آشنایی با مسجد جامع اصفهان

آشنایی با مسجد جامع اصفهان

 

 

مسجد جامع اصفهان
میراث جهانی یونسکو
اطلاعات اثر
کشور  ایران
نوع فرهنگی
معیار ثبت i v vi
شمارهٔ ثبت ۱۳۹۷
منطقه آسیا
تاریخچه
تاریخچهٔ ثبت ۲۰۱۲ (طی نشست سی و ششم)
اطلاعات ثبت ملی
شماره ثبت ملی ۹۵
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مسجد جمعه یا مسجد جامع اصفهان از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین ابنیه مذهبی ایران است. این مسجد مجموعه تاریخی وسعی را به ابعاد ۱۷۰ در ۱۴۰ متر در شمال شرقی اصفهان و کنار میدان کهنه نشان می‌دهد و امروز شامل قسمتهای مختلفی است از قبیل گنبد نظام الملک، گنبد تاج الملک، ضمن چهار ایوانی شبستانها، مدرسه مظفری محراب الجایتو که هر یک نمایانگر سیر هنر معماری اسلامی در دوره‌ای خاص هستند. بنا بر شواهد تاریخی، مسجد جامع اصفهان بر روی ویرانه‌های مسجد قدیمی تری ساخته شده که اعراب ساکن قریه طهران در اصفهان در قرن دوم هجری در یهودیه بنا کرده بودند. مسجد اولی بر خرابه‌های ابنیه‌ای مربوط به اواخر دوره ساسانی برپا شده بود (دهباشی،۱۳۰:۱۳۸۳) .

مهم‌ترین طرحهای توسعه در دوران آل بویه و صفویه صورت پذیرفته‌اند. سبک معماری مسجد شیوه رازی است.

مسجد جامع اصفهان منعکس کننده هنر بیزانس و کلاسیک در قالب یک بنای سنتی و اسلامی است.

تاریخچه

کاوشهای باستانشناسی نشان از آن دارد که احتمالا این مسجد پیش از تسلط اعراب بر این شهر، مرکز مذهبی مهم شهر بوده و بصورت یکی از آتشکده‌های شهر اصفهان کاربری داشته‌است. کشف یک پا ستون، با تزیینات دوره ساسانیان، در منطقه شمالی مسجد، وجود بنایی قبل از اسلام را تایید می‌کند. درباره تاریخچه تغییر و تحولات مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد ولی به نظر می‌آید ساخت مسجد جامع به قرون اولیه هجری و در زمان عباسیان بوده که در قرن سوم هجری محراب آن تخریب و جهت قبله آن اصلاح شده‌است.

بخش‌های گوناگون آن در طول نزدیک به هزار سال شکل گرفته‌اند و طی این سالها همواره در حال مرمت و بازسازی بوده‌است که آخرین آنها بازسازی بخش تخریب شده بر اثر بمباران هواپیماهای عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق بوده‌است.

سنگاب‌های مسجد جامع

در مسجد جامع اصفهان چهار سنگاب قراردارند.

۱- سنگاب ایوان درویش: در ایوان شمالی مسجد جامع که ایوان درویش نام دارد، سنگابی از جنس سنگ پارسی قرار گرفته‌است. این سنگاب ابتدا در مجاورت مقبره علامه مجلسی قرار داشته و بعد به محلّ کنونی منتقل شده‌است. قطر دهانه سنگاب ۱۱۵ سانتیمتر است، ولی نیمی از آن به علّت شکستگی از بین رفته‌است. کتیبه بدنه این سنگاب به زبان‌های فارسی و عربی و به خطّ ثلث است. آن چه از متن کتیبه بجا مانده به شرح زیر است:

… و صل علی زین العباد علی و الباقر محمد و الصادق جعفر و الکاظم موسی و الرضا علی و التقی محمد و النقی…

کرد وقف شاه مظلومان حسین ابن علی هرکه نوشد آب گوید لعن بر ابن زیاد
شد تمام این جام در عهد شه ایران صفی ……

لبه این سنگاب دارای پنج جامگاه بوده‌است که شکستگی نیمی از سنگاب باعث شده که تنها دوتا از آنها باقی‌بمانند. نقشهای بدنه این سنگاب هم در اثر فرسایش تا حدودی از بین رفته‌اند.

۲- سنگاب ایوان صاحب: ایوان جنوبی مسجد جامع، ایوان صاحب نام دارد و سنگابی ساده در رو به روی آن قرار گرفته‌است. این سنگاب در میان حوضچه‌ای از سنگ چهارگوش قرار گرفته و روی لبه آن پنج جامگاه طرّاحی شده‌است. سطح خارجی سنگاب در بالا شامل کتیبه صلوات بر چهارده معصوم (ع) به خطّ ثلث و نقش‌های کنگره‌دار کوچک، و در قسمت پایین سنگاب، نقش‌های کنگره‌دار بزرگ است. همچنین بر روی بدنه سنگاب، کتیبه‌ای به این مضمون نقش بسته‌است:

وقف شرعی نمود توفیق… استاد امین ولد اسمعیل… فی ۱۱۰۲

۳ و ۴ – دو سنگاب کوچک دیگر هم در مسجد جامع اصفهان وجود دارند که یکی در کنار حوض میان حیاط مسجد، و دیگری در برابر ایوان استاد (ایوان غربی) قرار گرفته‌اند.

خواندنی

آرتور پوپ (باستان شناس) می‌نویسد: «من آن روز وقتی به تماشای مسجد جامع اصفهان رفتم و در زیر این گنبد قرار گرفتم، متوجّه شدم که تمام وجودم در تسخیر گنبد و مسجد است؛ چون در زیر این گنبد به خوبی می‌توان به شاهکار فنا ناپذیر و خلّاقهٔ ایرانی‌ها پی برد و به عظمت مسجد و گنبد آن اعتقاد پیدا کرد. من از آن به بعد، بارها به مسجد جامع اصفهان رفتم و با تماشای گنبد این مسجد، زبان به تحسین گشودم و عشق و علاقهٔ خود را به اصفهان و ایران، روزافزون دیدم. به همین جهت می‌خواهم، بعد از این که دیده برهم نهادم، جسدم را را در این خاک مقدّس دفن کنند.»

محراب‌ها

مسجد جامع اصفهان از مساجدی است که محراب‌های متعددی دارد. بلندآوازه ترین محراب آن در ضلع شمالی ایوان غربی آن، در شبستانی که بوسیله اولجایتو ساخته شد قرار دارد. این محراب نمونه نفیسی از تزئین گچبری است با گل و بته و شکل‌های هندسی. هشت محراب دیگر در این مسجد وجود دارند که تدریجا ساخته شده است (پیرنیا، ۱۳۸۳)

ثبت در میراث جهانی

این اثر در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.

 

ارضا نشدن زن در رابطه زناشویی، علت چیست؟ سوالدلیل نیامدن منى هنگام رابطه زناشویی چیست؟جوابسلام.عدم خروج منی در زمان رابطه جنسی یه چند علت میتواند باشد که عبارتند از :1- عدم رسیدن به ارضا...
چرا باردار نمی شوم، ظاهرا نرمالم! سوال:سلام، قبلا 3سال قرص ال دی واسه جلوگیری استفاده کردم الان 6ماهه قصدبارداری دارم سونو دادم همه چی طبیعی بود فولیکول غالب هم نداشتم ازکیت ال اچ...
حاملگی پوچ چگونه تشخیص داده میشود؟ سوالسلام من شش سال پیش سقط داشتم در هفته ششم به دلیل بارداری پوچ الان باردارم سونو رفتم هفت هفته تمام بود و تشخیص ساک حاملگی فاقد جنین بود هیچ در...
هورمون رشد در کودکان، بلوغ تاخیری!/ صدای دکتر آمپول های وجود دارد که با استفاده از آن بلوغ کودک به تاخییر می افتد و این تحقیق باید بروی کودک های سالم باشد. یعنی کودکانی که بلوغ زود رس دارند ا...
سپردن کودک به مادربزرگ، شش نکته مهم مشغله‌های زندگی و کار بیرون از خانواده خیلی از مادران را وادار می‌کند تا نگهداری از فرزندانشان در طول روز را به پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها بسپارند....
توصیه های پزشکی برای زردی در شیرخواران با چه نشانه ها و علائمی می توانیم پی به بیماری زردی در نوزادمان ببریم این عارضه در نوزادان تازه متولدشده بیشتر دیده می شود برای تشخیص و رفع این بیما...
ناگفته هایی از محسن نامجو عکس محسن نامجو عکس محسن نامجو و همسرش عکس محسن نامجو خواننده عکس محسن نامجو با شجریان عکس از محسن نامجو دانلود عکس محسن نامجو گالری عکس محسن نامجو عک...
درمان آندومتریوز با تغذیه، راهنماییم کنید سوالسلام وقت بخیر من سال89 عمل جراحی بابت آندرومتریوز انجام دادم واز آن موقع قرص یاسمین استفاده میکنم. اجازه توقف در مصرف این قرص را ندارم. چه نو...
ناباروری در زنان، مهمترین علت ها را بدانیم! بیش از 15 درصد زنان در زمانی در طول زندگی برای باردار شدن، دچار مشکلاتی میشوند. باردار نشدن زمانی یک مشکل خوانده میشود، که فرد بعد از یک سال تلاش...
کنترل وزن در بارداری، نیاز است؟ توسعه عادات سالم قبل و در دوران حاملگی برای داشتن وزن مناسب، اهمیت زیادی در تولد یک فرزند سالم دارد ضمن این که از بسیاری از بیماری‌های دوران بارد...
برخی پیشنهادات جالب برای رفع سرماخوردگی   از قدیم الایام برای رفع سرماخوردگی برخی روش های درمانی خانگی در پیش گرفته اند که تا حدودی توانسته اند این عارضه را از بین برده و علائم آن را کاهش ...
مصرف قرص آهن قبل از بارداری، سردرد دارم! سوال:من برای قبل از بارداری به مدت سه ماه باید قرض آهن مصرف کنم ولی دچار سردرد شدم. دلیلش چیست؟جواب:نمی توان گفت که مصرف قرص با سردرد تان مرتبط ا...
پرهیز از مصرف عدس در برخی بیماری ها یک متخصص طب سنتی با تشریح پرهیزات مصرف عدس در برخی گروه‌های بیمار، که دچار غلبه سودا در بدن بوده و سودا در بدنشان بیشتر از حد بوده و باعث بیماری شده...
فهرست ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان   فهرست یک‌صد دانشگاه برتر جهان، هر ساله توسط موسسه مشاوره رتبه بندی شانگهای اعلام می‌شود که این رویه از سال 2003 میلادی تا کنون، ادامه دا...
آشپزی برای نوپا، پخت دیپ آدم برفی دیپ آدم برفی، مناسب 12 تا 24 ماهفر را از قبل با حرارت 350 درجه فارنهایت روشن کنید. کمی کره در تابه بمالید. خمیر نان را به 12قسمت تقسیم کنید و هر ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.