بزرگترین گالری عکس و تصویر در ایران

آشنایی با مسجد جامع اصفهان

آشنایی با مسجد جامع اصفهان

آشنایی با مسجد جامع اصفهان

 

 

مسجد جامع اصفهان
میراث جهانی یونسکو
اطلاعات اثر
کشور  ایران
نوع فرهنگی
معیار ثبت i| v| vi
شمارهٔ ثبت ۱۳۹۷
منطقه آسیا
تاریخچه
تاریخچهٔ ثبت ۲۰۱۲ (طی نشست سی و ششم)
اطلاعات ثبت ملی
شماره ثبت ملی ۹۵
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مسجد جمعه یا مسجد جامع اصفهان از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین ابنیه مذهبی ایران است. این مسجد مجموعه تاریخی وسعی را به ابعاد ۱۷۰ در ۱۴۰ متر در شمال شرقی اصفهان و کنار میدان کهنه نشان می‌دهد و امروز شامل قسمتهای مختلفی است از قبیل گنبد نظام الملک، گنبد تاج الملک، ضمن چهار ایوانی شبستانها، مدرسه مظفری محراب الجایتو که هر یک نمایانگر سیر هنر معماری اسلامی در دوره‌ای خاص هستند. بنا بر شواهد تاریخی، مسجد جامع اصفهان بر روی ویرانه‌های مسجد قدیمی تری ساخته شده که اعراب ساکن قریه طهران در اصفهان در قرن دوم هجری در یهودیه بنا کرده بودند. مسجد اولی بر خرابه‌های ابنیه‌ای مربوط به اواخر دوره ساسانی برپا شده بود (دهباشی،۱۳۰:۱۳۸۳) .

مهم‌ترین طرحهای توسعه در دوران آل بویه و صفویه صورت پذیرفته‌اند. سبک معماری مسجد شیوه رازی است.

مسجد جامع اصفهان منعکس کننده هنر بیزانس و کلاسیک در قالب یک بنای سنتی و اسلامی است.

تاریخچه

کاوشهای باستانشناسی نشان از آن دارد که احتمالا این مسجد پیش از تسلط اعراب بر این شهر، مرکز مذهبی مهم شهر بوده و بصورت یکی از آتشکده‌های شهر اصفهان کاربری داشته‌است. کشف یک پا ستون، با تزیینات دوره ساسانیان، در منطقه شمالی مسجد، وجود بنایی قبل از اسلام را تایید می‌کند. درباره تاریخچه تغییر و تحولات مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد ولی به نظر می‌آید ساخت مسجد جامع به قرون اولیه هجری و در زمان عباسیان بوده که در قرن سوم هجری محراب آن تخریب و جهت قبله آن اصلاح شده‌است.

بخش‌های گوناگون آن در طول نزدیک به هزار سال شکل گرفته‌اند و طی این سالها همواره در حال مرمت و بازسازی بوده‌است که آخرین آنها بازسازی بخش تخریب شده بر اثر بمباران هواپیماهای عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق بوده‌است.

سنگاب‌های مسجد جامع

در مسجد جامع اصفهان چهار سنگاب قراردارند.

۱- سنگاب ایوان درویش: در ایوان شمالی مسجد جامع که ایوان درویش نام دارد، سنگابی از جنس سنگ پارسی قرار گرفته‌است. این سنگاب ابتدا در مجاورت مقبره علامه مجلسی قرار داشته و بعد به محلّ کنونی منتقل شده‌است. قطر دهانه سنگاب ۱۱۵ سانتیمتر است، ولی نیمی از آن به علّت شکستگی از بین رفته‌است. کتیبه بدنه این سنگاب به زبان‌های فارسی و عربی و به خطّ ثلث است. آن چه از متن کتیبه بجا مانده به شرح زیر است:

… و صل علی زین العباد علی و الباقر محمد و الصادق جعفر و الکاظم موسی و الرضا علی و التقی محمد و النقی…

کرد وقف شاه مظلومان حسین ابن علی هرکه نوشد آب گوید لعن بر ابن زیاد
شد تمام این جام در عهد شه ایران صفی ……

لبه این سنگاب دارای پنج جامگاه بوده‌است که شکستگی نیمی از سنگاب باعث شده که تنها دوتا از آنها باقی‌بمانند. نقشهای بدنه این سنگاب هم در اثر فرسایش تا حدودی از بین رفته‌اند.

۲- سنگاب ایوان صاحب: ایوان جنوبی مسجد جامع، ایوان صاحب نام دارد و سنگابی ساده در رو به روی آن قرار گرفته‌است. این سنگاب در میان حوضچه‌ای از سنگ چهارگوش قرار گرفته و روی لبه آن پنج جامگاه طرّاحی شده‌است. سطح خارجی سنگاب در بالا شامل کتیبه صلوات بر چهارده معصوم (ع) به خطّ ثلث و نقش‌های کنگره‌دار کوچک، و در قسمت پایین سنگاب، نقش‌های کنگره‌دار بزرگ است. همچنین بر روی بدنه سنگاب، کتیبه‌ای به این مضمون نقش بسته‌است:

وقف شرعی نمود توفیق… استاد امین ولد اسمعیل… فی ۱۱۰۲

۳ و ۴ – دو سنگاب کوچک دیگر هم در مسجد جامع اصفهان وجود دارند که یکی در کنار حوض میان حیاط مسجد، و دیگری در برابر ایوان استاد (ایوان غربی) قرار گرفته‌اند.

خواندنی

آرتور پوپ (باستان شناس) می‌نویسد: «من آن روز وقتی به تماشای مسجد جامع اصفهان رفتم و در زیر این گنبد قرار گرفتم، متوجّه شدم که تمام وجودم در تسخیر گنبد و مسجد است؛ چون در زیر این گنبد به خوبی می‌توان به شاهکار فنا ناپذیر و خلّاقهٔ ایرانی‌ها پی برد و به عظمت مسجد و گنبد آن اعتقاد پیدا کرد. من از آن به بعد، بارها به مسجد جامع اصفهان رفتم و با تماشای گنبد این مسجد، زبان به تحسین گشودم و عشق و علاقهٔ خود را به اصفهان و ایران، روزافزون دیدم. به همین جهت می‌خواهم، بعد از این که دیده برهم نهادم، جسدم را را در این خاک مقدّس دفن کنند.»

محراب‌ها

مسجد جامع اصفهان از مساجدی است که محراب‌های متعددی دارد. بلندآوازه ترین محراب آن در ضلع شمالی ایوان غربی آن، در شبستانی که بوسیله اولجایتو ساخته شد قرار دارد. این محراب نمونه نفیسی از تزئین گچبری است با گل و بته و شکل‌های هندسی. هشت محراب دیگر در این مسجد وجود دارند که تدریجا ساخته شده است (پیرنیا، ۱۳۸۳)

ثبت در میراث جهانی

این اثر در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.

 

رنگ کردن مو در بارداری سوال مخاطب نی‌نی‌بان: بنده هفته 36 بارداری هستم. آیا می توانم از رنگ مو استفاده کنم با این اطمینان که هیچ ضرری برای جنینم نداشته باشد؟پاسخ دکتر د...
سریال پایتخت ۳ پایتخت ۳ نام فصل سوم از مجموعهٔ تلویزیونی پایتخت به کارگردانی سیروس مقدم است که در نوروز ۱۳۹۳ از شبکه ۱ سیما پخش شد. فیلمنامه سریال پایتخت ۳ به سرپرست...
کودک ورزشکار می خواهم، چه کنم؟ در این سال‌ها که تکنولوژی و به‌ویژه گوشی‌های تلفن همراه که همه بچه‌ها را درگیر خود کرده، بسیار مهم است که آنها زمانی را هم به فعالیت‌های جسمی و و...
شیر نخوردن نوزاد، عذاب میکشم! سوال:با سلام. نوزاد من حدودا 7 ماه دارد. دفعات شیر خوردتش شده روزی 2 بار.من چون شیرم کمه شیرخشک میدم.شیشرو قبلا بهتر میگرفت.الان اصلا نمیگیره.گاه...
در دوران بارداری چه کارهایی باید کرد؟ بارداری آن دوره از زندگی یک زن است که دوستان، خانواده و همسایگان؛ گاهی اوقات، حتی خواهر زاده مجرد شما ممکن است به شما مشاوره دهند! این کار را انج...
علت پریود نشدن بعد از کورتاژ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: من ٤٥ روز از کورتاژم میگذره هنوز پریود نشدم دکترم گفت اگه بعد از دوماه نشدى تست حاملگى بده بعد آمپول پروژسترون بزن در صورتى...
زمان مناسب برای جلوگیری از بارداری سوال مخاطب نی‌نی‌بان: سلام من ۲۱ سالمه و حدود چهار ماهه که ازدواج کردم و به دلایلی فعلا نمیخوام بچه دار شم آیا برای باردار شدنم در آینده مشکلی پی...
نفیسه روشن در آبادان شهری که عاشق آن است + عکس نفیسه روشن در آبادان شهری که عاشق آن است + عکس نفیسه روشن بازیگر زن ایرانی با منتشر کردن عکسی از خود در بازار های شهر آبادان شهری که عاشق آ...
قرمز شدن پلک کودک، مشکل کجاست؟ بلفاریت یا پلک­ های گرانول، نوعی التهاب پلکی به خصوص در قاعده فوقانی و تحتانی پلک­ ها است.اگر کودک شما به بلفاریت مبتلا شده باشد، ممکن است پلک های او ...
خواص عناب برای پوست و مو و آشنایی با فواید دارویی آن خواص عناب برای پوست و مو و آشنایی با فواید دارویی آنخواص عناب برای پوست و مو . عناب به علت دارا بودن آنتی اکسیدان ها برای پوست و مو بسیار مف...
دلایل ترس کودک، راه درمان بعضی از کودکان، بدون هیچ دلیلی می ترسند. ترس، دلهره و اضطراب را برای کودک به همراه دارد. چگونه می توانیم این ترس را از فرزندانمان دور کنیم؟ چه تر...
عوارض فشارخون بارداری، اثرات بر جنین فشار خون بالا در طی دوران بارداری می تواند همراه با خطرات فراوانی برای مادر و جنین باشد. ریسک ها و خطرات فشار خون بالای بارداریفشار خون بالای ماد...
کمر درد از علائم بارداری است؟ سوال مخاطب نی‌نی‌بان: با سلام من ۲۳ فروردین پریودیم پاک شده و اقدام به بارداری کردیم الان نزدیک دو هفته اس که کمر و سینه هام درد میکنه دوبار تست ...
عکس نوشته عاشقانه خستگی ⋆ جمعه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۶ 2 بازدیددر عکس نوشته عاشقانه خستگی سری جدید از عکس نوشته عاشقانه در مورد خستگی و تنها مونده و نفرت از دنیا که امروز در آن زندگی...
جدیدترین مدل تاج عروس ۲۰۱۷ باشکوه و شیک سری اول جدیدترین و شیک ترین مدل تاج عروس ۲۰۱۷ باشکوه و شیک سری اول انواع مجموعه مدل شینیون مو شیک و جدید پیشنهاد مدل مو های جدید و شیک برای سا...