آشنایی با مدرسه چهار باغ

آشنایی با مدرسه چهار باغ

 

نام مدرسه چهار باغ
کشور  ایران
استان استان اصفهان
شهرستان اصفهان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر مدرسه مادر شاه سلطان حسین
کاربری مدرسه، باغ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۱۶
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰

 

مدرسه چهارباغ که به نام مدرسه سلطانی و مدرسه مادرشاه نیز نامیده می‌شود، آخرین بنای تاریخی باشکوه دوران صفوی در اصفهان است که برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی در دوره شاه سلطان حسین، آخرین پادشاه صفوی، از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری ساخته شده است. مدرسه چهار باغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت در ضلع شرقی خیابان چهارباغ قرار دارد.

وجه تسمیه

وجه تسمیه این مدرسه چهار ایوانی به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته گشته است و مدرسه چهارباغ بدین جهت خوانده می شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه نیز گفته می شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.

معماری

سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است. ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشی‌کاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.

کاروانسرا و بازار

کاروانسرای مادر شاه که مجلل‌ترین اقامتگاه مسافرین سه سده پیش بوده موقوفه و متصل به ساختمان‌های مدرسه چهارباغ، در ضلع شرقی آن است، هم اکنون تبدیل به مهمانسرایی به نام مهمانسرای عباسی شده واز لحاظ سبک معماری در بین هتل‌های درجه اول دنیا در زمان حاضر بی‌نظیر و منحصر به فرد است. دیگر موقوفه متصل به این بنا بازار هنر می‌باشد.

کتیبه‌های خوشنویسی

اکثر کتیبه‌های این بنا به خط ثلث عالی عبدالرحیم جزایری است و کتیبه سردر بازار سلطانی تاریخ ۱۱۲۲ ه‍. ق را دارد.

سنگاب‌ها

دو سنگاب در داخل مدرسه چهارباغ قرار دارند؛ یکی در سرسرای ورودی و دیگری در صحن مدرسه.

۱- سنگاب سرسرای ورودی از جنس سنگ پارسی است و بر روی آن کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث برجسته در لوحه‌های کوچکی کنده‌کاری شده‌است. همچنین بر طبق کتیبه، سنگاب در ماه شعبان سال ۱۱۱۰ (قمری) توسط سنگتراشی به نام «محمد طاهر» ساخته‌شده‌است. در وسط دو لوح آخر عبارات زیر به خط نستعلیق وجوددارد:

(کتیبه اقل الطلبه محمد مهدی الحسینی عفی عنه)
(در شهر شعبان‌المعظم سنه ۱۱۱۰ به اتمام رسید عمل کمترین محمد طاهر)

۲- سنگاب موجود در صحن مدرسه روبروی ایوان جنوبی قرارگرفته و آنهم از جنس سنگ پارسی است. کتیبه این سنگاب به شرح زیر است:

(وفق حضرت امام حسین صلوات الله و سلامه علیه نمود این سنگاب را
حاجی ابوالحسن اردکانی فی شوال المکرم سنه تسعین و الف)

بر طبق کتیبه، سنگاب را در سال ۱۰۹۰ (قمری) ساخته‌اند. از آنجایی که سال ساخت مدرسه چهارباغ بین سالهای ۱۱۱۶ (قمری) و ۱۱۲۶ (قمری) و در زمان حکومت سلطان حسین صفوی است، چنین استنباط میشود که سنگاب قبل از ساختمان مدرسه در جای دیگری قرارداشته و بعداً به صحن مدرسه انتقال داده‌شده‌است.

 

سقط جنین، چه زمانی واجب است؟ بیماری های جنینی که در صورت اثبات ابتلا اجازة سقط صادر می شود ۱) استئوژنزیس ایمپرفکتا مادرزادی (Osteogenesis imperfecta) ـ این بیماری بر روی تم...
عکسی از نوجوانی برد پیت بازیگر سرشناس سینمای هالیوود و برنده جایزه گلدن گلوب، پیش از ستاره شدن در دنیای سینما ستاره تیم بسکتبال مدرسه بود. تصویر زیر مربوط به سال 1977 بوده و ...
بارداری بلافاصله بعد از ازدواج، صحیح است؟  بارداری بلافاصله بعد از ازدواجدر فرهنگ ما شرقی ها مخصوصا در ایران ، دختر ها وپسر ها پس از آشنائی خانواده هایشان با یکدیگر وتوافق دو خانواده وچند...
مراقبت از نوزاد، جوانه گندم یبوست میاره؟ پرسش با سلام و خسته نباشید چند تا سوال در مورد پسرم ( 10 ماهه ) دارم. اگر خودم شیر گاو پاستوریزه بخورم اثر بد روی شیر خودم داره یا نه ؟ جوانه گند...
خرید کفش کودک، چرا در پایان روز؟ قطعا اهمیت کفش به عنوان نگهدارنده بخش مهمی از سلامت بدن انسان بر کسی پوشیده نیست اما این اهمیت در کودکی به دلیل نوع تحرکات و میزان فعالیت های این...
خطرات بارداری در سن بالا، بدانید بارداری بعد از سن 35 سالگی ممکن است دشوارتر از سنین پایین باشد، اما غیر ممکن نیست. اگر می خواهید بدانید چرا این گونه است و خطرات بارداری در سنین ...
علت افسردگی کودکان، والدین بخوانند شاید بسیاری از ما هنوز طعم تلخ تنبیه را به خاطر داشته باشیم. این ناخوشایندی باعث شده برخی والدین با هر گونه تنبیه مخالف و برخی دیگر همچنان موافق ...
کوکساکی ویروس ها |کوکساکی ویروس|درمان ویروس کوکساکی|کوکساکی ویروس ها|درمان کوکساکی|بیماری کوکساکی کوکساکي ويروس ها، زير گروه بزرگي از انتروويروس ها هستند که بر حسب ...
برترین مدل مو کوتاه با رنگ تیره هالیوودی ها مدل مو کوتاه یکی از بهترین مدل موهایی است که مناسب کسانی است که گردن های کوتاه و چانه های پهنی دارند. به بهانه پایان ... The post برترین مدل مو کوتاه ...
روز شمار دهه فجر سال ۵۷ با نزدیک شدن به دهه فجر بر آن شدیم تا شرحی از رویدادهای این دهه درخشان را با موضوع “روز شمار دهه فجر سال ۵۷” در اختیار مخاطبان عزیز قرار دهیم. با ما ...
بارداری دوم، این نکات را رعایت کنید! همیشه هر کاری اولین بار هیجان و سختی های خاص خود را دارد. بارداری نیز مستثنی از این اصل نیست از اینرو بارداری اول شرایط ویژه تری را نسبت به باردا...
جلوگیری از دو تکه شدن پاراگراف در ورد نحوه پاراگراف بندی در ورد هنگامی که در حال تایپ یک متن در Word هستید و مکان‌نما به انتهای صفحه می‌رسد، ادامه‌ی متن به طور خودکار در صفحه‌‌ی بعد...
اشک باراک اوباما در سخنرانی خداحافظی باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در آخرین نطق خداحافظی خود در شیکاگو، توقف برنامۀ هسته‌ای ایران از طریق برجام، برقراری رابطه با کوبا و کشتن بن لادن ر...
تغذیه در بارداری، فواید تخم مرغ  تخم مرغ غنی از امگا ۳ است و به سلامت مغز، جریان بهتر خون و کاهش احتمال بیماری های قلبی کمک میکند، تخم مرغ حاوی مقادیر فراوانی پروتئین نیز هست و ...
آشنایی با پل مارنان اصفهان   پُل مارنان نام پلی در شهراصفهان واقع در خیابان مطهری وبین پل فلزی و پل وحید واقع شده است.این پل در اصل ماربین نام داشته‌است که خود ماربین ...