است.

استادکاران و معماران بنا

کتیبه یا سند مستندی مبنی بر عنوان نام معمار بنا در دست نیست ولی به احتمال زیاد معمار بنا یکی از استادان و معماران مهندس معروفی چون استاد علی اکبر اصفهانی یا استاد محمدرضا ابن استاد حسین بنای اصفهانی دو معمار مشهور مساجد جامع عباسی و مسجد شیخ لطف الله بوده‌است.

دلیل نامگذاری

قاپو یا قاپی در زبان ترکی به معنی در، درگاه و ورودی است و عالی به معنی باشکوه، بزرگ و با ارزش می‌باشد. گفته می‌شود که در اصلی بنا را شاه عباس از نجف و مقبره علی بن ابی طالب به این مکان انتقال داده‌است. کتیبه بالای سردر ورودی با عنوان انا مدینه العلم و علی بابها و استقرار ۱۱۰ توپ جنگی در مقابل کاخ به حساب ابجد نام علی را عنوان می‌نماید (ع=۸۰، ل=۲۰، ی=۱۰).

تزئینات داخلی و خارجی بنا

تزئینات خارجی بوسیله آجر که در لچکها (قسمتهای هلالی در بالای هر ورودی) بوسیله کاشی هفت رنگ و تزئینات و خطوط اسلیمی می‌باشد و تزئینات داخلی بوسیله نقوش زیبای گل و بته و شکارگاه و حیوانت و پرندگان بر روی گچ (لایه چینی و کشته بری) و یا مینیاتورهای تصویری ایرانی (به سبک نقاشی‌های رضا عباسی) و خارجی (بوسیله نقاشان اروپایی که در زمان شاه سلیمان در دربار صفوی حضور داشتند به سبک نقاشی اروپایی به سبک توسط نقاشان معروفی مانند آنژل ولوکار) می‌باشد.

مراحل پنجگانه ساخت بنا

مرحله اول

ساخت بنایی تنها به عنوان ورودی جهت سایر بناها و مجموعه کاخهای سلطنتی می‌باشد

مرحله دوم

در این مرحله لزوم گسترش بنا و اضافه نمودن طبقات فوقانی بدلیل گسترش پایتخت و افزایش جمعیت شهری و با اهمیت جلوه دادن مقر حکومتی احساس گردید. بدین منظور طبقات سوم و چهارم و نیم طبقه پنجم اضافه گردیدند.

مرحله سوم

تکمیل ساختمان برجی شکل کاخ با اضافه نمودن آخرین طبقه (معروف به سالن موسیقی).

مرحله چهارم

اضافه نمودن پیش زدگی به سمت میدان نقش جهان (میدان امام خمینی) جهت افزایش طول کاخ و تبدیل آن به ایوان ستوندار در مرحله بعدی ساختمان

مرحله پنجم

اضافه نمودن ۱۸ ستون به ایوان با فضا ایجاد شده مرحله قبل بعلاوه ایجاد پله‌های شاهی و ساخت و تکمیل سیستم آبرسانی بنا جهت انتقال آب به طبقات به خصوص حوض مسی ایوان

پله‌های کاخ

این کاخ در حال حاضر دارای سه دستگاه پله، شامل دو دستگاه پله مارپیچ بصورت قرینه در قسمت غربی ساختمان و یک دستگاه پله بصورت پلکانی (بصورت چند پله و اتاقهای بین راه به شکل زیگزاگی) معروف به پله‌های شاهی که به منظور تشریفات ساخته شده‌است.

طبقات ششگانه بنای عالی قاپو

بنای عالی قاپو با ارتفاعی حدود ۴۸ متر تا کف بازار بلندترین کاخ چند طبقه تا چند دهه اخیر در شهر اصفهان بوده‌است. بدلیل اضافات و الحاقات معماری در هر سو نمایی متفاوت دارد به طوری که از جلو بنا از میدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفین بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف بعنوان اولین طبقه، در کل ۶ طبقه می‌باشد.

آستانه ورودی

کمپفر دربارهٔ آستانه کاخ عالی‌قاپو چنین گفته است:

کاخ عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.

 

برای درمان آندومتریوز چه باید کرد؟ سوال سلام چند ماه پیش با شروع دوره قاعدگی ، علائمی مثل نفخ شدید، شکم درد، دفع مکرر مدفوع شل و ناکامل و باریک در من پدیدار شد.تحت نظر پزشک متخصص د...
بارداری مفید، پیشگیری از بیماری خطرناک خانم لویس بونسونبی پژوهشگر مسئول تحقیقات گفت: حتی یکبار بارداری با کاهش ۵۰ درصدی خطر ابتلا به ام اس در ارتباط است.پژوهشگران دریافتند خطر ابتلا به...
خوشگل شدن جنین، چی بخورم؟ انسان به صورت فطری خواهان زیبایی است و دوست دارد آفریننده زیبایی هم باشد. اگرچه زیبایی کودکان بیشتر از هر چیز به ژنتیک مربوط می‌شود اما می‌توان ب...
استعدادیابی کودکان، با یه آموزشگاه خوب آموزشگاه پانیذ با هدف تعالی درونمایه ها و استعدادهای بالقوه کودکان و نوجوانان با ایجاد مهارتهای اجتماعی و انسانی به عنوان اولین آموزشگاه تلاش می ...
تنبیه کودک، راهی برای جلب توجه! سوال:سلام، زن بیست و پنج ساله ای هستم از تبریز که یه دختر نه ماهه دارم.همینطور خاله ی یه دختر شیرین زبون سه ساله هم هستم که سوالم راجع به همین دخ...
نوزاد دختر، چرا دوبار به دنیا آمد؟ «لین‌لی بومر» فقط ۵۳۰ گرم وزن داشت که پزشکان توموری را که تقریباً هم وزن خودش بود، از بدن او درآوردند.او تنها ۲۳ هفته عمر داشت که در جریان یک جرا...
ازدواج در دین یهود ازدواج در یهودیت ازدواج در یهود ازدواج در یهودیان ازدواج در يهود ازدواج در دین یهود ازدواج در آیین یهود ازدواج در دین یهودیت ازدواج د...
درمان ریزش موی زنان، کدام نوع تغذیه؟ سوالسلام. برای جلوگیری از ریزش مو، از چه مواد خوراکی و غیر خوراکی استفاده کنیم؟ متشکرم. جواببا سلام و احترامکاربر گرامی ریزش مو بسیار شایع بوده و...
فقط هفته ای ۱۵۰ دقیقه ورزش کنید! دانشمندان کشف کردند که هفته ای 150 دقیقه ورزش کردن کافی است و خطر مرگ زودهنگام را تا 30درصد کاهش می دهد. هفته ای 150 دقیقه ورزش کنید!  وقت ندارید ه...
اختلاف سنی مناسب برای ازدواج، می دانید؟ سوالسلام .من دختری رو دوس دارم که 5سالو 5ماه ازش بزرگترم.آیا اگه ازدواج کنیم مشکلی پیش میاد؟؟؟؟؟؟؟ جوابباسلامکاربر گرامی اختلاف سنی شما دو نفر بس...
علت بی قراری نوزاد، کولیک یا ریفلاکس؟ عضو انجمن علمی طب سنتی گفت: کولیک تا حدی طبیعی است اما اگر شدت ‌آن زیاد شود باید اصلاحاتی روی شیر مادر صورت گیرد به این ترتیب که برای درمان کولیک...
تماس با گربه در بارداری، ضرری دارد؟ سوالخانمی هستم 23 ساله که در هفته 16 بارداری هستم . در کنار بارداری گربه خانگی دارم که اصلا از خانه خارج نمیشود . و اینکه خیلی یه بهداشتش میرسیم ...
مصرف استامینوفن در بارداری، ضرر داره؟ چه افرادی نباید استامینوفن مصرف کنند توصیه های پزشکی و ممنوعیات مصرف این دارو را می شناسید ؟خانم های بارداری که این دارو را مصرف می کنند چه آسیب ...
نحوه خوابیدن در بارداری، بهترین حالت شاید نحوه خوابیدن در دوماهه اول بارداری زیاد براتون مهم نباشه و فکر کنید تا زمانی که شکم شروع به بزرگ شدن نکردن هر مدلی که راحت باشید میتونید بخو...
فاصله بین دو بارداری، کم یا زیاد؟ یکی از اهداف تنظیم خانواده فاصله گذاری مناسب بین فرزندان است. در زمان های نه چندان دور والدین به خاطر ناآگاهی به فاصله سنی فرزندان خود اهمیتی نمی...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.